تهذیب نفس: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'باقی' به 'باقی'
جز (جایگزینی متن - ' بصورت ' به ' به‌صورت ')
جز (جایگزینی متن - 'باقی' به 'باقی')
خط ۴۰: خط ۴۰:
===[[استدلال]] به [[سنّت]]===
===[[استدلال]] به [[سنّت]]===
*بسیاری از [[روایات اهل بیت]] [[عصمت]] و طهارت‌{{عم}} نیز، در این زمینه می‌‌تواند مورد [[استدلال]] و استشهاد واقع شود. ما در اینجا فقط به چند نمونه از این [[روایات]] اشاره می‌‌کنیم:
*بسیاری از [[روایات اهل بیت]] [[عصمت]] و طهارت‌{{عم}} نیز، در این زمینه می‌‌تواند مورد [[استدلال]] و استشهاد واقع شود. ما در اینجا فقط به چند نمونه از این [[روایات]] اشاره می‌‌کنیم:
#[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرمودند: "[[پیامبر اکرم]]{{صل}} گروهی را به [[جنگی]] گسیل داشتند. ایشان پس از مراجعت آنان، فرمودند: آفرین بر گروهی که [[جهاد]] اصغر را گذراندند و [[جهاد اکبر]] بر آنان [[باقی]] ماند!. جهادگران باز پرسیدند: ای [[پیامبر خدا]]! [[جهاد اکبر]] کدام است؟؛ و ایشان فرمودند: [[جهاد]] با [[نفس]]!. آنگاه فرمودند: [[برترین]] جهادها، [[جهاد]] کسی است که با [[نفس]] خود که در میان جانش قرار دارد، به مقابله برخواسته است"<ref>{{متن حدیث| عَنْ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ{{ع}} عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}} قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} بَعَثَ سَرِيَّةً فَلَمَّا رَجَعُوا قَالَ مَرْحَباً بِقَوْمٍ قَضَوُا الْجِهَادَ الْأَصْغَرَ وَ بَقِيَ عَلَيْهِمُ الْجِهَادُ الْأَكْبَرُ قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! وَ مَا الْجِهَادُ الْأَكْبَرُ؟ قَالَ جِهَادُ النَّفْسِ!. ثُمَّ قَالَ: أَفْضَلُ الْجِهَادِ مَنْ جَاهَدَ نَفْسَهُ الَّتِي بَيْنَ جَنْبَيْهِ}}؛ بحار الأنوار، ج ۷، ص ۶۵.</ref>؛  
#[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرمودند: "[[پیامبر اکرم]]{{صل}} گروهی را به [[جنگی]] گسیل داشتند. ایشان پس از مراجعت آنان، فرمودند: آفرین بر گروهی که [[جهاد]] اصغر را گذراندند و [[جهاد اکبر]] بر آنان باقی ماند!. جهادگران باز پرسیدند: ای [[پیامبر خدا]]! [[جهاد اکبر]] کدام است؟؛ و ایشان فرمودند: [[جهاد]] با [[نفس]]!. آنگاه فرمودند: [[برترین]] جهادها، [[جهاد]] کسی است که با [[نفس]] خود که در میان جانش قرار دارد، به مقابله برخواسته است"<ref>{{متن حدیث| عَنْ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ{{ع}} عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}} قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} بَعَثَ سَرِيَّةً فَلَمَّا رَجَعُوا قَالَ مَرْحَباً بِقَوْمٍ قَضَوُا الْجِهَادَ الْأَصْغَرَ وَ بَقِيَ عَلَيْهِمُ الْجِهَادُ الْأَكْبَرُ قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! وَ مَا الْجِهَادُ الْأَكْبَرُ؟ قَالَ جِهَادُ النَّفْسِ!. ثُمَّ قَالَ: أَفْضَلُ الْجِهَادِ مَنْ جَاهَدَ نَفْسَهُ الَّتِي بَيْنَ جَنْبَيْهِ}}؛ بحار الأنوار، ج ۷، ص ۶۵.</ref>؛  
