ادعیه امام مهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۷۹۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۰
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' آن‌ها ' به ' آنها ')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۹: خط ۹:
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


==مقدمه==
==اهمیت [[ادعیه]] و [[زیارات مهدوی]]==
*دعاها و زیارت‌های مربوط‍‌ به ساحت مقدس [[امام زمان]] {{ع}} بخش مهمی از فرهنگ [[شیعه]] را به خود اختصاص داده است. این گستردگی منشأیی جز این ندارد که آن حضرت، خاتم اوصیا و امید امت‌هاست و با امامتی که تاکنون دوازده قرن از آن می‌گذرد، نمونه‌ای در [[انبیا]] و [[امامان]] گذشته است. جمع‌آوری و تدوین ادعیه و زیارات مربوط‍‌ به آن حضرت به صورت‌های مختلفی تاکنون انجام شده و دایره وسیعی دارد. لازم به تذکر است که دعا برای وجود شریف [[امام زمان]] {{ع}} در دعاهای مخصوص به حضرت محدود نمی‌شود؛ بلکه در زیارات [[ائمه]] و اعمال شب و روز جمعه و حتی در دعاهای نماز و غیره نیز به چشم می‌خورد.  
*[[دعاها]] و زیارت‌های مربوط‍‌ به ساحت [[مقدس]] [[امام زمان]] {{ع}} بخش مهمی از [[فرهنگ شیعه]] را به خود اختصاص داده است. این گستردگی منشأیی جز این ندارد که آن [[حضرت]]، [[خاتم اوصیا]] و [[امید]] امت‌هاست. جمع‌آوری و تدوین [[ادعیه]] و [[زیارات]] مربوط‍‌ به آن [[حضرت]] به صورت‌های مختلفی تاکنون انجام شده و دایرۀ وسیعی دارد<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>. در اینجا آنها را در چند بخش بررسی می‌‌کنیم (بدیهی است به [[دلیل]] اقوال و [[روایات]] گوناگون، ممکن است بخش‌های مختلف با یکدیگر هم پوشانی داشته باشند):
==[[ادعیه]] پیرامون [[حضرت مهدی]]{{ع}} از [[امامان معصوم]]{{ع}}==
*[[ادعیه]] و زیاراتی که از [[معصومان]]{{ع}} و دربارۀ [[امام مهدی]]{{ع}} [[نقل]] شده است<ref>ر.ک: [[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ص ۱۷ - ۲۰.</ref>:
#[[دعای ندبه]]: [[دعای ندبه]] از [[اعمال]] [[سرداب مقدس]] [[امام زمان]] {{ع}} و نیز از [[اعمال]] [[عید فطر]] و [[روز جمعه]] است. این [[دعا]] اگرچه مربوط‍‌ به [[امام زمان]] {{ع}} است، ولی می‌توان گفت یک دور [[عقاید]] [[تشیع]] در آن آمده است<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷. [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>.
#[[دعای عهد]]: [[دعای عهد]] ابتدا [[خداوند]] را به [[اسامی]] و صفات می‌خواند و بعد [[صلوات]] بر [[امام زمان]] {{ع}} است<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۵۳، ص ۹۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲. [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>
#دعاهای ایام هفته<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>
#دعاهای هر [[ماه]]<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>
#[[ادعیه]] بعد از [[نمازها]] مانند دعای بعد از [[نماز صبح]] و... <ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>.
#[[دعای فرج]]<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>
#دعای [[عظیم]] الشأن<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>
#[[دعای سمات]]؛<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>
#دعای [[معرفت]] در [[زمان غیبت]]<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref> و...<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>.
==[[زیارات]] پیرامون [[حضرت مهدی]]{{ع}} از [[امامان معصوم]]{{ع}}==
*برخی [[زیارات]]:
#[[زیارت صاحب الامر]] {{ع}} در [[سرداب]]<ref>این سرداب در منزل امام عسکری{{ع}} در سامرا قرار دشته که محل عبادت آن حضرت نیز بوده است.</ref> [[مقدس]] سامراء<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲؛ [[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ص ۱۷ - ۲۰.</ref>.
