بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'بصورت' به 'بهصورت') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
==نویسنده: آقای قاضی زاده== | |||
==مقدمه== | |||
* آیا ممکن نیست پیامبر واقعی از روی خطا پیام الهی را وارونه دریافت و ابلاغ کند یا تحت تأثیر هواهای نفسانی واقع شود؟ پیامآور الهی باید از مصونیت کافی نسبت به انتقال پیام الهی، برخوردار باشد<ref>[[انسانشناسی (کتاب)|انسانشناسی]]، ص ۱۲۷. </ref>. | |||
* در خصوص عصمت پیامبران، از دیرباز مباحث بسیاری در بین متفکران و متدینان مطرح شده است که در اینجا تنها میتوان به چند مبحث مقدماتی در این زمینه اشاره کرد<ref>[[معارف و عقاید ۱ (کتاب)|معارف و عقاید]]، ص ۱۹۵-۲۰۲. </ref>. | |||
* بیشک سرآغاز اندیشه عصمت در میان مسلمانان قرآن بوده و از صدر اسلام پدید آمده است. خداوند در مورد برخی از انسانها از زبان شیطان چنین بیان کرده: {{متن قرآن|فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعينَ * إِلاَّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصينَ}}<ref>[[کلام نوین اسلامی (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ص ۱۲۹ و ۱۳۰. </ref>. | |||
==تعریف [[عصمت]]== | |||
* "عصمت" در لغت به معنای بازداشتن، حفظ کردن و نگهداشتن است<ref>تاج العروس، ج ۱۷، ص ۴۸۱ و ۴۸۲. </ref> مقصود از "عصمت" این است که [[پیامبران]] باید در مقابل گناه و خطا مصون و بیمه باشند. [[امام صادق]] {{ع}}، [[معصوم]] را اینچنین تعریف میفرمایند: {{عربی|"الْمَعْصُومُ هُوَ الْمُمْتَنِعُ بِاللَّهِ مِنْ جَمِيعِ مَحَارِمِ اللَّهِ وَ قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى:}} {{متن قرآن|وَ مَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيم}} "}}<ref>سوره آل عمران؛ آیه: ۱۰۲. </ref>. <ref>[[معانی الاخبار (کتاب)|معانی الاخبار]]، ص ۱۳۲. </ref> معصوم کسی است که به کمک خداوند، خود را از همه حرامها، بازمیدارد؛ خداوند متعال [در همین خصوص] میفرماید: "هر کس به خداوند چنگ زند، بهیقین به راه مستقیم هدایت میگردد". | |||
* در لغت، به معنی "امساک"، حفظ و منع است از ریشه "عصم" یعنی خداوند بنده خویش را از هر ناگواری که موجب هلاکت است و بر او وارد شود نگه میدارد.اعتصام نیز به معنی تمسک نمودن به چیزی است<ref>[[کلام تطبیقی (کتاب)|کلام تطبیقی]]، ص ۸۷ و ۸۸. </ref>. | |||
* قوه یا ملکهای از سوی خداوند ست که مانع از صدور خطا و گناه میشود. علم کامل، شرط لازمِ تحقق عصمت است تا پیامبر با بیان امری باطل و خلاف حقیقت موجب انحراف مردم نشود. پیامبر باید از ارادهای قوی برخوردار باشد تا در انتقال پیام الهی تحت تأثیر هوای نفس و شیطان قرار نگیرد. با توجه به این تحلیل از عصمت، [[معصوم]] بودن با اختیار انسان منافاتی ندارد<ref>[[انسانشناسی (کتاب)|انسانشناسی]]، ص ۱۲۸. </ref>. | |||
==[[چرایی عصمت پیامبر]]== | |||
==[[ضرورت عصمت پیامبر]]== | |||
معنا ندارد که خدای حکیم راه سعادت و هدایت انسانها را در اختیار کسی قرار دهد که اطمینانی به او نباشد و اگر چنین باشد، هر ارسال پیامبر و هم ابلاغ راه سعادت از سوی خدای متعال، نقض غرض و مایه انحراف انسانها خواهد بود<ref>[[انسانشناسی (کتاب)|انسانشناسی]]، ص ۱۲۸. </ref>. | |||
==گونههای [[عصمت]] [[پیامبران]]== | |||
# [[عصمت از ارتکاب گناه]] | |||
# [[عصمت از خطا]] و [[عصمت از فراموشی در دریافت وحی|فراموشی در دریافت]] و [[عصمت از فراموشی در ابلاغ وحی|ابلاغ وحی]] | |||
# [[عصمت از خطا]] و [[عصمت از فراموشی در اجرای احکام الهی|اجرای احکام الهی]] و امور فردی و اجتماعی<ref>[[آموزش کلام اسلامی (کتاب)|آموزش کلام اسلامی]]، ج ۲، ص ۸۰. </ref>. | |||
* پیامبران سه نوع عصمت دارند: | |||
#[[عصمت در تلقی وحی]]: یعنی خود [[پیامبر]] باید [[وحی]] را بدون خطا اخذ کند و این مربوط به قوای ادراکی پیامبر است که وحی را درست بفهمد. | |||
# [[عصمت در تبلیغ وحی]] که به زبان پیامبر مربوط است و باید وحی را درست به دیگران انتقال داد. این دو مرحله از عصمت، به خود وحی مربوط میشود. | |||
# [[عصمت از معصیت]] که پیکره [[وحی]] نیست و از دایره بحث ما خارج است. و [[پیامبر]] باید از گناه در فعل و گفتار [[معصوم]] باشد؛ زیرا مردم سخن او را نخواهند پذیرفت. | |||
در بُعد علمی، بر [[پیامبران]] لازم است که: | |||
#معارف را بهطور صحیح دریافت کنند. | |||
# خوب ضبط نمایند. | |||
# بدون کم و زیاد کنند<ref>[[رحمتالله احمدی|احمدی، رحمتالله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]]، ص ۲۰۱-۲۰۳.</ref>. | |||
==[[قلمرو عصمت پیامبر]]== | |||
==دلایل عصمت پیامبر == | |||
{{اصلی|اثبات عصمت پیامبر}} | |||
==[[منشأ عصمت پیامبر]]== | |||
{{ستون-شروع|3}} | |||
{{اصلی|علم پیامبر}} | |||
{{اصلی|امداد غیبی}} | |||
{{اصلی|تأیید الهی}} | |||
{{اصلی|تصرف تکوینی}} | |||
{{اصلی|تبار پیامبر}} | |||
{{پایان}} | |||
==آیا برخی [[پیامبران]] مرتکب معصیت شدهاند؟== | |||
منتقدان با شبهههای مختلف درصدد تضعیف شخصیت [[پیامبران]] برآمدهاند: | |||
{{ستون-شروع|3}} | |||
# نسبت [[گناه حضرت آدم]]{{ع}}؛ | |||
# نسبت [[گناه حضرت ابراهیم]]{{ع}}؛ | |||
# نسبت [[گناه حضرت یونس]]{{ع}}؛ | |||
# نسبت [[گناه حضرت یوسف]]{{ع}}؛ | |||
# نسبت [[گناه حضرت موسی]]{{ع}}؛ | |||
# نسبت [[گناه حضرت سلیمان]]{{ع}}؛ | |||
# نسبت [[گناه حضرت داوود]]{{ع}}؛ | |||
# نسبت [[گناه حضرت ایوب]]{{ع}}؛ | |||
# نسبت [[گناه پیامبر خاتم]] {{صل}}. | |||
{{پایان}} | |||
در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عصمت پیامبر (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود. | در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عصمت پیامبر (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود. | ||