#[[زیارت]] [[ناحیه]] مقدسه‌: زیارت‌نامه‌ای است که به [[امام زمان]] {{ع}} نسبت داده شده است. مضامین بلند و نیز تأیید برخی از [[عالمان شیعه]]، این نسبت را تقویت می‌کند<ref>مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ۹۸، ص ۳۲۸.</ref>.<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۱۰۰- ۱۰۳.</ref>
#[[زیارت آل یس]]: یکی از زیارت‌های مشهور [[حضرت صاحب الامر]] {{ع}} است<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۱۰۰- ۱۰۳؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>.
#[[زیارت]] رجبیه‌: این [[زیارت]]، توسط [[ابوالقاسم]] [[حسین بن روح]] از آن [[حضرت]] [[نقل]] شده است<ref>طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجد، ص ۸۲۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۱۰۰- ۱۰۳.</ref> و...<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>.
==برداشتی از [[ادعیه]] و [[زیارات]] مورد توجه در [[زمان غیبت]]==
*برداشتی از [[ادعیه]] و [[زیارات]] مربوط‍‌ به [[امام زمان]] {{ع}} که بیانگر محتوای آنهاست و آنچه ما بر زبان جاری می‌کنیم<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>.
#[[تعجیل فرج]] و [[ظهور]] [[حضرت]]: این مضمون بیش از مضامین دیگر در [[ادعیه]] و [[زیارات]] آمده است.
#[[دعا برای سلامتی حضرت]]: در [[دعا برای سلامتی امام زمان]] {{ع}} نیز گاهی تصریح به [[سلامتی]] و حفظ‍‌ [[حضرت]] شده و گاهی به صورت‌های دیگر آمده است. از نمونه این [[دعاها]] دفع [[حسد]] و [[شر]] حیله‌گران و [[ظالمان]] و [[جباران]] از [[حضرت]] است<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>.
*همچنین می‌‌توان به دعاهایی که در ارتباط‍‌ غیرمستقیم با [[حضرت]] است اشاره کرد:
#[[دعا]] برای [[دوستان]] و [[یاوران]] و خدام آن [[حضرت]]<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>.
#دعاهای شخصی که در رابطه با [[حضرت]] برای خود [[دعا]] می‌نماییم: در [[ادعیه]] و [[زیارات]] مضامینی آمده که [[دعا]] برای خود [[انسان]] در رابطه با [[امام زمان]] {{ع}} است. از نمونه‌های آن موارد زیر است: از اعوان و [[انصار]] و [[یاران]] و ملازمان و محافظان و [[تابعین]] و [[دوستان]] و خونخواهان و [[خالصان]] و پیشروان در ادای [[اوامر]] [[حضرت]] و [[راضی]] و [[تسلیم]] بودن نسبت به آن [[حضرت]]<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>.
#[[دعا]] علیه [[دشمنان]] [[حضرت]]<ref>ر.ک: [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>.
==[[ادعیه]] و [[زیارات]] منسوب به [[امام زمان]] {{ع}}==
*[[ادعیه]] و زیاراتی که از جانب خود [[حضرت]] به ما رسیده است<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>:
#دعای افتتاح‌: یکی از دعاهایی که از [[محمد بن عثمان بن سعید عمری]] برای هر شب [[ماه رمضان]] [[نقل]] شده، [[دعای افتتاح]] است<ref>حلی، رضی الدین علی بن موسی بن طاوس، الاقبال، ص ۵۸.</ref>.<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۱۰۰- ۱۰۳.</ref>
#دعای سمات‌: این [[دعا]] از عَمری [[نقل]] شده است؛ اما به [[دلیل]] [[جایگاه]] او که [[نایب خاص]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} است می‌توان نسبت این [[دعا]] به آن [[حضرت]] را [[قوی]] دانست<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۱۰۰- ۱۰۳.</ref>.
#دعای {{متن حدیث|"اللهُمَّ ارْزُقْنَا تَوْفِیقَ الطَّاعَةِ..."}}: کفعمی در مصباح با عنوان "مروی عن المهدی {{ع}}" این [[دعا]] را به آن [[حضرت]] منسوب دانسته است<ref>عاملی کفعمی، ابراهیم بن علی، المصباح، ص ۲۸۰.</ref>.<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۱۰۰- ۱۰۳.</ref>
#[[دعای فرج]] {{متن حدیث|"اللَّهُمَّ عَظُمَ الْبَلَاءُ"}}: [[سید بن طاووس]] در [[جمال الاسبوع]] این [[دعا]] را در پی [[نماز امام زمان]] {{ع}} ذکر کرده است<ref>حلی، رضی الدین علی بن موسی بن طاوس ، جمال الاسبوع، ص ۲۸۰؛ نیز ر.ک: عاملی کفعمی، ابراهیم بن علی المصباح، ص۱۷۶.</ref>.<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۱۰۰- ۱۰۳.</ref>
#[[ادعیه]] آن [[حضرت]] در [[[[ثنای الهی]]]] و درخواست حوایج از او.<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>
#[[ادعیه]] آن [[حضرت]] دربارۀ‌‌ [[نماز]] و آنچه به [[نماز]] ارتباط دارد<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>.
#[[ادعیه]] آن [[حضرت]] در رفع شداید و سختی‌‌‌ها<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>.
#[[ادعیه]] آن [[حضرت]] در محفوظ ماندن از شرّ [[دشمنان]]<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>.
#[[ادعیه]] آن [[حضرت]] در [[زیارات]] اجداد طاهرینش مانند [[زیارت]] [[حضرت علی]]{{ع}} در روز یکشنبه و [[زیارت]] [[امام حسین]]{{ع}} در [[روز عاشورا]] و [[زیارت ناحیه مقدسه]]<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>.
#دعای [[علوی]] [[مصری]] که [[حضرت]] به او [[تعلیم]] فرمودند<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۱، ۳۵۲.</ref>. و... <ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۱۰۰- ۱۰۳.</ref>.
==دعاهای مربوط به [[فرج امام زمان]] {{ع}}==
*دعاهایی که برای برای [[فرج حضرت مهدی]] {{ع}} ذکر شده است. این [[دعاها]] را در دو بخش کلی می‌‌توان ذکر کرد:
#[[دعاها]] و [[زیارات]] مربوط به [[فرج]] [[آل محمد]] {{صل}} و تعجیل در [[ظهور حضرت حجت]] {{ع}}: در [[توقیع]] شریفی از [[حضرت مهدی]] {{ع}} وارد شده است: «برای [[تعجیل در فرج]] من بسیار [[دعا]] کنید؛ زیرا [[گشایش]] کارهای شما در آن است»<ref>{{متن حدیث|وَ أَکْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِیلِ الْفَرَجِ فَإِنَّ ذَلِکَ فَرَجُکُمْ}}؛ ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین، ج‏۲، ص۴۸۵؛ طبرسی، احمد بن علی، الإحتجاج، ج‏۲، ص۴۷۱. </ref>.<ref>ر.ک: [[سید ابوالفضل موسوی آقداش|موسوی آقداش، سید ابوالفضل]]، [[صلوات و دعا برای فرج (مقاله)|صلوات و دعا برای فرج]]، ص ۸۹ ـ ۹۵.</ref>
#[[ادعیه]] یا زیاراتی برای [[فرج]] [[اهل بیت]] {{ع}} و [[حضرت مهدی]] {{ع}} پس از ذکر [[صلوات]]. این قسم از [[دعاها]] را نیز می‌توان به دو صورت زیر معرفی کرد:
##[[ادعیه]] و زیاراتی برای زمان یا مکانی خاص: مانند [[دعا]] برای تعجیلِ [[فرج]] در [[عید قربان]] و [[روز جمعه]]؛ سجدۀ [[شکر]] تعقیبات [[نماز ظهر]]، ادعیۀ سحرگاهان و...<ref>ر.ک: [[سید ابوالفضل موسوی آقداش|موسوی آقداش، سید ابوالفضل]]، [[صلوات و دعا برای فرج (مقاله)|صلوات و دعا برای فرج]]، ص ۸۹ ـ ۹۵.</ref>.
##[[ادعیه]] و [[زیارات]] کلی، بدون اختصاص به زمان یا مکانی خاص، مانند: دعای جامع خیر [[دنیا]] و [[آخرت]]<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی‏ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ وَ رَوْحَهُمْ وَ رَاحَتَهُمْ وَ سُرُورَهُمْ، وَ أَذِقْنِی طَعْمَ فَرَجِهِمْ، وَ أَهْلِکْ أَعْدَاءَهُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج‏۲، ص۵۸۳، ح۱۸. </ref>؛ دعای بعد از [[نماز امام زمان]]{{ع}}<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ عَظُمَ الْبَلَاءُ وَ بَرِحَ الْخَفَاءُ... اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الَّذِینَ أَمَرْتَنَا بِطَاعَتِهِمْ وَ عَجِّلِ اللَّهُمَّ فَرَجَهُمْ بِقَائِمِهِمْ وَ أَظْهِرْ إِعْزَازَهُ}}؛ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج‏۸، ص۱۸۴-۱۸۵، بَابُ اسْتِحْبَابِ التَّطَوُّعِ بِصَلَوَاتِ الْأَئِمَّة، ح۱۰۳۷۴؛ ابن طاووس، علی بن موسی، جمال الأسبوع، ص۲۸۰-۲۸۱.  </ref>؛ دعای مخزون؛ دعای کنزالعرش و...<ref>ر.ک: [[سید ابوالفضل موسوی آقداش|موسوی آقداش، سید ابوالفضل]]، [[صلوات و دعا برای فرج (مقاله)|صلوات و دعا برای فرج]]، ص ۸۹ ـ ۹۵.</ref>.
 
==[[ادعیه]] و [[زیارات مهدوی]] در کتاب [[مفاتیح الجنان]]==
*برخی دیگر از [[ادعیه]] و [[زیارات مهدوی]] که در کتاب [[مفاتیح الجنان]] آمده است:<ref>ر.ک: [[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ص ۱۷ - ۲۰.</ref>
#[[زیارت امام زمان]]{{ع}} در [[روز جمعه]]<ref>ر.ک: [[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ص ۱۷ - ۲۰.</ref>.
#[[استغاثه]] به [[امام زمان]]{{ع}} {{متن حدیث|"سلام الله الکامل التّام"}}<ref>ر.ک: [[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ص ۱۷ - ۲۰.</ref>.
#دعای فرجِ [[حضرت]] [[حجّت]] {{ع}} {{متن حدیث|"الهی عظم البلاء"}}<ref>ر.ک: [[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ص ۱۷ - ۲۰.</ref>.
#دعای {{متن حدیث|"اللَّهُمَ‏ ارْزُقْنَا تَوْفِیقَ‏ الطَّاعَةِ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>ر.ک: [[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ص ۱۷ - ۲۰.</ref>.
#دعای [[سلامتی]] [[امام زمان]]{{ع}} {{متن حدیث|"اللَّهُمَ‏ کُنْ‏ لِوَلِیِّک‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>ر.ک: [[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ص ۱۷ - ۲۰.</ref>.


*'''بخش اول؛''' برداشتی از ادعیه و زیارات مربوط‍‌ به [[امام زمان]] {{ع}} که بیانگر محتوای آن‌هاست و آن‌چه ما بر زبان جاری می‌کنیم و باید به معنای آن توجه کنیم، بخش نخست این نوشتار است که به‌طور خلاصه و فهرست‌وار تقدیم می‌شود: دعاهایی که در مورد خود حضرت است:
#'''تعجیل فرج و ظهور حضرت''': این مضمون بیش از مضامین دیگر در ادعیه و زیارات آمده است. در دعاها و زیارت‌های مربوط‍‌ به [[امام زمان]] {{ع}}، آن‌چه بیش از همه به چشم می‌خورد دعا برای تعجیل فرج و مقرر گشتن امر ظهور حضرت از جانب خداوند به عبارت‌های مختلف است. دعا برای تعجیل فرج گاهی به صورت تصریح و گاهی به صورت کنایه است مانند: عزّت مؤمنان و ذلت جباران، منافقان، کفار، معاندان، دشمنان، سلاطین، رقیبان حضرت و آنان که سعی در خاموش نمودن نور حضرت و از یاد بردن ذکر او دارند.
#'''دعا برای سلامتی حضرت''': در دعا برای سلامتی [[امام زمان]] {{ع}} نیز گاهی تصریح به سلامتی و حفظ‍‌ حضرت شده و گاهی به صورت‌های دیگر آمده است. از نمونه این دعاها دفع حسد و شر حیله‌گران و ظالمان و جباران از حضرت است. سلام‌هایی که به حضرت داده شده بسیار زیاد است و همه حاوی مضامین بالا از عقاید [[شیعه]]، در مورد آن حضرت و صفات و خصائص و دیگر جوانب او است. این سلام‌ها همه به منزله دعا برای سلامتی حضرت بوده و نیز ادای احترام و عرض ادب خدمت اوست. در این سلام‌ها اشاره شده که تحیتی از جانب خود انسان و نیز درخواست از خداوند است که سلام جمیع مؤمنین و مؤمنات از شرق و غرب عالم را به او برساند. صلوات‌هایی که در ادعیه و زیارات نسبت به حضرت آمده به عبارات مختلف است و اکثرا همواره با صلوات بر [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} و دیگر [[معصومین]] {{عم}} آمده است.
*دعاهایی که در ارتباط‍‌ غیرمستقیم با حضرت است:
#'''دعا برای دوستان و یاوران و خدام آن حضرت''': دعا برای دوستان و یاوران و زائرین حضرت نیز در ادعیه و زیارات به چشم می‌خورد. مضامینی از قبیل کمک خواستن از خداوند و یاری حق تعالی برای آنها و دعا برای این‌که خداوند آنها را دوست بدارد.
#'''دعاهای شخصی که در رابطه با حضرت برای خود دعا می‌نماییم''': در ادعیه و زیارات مضامینی آمده که دعا برای خود انسان در رابطه با [[امام زمان]] {{ع}} است. از نمونه‌های آن موارد زیر است: از اعوان و انصار و یاران و ملازمان و محافظان و تابعین و دوستان و خونخواهان و خالصان و پیشروان در ادای اوامر حضرت و راضی و تسلیم بودن نسبت به آن حضرت، از منتظران ظهور و فرج حضرت بودن، محشور گشتن در زمره آن حضرت و زیر پرچم حضرت، در قیامت از یاران حضرت بودن، توفیق ادای حقوق آن حضرت، درک ظهور و زمان پس از ظهور حضرت و بازگشت و زنده شدن در صورت مرگ قبل از ظهور.
#'''دعا علیه دشمنان حضرت''': در ادعیه و زیارات دعا علیه دشمنان و خوارکنندگان حضرت نیز آمده است. مضامینی از قبیل خوار شدن خوارکنندگان (خاذلین) حضرت، دعا علیه انواع دشمنان حضرت، دعا برای این‌که خداوند دشمنانش را دشمن بدارد.
*در ادعیه و زیارات مربوط‍‌ به حضرت مضامین دیگری نیز آمده که به آنها اشاره می‌شود: ۱. شکوای دل با خداوند و [[امام زمان]] {{ع}} از دشواری‌های زمانه و طولانی شدن غیبت و استغاثه به آن‌ها، که اکثرا با مضامین بالا و به صورت خطابی است، و گاهی کلماتی از قبیل "الغوث" و "ادرکنی" و "العجل" آمده است. ۲. بیان فضائل و خصائص مظلومیت [[اهل بیت]] {{عم}} و به خصوص [[امام زمان]] {{ع}}. ۳. شهادت به اعتقادات درباره حضرت؛ از قبیل طول عمر حضرت، رجعت و عدل جهانی که به دست او تحقق می‌یابد. ۴. تجدید [[بیعت]] و اعلام آمادگی برای جانفشانی و اطاعت از اوامر آن حضرت.
*'''بخش دوم:''' برشمردن دعاها و زیارات مربوط‍‌ به [[امام عصر]] {{ع}}.
#'''[[دعای ندبه]]''': دعای ندبه از اعمال سرداب مقدس [[امام زمان]] {{ع}} و نیز از اعمال [[عید فطر]] و روز [[جمعه]] است، و خواندن آن در همه اوقات مناسب است. این دعا اگرچه مربوط‍‌ به [[امام زمان]] {{ع}} است، ولی می‌توان گفت یک دور عقاید [[تشیع]] در آن آمده است. در این دعا ابتدا توحید و سپس [[نبوت]] [[انبیا]]ء {{عم}} و [[پیامبر خاتم|پیامبر]] و بعد مسأله وصایت [[امام علی|امیرالمؤمنین]] {{ع}} و فتنه‌های پس از [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} آمده و پس از اشاره‌ای به [[ائمه]] {{عم}} موضوع [[امام زمان]] {{ع}} آورده شده و درباره غیبت و دیگر جوانب مربوط‍‌ به آن حضرت در قالب شکوای دل خطاب به حضرت آمده است و در آخر هم دعاهایی بسیار مختصر و جامع آمده است<ref>بحارالانوار، ج ۱۰۲، ص ۱۱۱. </ref>.
#'''[[دعای عهد]]''': دعای عهد ابتدا خداوند را به اسامی و صفات می‌خواند و بعد صلوات بر [[امام زمان]] {{ع}} است. سپس دعاهایی در مورد آن حضرت و فرج او و نیز حضور ما در زمان حضرت و دیدار روی حضرت دارد<ref>همان، ج ۵۳، ص ۹۵. </ref>.
#'''[[زیارت آل یاسین]]''': این زیارت توقیعی است که از ناحیه مقدس [[امام مهدی|امام عصر]] {{ع}} صادر گشته و حضرت می‌فرمایند: هرگاه خواستید به ما توجه پیدا کنید همان‌گونه که خداوند فرمود بگویید: {{عربی|"سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين‏..."}}. این زیارت بسیار معتبر و پرمحتوی است و می‌توان گفت: خلاصه‌ای از عقیده هر [[شیعه]] در زمان غیبت است و آن‌چه یک [[شیعه]] باید در زمان غیبت بداند در آن آمده است. در این زیارت ابتدا سلام‌های متعددی با مضامین بالا، خطاب به [[امام زمان]] {{ع}} آمده و سپس حضرت را برای عقاید قلبی خود از اقرار به [[ائمه]] {{عم}} و دیگر عقاید [[شیعه]] شاهد می‌گیرد. در دعای بعد از زیارت آل یاسین هم پس از صلوات بر [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} دعاهایی در مورد دعاکننده دارد و بعد صلوات بر [[امام مهدی|حضرت حجت]] {{ع}} با القاب مخصوص است و بعد دعاهایی در مورد حفظ‍‌ و فرج و تأیید و ظهور حضرت و درباره [[شیعیان]] آمده است<ref>احتجاج، طبرسى، ج ۲، ص ۳۱۶. </ref>.
#'''زیارت حضرت در حرم [[سامرا]]''': زیارتی است که شهید در مزار خود و نیز ابن مشهدی در المزار الکبیر آورده‌اند: هنگامی که از زیارت دو امام در سامرا فارغ شدی بر در حرم [[امام زمان]] {{ع}} بایست و بگو: {{عربی|"السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ الله و..."}}. این زیارت ابتدا سلام‌های متعددی با مضامینی بسیار سنگین دارد که حاوی فضائل و خصایص حضرت و پاره‌ای از اعتقادات [[شیعه]] است و بعد شهادت به جوانب مختلف حضرت و مطالبی در مورد ظهور و بعد از ظهور خطاب به آن حضرت است و در آخر صلوات بر [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} و آل آن حضرت و دعا برای تعجیل فرج به چند شکل و برای یاری خداوند به وسیله حضرت و احیای دین توسط‍‌ حضرت و ایجاد امنیت توسط‍‌ حضرت و برپایی عدل و برطرف شدن ظلم توسط‍‌ حضرت است و به صلوات ختم می‌شود<ref>بحارالانوار، ج ۱۰۲، ص ۱۱۶-۱۱۸. </ref>.
#'''زیارت [[امام زمان]] {{ع}} در [[سرداب مقدس]]''': زیارتی است که شهید در مزار و ابن مشهدی در المزار الکبیر آورده‌اند که هنگام داخل شدن در سرداب خوانده می‌شود و بعد از زیارت دوازده رکعت نماز دارد و بعد دعای {{عربی|"الهي عظم البلاء. . . "}} خوانده می‌شود. این زیارت هم سلام‌هایی بسیار جامع و کامل دارد که غیر از [[معصوم]] {{ع}} دیگری نمی‌تواند آن کلمات را بیان فرماید و در آخر حضرت را بر عقاید قلبی خود شاهد می‌گیرد و دعایی کوتاه در آخر دارد، و پس از آن نماز و صلواتی با عباراتی سنگین برای حضرت آمده است<ref>همان، ج ۱۰۲، ص ۱۰۱-۱۰۹. </ref>.
#'''صلوات بر [[امام زمان]]''': صلواتی است شامل درود بر آن حضرت و دعا برای ظهور او به عبارت‌های مختلف و همچنین دعا برای بعد از ظهور حضرت است که همان کارها و برنامه‌های حضرت است<ref>همان، ج ۱۰۲، ص ۱۰۲. </ref>.
#'''زیارت حضرت پس از نماز صبح''': زیارتی است که هرروز پس از نماز صبح خوانده می‌شود. در این زیارت از خدا طلب صلوات بر حضرت از سوی جمیع مؤمنین می‌نماید و همچنین تجدید بیعت با حضرت و دعا برای خود که از یاران حضرت و اطرافیان و نگهبانان و شهیدان در رکاب حضرت باشیم<ref>همان، ج ۱۰۲، ص ۱۱۰. </ref>.
#'''دعا در زمان [[غیبت]]''': دعایی است که در زمان غیبت خوانده می‌شود و به گفته شهید و ابن مشهدی از ناحیه خود حضرت وارد شده و این دعا بعد از اعمال سرداب نیز خوانده می‌شود. در این دعا ابتدا شکایت به خداوند از زمان غیبت آمده و پس از صلوات، دعا برای فرج و استغاثه به [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} و [[امام علی|امیرالمؤمنین]] {{ع}} و بعد استغاثه به [[امام زمان]] {{ع}} است<ref>همان، ج ۱۰۲، ص ۱۱۹. </ref>.
#'''زیارت [[امام زمان]] {{ع}} در روز [[جمعه]]''': زیارتی است که در روز جمعه (که روز ظهور [[امام زمان]] {{ع}} خواهد بود) وارد شده است. در این زیارت ابتدا سلام‌هایی است متعدد که همه حاوی صفات و خصایص و فضایل حضرت و گاهی حاوی دعا برای فرج و دیگر جوانب حضرت است و سپس ذکر صلوات آمده و دعا برای خود که از منتظران و یاران و شهیدان و دوستان حضرت باشیم. بعد از آن خطاب به حضرت درددل و شکوایی دارد<ref>همان، ج ۱۰۲، ص ۲۱۵</ref>.
#'''دعا برای حضرت در شب نیمه شعبان''': دعایی است که در شب نیمه شعبان خوانده می‌شود. در این دعا خداوند را به حق مولود نیمه شعبان قسم می‌دهد و القاب و فضایل حضرت و بعد صلوات بر حضرت آمده و دعا برای حضور در ظهور حضرت و از یاران آن حضرت بودن و در آخر صلوات بر ایشان و لعن بر دشمنان ایشان ذکر شده است<ref>اقبال سید بن طاووس، صص ۷۰۵-۷۰۶؛ مفاتیح الجنان، صص ۵۹-۶۰. </ref>.
#'''دعا برای [[امام زمان]] {{ع}} در روز جمعه''': این دعا در اصل صلواتی است که در اعمال روز جمعه وارد شده است. ابتدا صلوات‌هایی بر [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} و [[امام علی|امیرالمؤمنین]] {{ع}} و [[ائمه]] {{عم}} و بعد صلواتی بر همه [[معصومین]] {{عم}} است. سپس صلوات بر [[امام زمان]] {{ع}} است و بعد دعا برای طول عمر حضرت و حفظ‍‌ حضرت از انواع شرور و دعا برای رعیت و [[شیعیان]] حضرت به انواع مختلف و در آخر صلواتی بر پنج تن {{عم}} و [[امام زمان]] {{ع}} آمده است<ref>غیبة طوسى، ص ۱۷۷. </ref>.
#'''دعا برای [[امام زمان]] {{ع}} در [[سرداب مقدس]]''': این دعا از [[امام رضا]] {{ع}} نقل شده و در اعمال [[سرداب مقدس]] آمده است. ابتدا دعا برای سلامتی حضرت با القاب خاص آمده و حفظ‍‌ از شرور و تأیید آن حضرت از جانب خداوند و دعا برای فرج و ظهور حضرت و انواع دعا علیه دشمنان [[امام زمان]] {{ع}} و اقرار به صفات حضرت و دعا برای خود نسبت به حضرت و نیز دعاهایی کلی برای خود انسان و در آخر صلوات بر [[ائمه]] {{عم}} و اقرار به فضایل و خصایص [[اهل بیت]] {{عم}} آمده است<ref>بحارالانوار، ج ۹۵، ص ۳۳۰. </ref>.
#'''دعا برای [[امام زمان]] {{ع}} در زمان [[غیبت]]''': دعایی که ابو عمرو، عثمان بن سعید عمری، اولین نایب از نوّاب اربعه در[[غیبت صغری]] خوانده و "[[ابو علی محمد بن همام]]" شنیده و او را امر نموده که این دعا را بخواند، و [[سید بن طاووس]] نیز فرموده که ما این دعا را از فضل خدا می‌دانیم. در ابتدای این دعا جمله {{عربی|"اللهم عرّفني نفسك... "}} آمده و سپس به [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} و [[ائمه]] {{عم}} شهادت داده و بعد دعا برای سلامتی [[امام زمان]] {{ع}} و دعا برای طول عمر حضرت است و در همه این‌ها معارف بالایی درباره آن حضرت آورده است. سپس دعا برای خودمان از قبیل یقین و حالت انتظار و تسلیم در مقابل حضرت و از یاران حضرت بودن آمده است. بعد از آن دعا برای فرج و لعن بر دشمنان حضرت و دعا برای بعد از ظهور حضرت و صلوات بر [[ائمه]] {{عم}} و سپس شکایت از زمان، و دعا علیه دشمنان حضرت و نیز تحقق یافتن تمام خوبی‌ها توسط‍‌ حضرت آمده است<ref>[[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج ۲، ص ۱۹۰. </ref>.
*امید است این مختصر، انیس دل‌هایی باشد که در عصر [[غیبت]]، انیسی جز مولای‌شان برای دل خود ندارند و با آن‌چه به‌عنوان خطاب با حضرت [[امام مهدی|ولی عصر]] {{ع}} بر زبان می‌آورند، از اعماق وجود آن محبوب دل‌ها را دعا کنند و از دور و نزدیک سلامش نمایند و بر او درود فرستند<ref>نشریه موعود، ش ۲۱، ص ۷۶. </ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۸۳-۸۷.</ref>.
==پرسش مستقیم==
==پرسش مستقیم==
* [[چه ادعیه و زیاراتی پیرامون امام مهدی می‌‏باشد؟ (پرسش)]]
* [[چه ادعیه و زیاراتی پیرامون امام مهدی می‌‏باشد؟ (پرسش)]]
خط ۴۱: خط ۶۹:


==منابع==
==منابع==
{{فهرست اثر}}
{{ستون-شروع|۳}}
* [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]
* [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]
 
* [[پرونده:991395.jpg|22px]][[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|'''نگین آفرینش''']]
* [[پرونده:13681057.jpg|22px]] [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|'''دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان''']]
* [[پرونده:136864.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|'''درسنامه مهدویت''']]
* [[پرونده:11235.jpg|22px]] [[سید ابوالفضل موسوی آقداش|موسوی آقداش، سید ابوالفضل]]، [[صلوات و دعا برای فرج (مقاله)|'''صلوات و دعا برای فرج''']]
{{پایان}}
{{پایان}}
==پانویس==
==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{یادآوری پانویس}}
خط ۵۱: خط ۸۶:
[[رده:امام مهدی]]
[[رده:امام مهدی]]
[[رده:ادعیه امام مهدی]]
[[رده:ادعیه امام مهدی]]
[[رده:مدخل موعودنامه]]
۱۹٬۴۱۸

ویرایش