#[[امام کاظم]]{{ع}} فرمودند: "ای هشام... با [[نفس]] خود [[جهاد]] کن تا آن را از هواهای خود بازداری، که این مطلب مانند [[جهاد]] با [[دشمن]] بر تو [[واجب]] است. هشام گوید: به [[امام]] عرض کردم: [[جهاد]] با کدامین [[دشمن]] [[واجب]] تر است؟ فرمود: [[دشمنی]] که از همه [[دشمنان]] به تو نزدیک‌تر و [[دشمنی]] اش بیشتر و ضررش برای تو بالاتر است، و با اینکه به تو نزدیک است امّا از همه [[دشمنان]] پوشیده تر و مخفی تر است"<ref>{{متن حدیث| عَنْ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ{{ع}}: يَا هِشَامُ... وَ جَاهِدْ نَفْسَكَ لِتَرُدَّهَا عَنْ هَوَاهَا فَإِنَّهُ وَاجِبٌ عَلَيْكَ كَجِهَادِ عَدُوِّكَ. قَالَ هِشَامٌ: فَقُلْتُ لَهُ فَأَيُّ الْأَعْدَاءِ أَوْجَبُهُمْ مُجَاهَدَةً؟ قَالَ{{ع}} أَقْرَبُهُمْ إِلَيْكَ وَ أَعْدَاهُمْ لَكَ وَ أَضَرُّهُمْ بِكَ وَ أَعْظَمُهُمْ لَكَ عَدَاوَةً وَ أَخْفَاهُمْ لَكَ شَخْصاً مَعَ دُنُوِّهِ مِنْكَ}}؛ بحار الأنوار، ج ۷۸، ص ۳۱۵.</ref>؛  
#[[امام کاظم]]{{ع}} فرمودند: "ای هشام... با [[نفس]] خود [[جهاد]] کن تا آن را از هواهای خود بازداری، که این مطلب مانند [[جهاد]] با [[دشمن]] بر تو [[واجب]] است. هشام گوید: به [[امام]] عرض کردم: [[جهاد]] با کدامین [[دشمن]] [[واجب]] تر است؟ فرمود: [[دشمنی]] که از همه [[دشمنان]] به تو نزدیک‌تر و [[دشمنی]] اش بیشتر و ضررش برای تو بالاتر است، و با اینکه به تو نزدیک است امّا از همه [[دشمنان]] پوشیده تر و مخفی تر است"<ref>{{متن حدیث| عَنْ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ{{ع}}: يَا هِشَامُ... وَ جَاهِدْ نَفْسَكَ لِتَرُدَّهَا عَنْ هَوَاهَا فَإِنَّهُ وَاجِبٌ عَلَيْكَ كَجِهَادِ عَدُوِّكَ. قَالَ هِشَامٌ: فَقُلْتُ لَهُ فَأَيُّ الْأَعْدَاءِ أَوْجَبُهُمْ مُجَاهَدَةً؟ قَالَ{{ع}} أَقْرَبُهُمْ إِلَيْكَ وَ أَعْدَاهُمْ لَكَ وَ أَضَرُّهُمْ بِكَ وَ أَعْظَمُهُمْ لَكَ عَدَاوَةً وَ أَخْفَاهُمْ لَكَ شَخْصاً مَعَ دُنُوِّهِ مِنْكَ}}؛ بحار الأنوار، ج ۷۸، ص ۳۱۵.</ref>؛  
# "مردی مجاشع نام، بر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} وارد شد و از ایشان پرسید: ای [[پیامبر خدا]]! راه [[شناخت حق]] کدام است؟ فرمودند: [[شناخت]] [[نفس]]؛ پرسید: راه [[همراهی]] با [[حق]] کدام است؟ فرمودند: [[مخالفت]] با [[نفس]]؛ پرسید: راه به‌دست آوردن [[رضایت]] [[حق]] کدام است؟ فرمودند: [[نارضایتی]] [[نفس]]؛ پرسید: راه رسیدن به [[حق]] کدام است؟ فرمودند: ترک [[نفس]]؛ پرسید: راه [[اطاعت]] و [[فرمانبری]] [[حق]] کدام است؟ فرمودند: [[نافرمانی]] از [[نفس]]؛ پرسید: راه یادکرد از [[حق]] کدام است؟ فرمودند: فراموش کردن [[نفس]]؛ پرسید: راه نزدیکی به [[حق]] کدام است؟ فرمودند: دوری از [[نفس]]؛ پرسید: راه اُنس با [[حق]] کدام است؟ فرمودند: دوری گزینی از [[نفس]]؛ پرسید: راه به سوی آنچه فرمودی کدام است؟ فرمودند: [[یاری]] جستن از [[حق]] بر ضدّ [[نفس]]!<ref>"{{متن حدیث| رُوِيَ فِي بَعْضِ الْأَخْبَارِ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} رَجُلٌ اسْمُهُ مُجَاشِعٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى مَعْرِفَةِ الْحَقِّ؟ فَقَالَ{{صل}}: مَعْرِفَةُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! كَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى مُوَافَقَةِ الْحَقِّ؟ قَالَ: مُخَالَفَةُ النَّفْسِ؛ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى رِضَاءِ الْحَقِّ؟ قَالَ: سَخَطُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى وَصْلِ الْحَقِّ؟ قَالَ: هَجْرُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى طَاعَةِ الْحَقِّ؟ قَالَ: عِصْيَانُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى ذِكْرِ الْحَقِّ؟ قَالَ: نِسْيَانُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى قُرْبِ الْحَقِّ؟ قَالَ: التَّبَاعُدُ عَنِ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى أُنْسِ الْحَقِّ؟ قَالَ: الْوَحْشَةُ مِنَ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! كَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى ذَلِكَ؟ قَالَ: الِاسْتِعَانَةُ بِالْحَقِّ عَلَى النَّفْسِ}}؛ بحار الأنوار، ج ۷۰ ص ۷۲.</ref>؛  
# "مردی مجاشع نام، بر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} وارد شد و از ایشان پرسید: ای [[پیامبر خدا]]! راه [[شناخت حق]] کدام است؟ فرمودند: [[شناخت]] [[نفس]]؛ پرسید: راه [[همراهی]] با [[حق]] کدام است؟ فرمودند: [[مخالفت]] با [[نفس]]؛ پرسید: راه به‌دست آوردن [[رضایت]] [[حق]] کدام است؟ فرمودند: [[نارضایتی]] [[نفس]]؛ پرسید: راه رسیدن به [[حق]] کدام است؟ فرمودند: ترک [[نفس]]؛ پرسید: راه [[اطاعت]] و [[فرمانبری]] [[حق]] کدام است؟ فرمودند: [[نافرمانی]] از [[نفس]]؛ پرسید: راه یادکرد از [[حق]] کدام است؟ فرمودند: فراموش کردن [[نفس]]؛ پرسید: راه نزدیکی به [[حق]] کدام است؟ فرمودند: دوری از [[نفس]]؛ پرسید: راه اُنس با [[حق]] کدام است؟ فرمودند: دوری گزینی از [[نفس]]؛ پرسید: راه به سوی آنچه فرمودی کدام است؟ فرمودند: [[یاری]] جستن از [[حق]] بر ضدّ [[نفس]]!<ref>"{{متن حدیث| رُوِيَ فِي بَعْضِ الْأَخْبَارِ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} رَجُلٌ اسْمُهُ مُجَاشِعٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى مَعْرِفَةِ الْحَقِّ؟ فَقَالَ{{صل}}: مَعْرِفَةُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! كَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى مُوَافَقَةِ الْحَقِّ؟ قَالَ: مُخَالَفَةُ النَّفْسِ؛ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى رِضَاءِ الْحَقِّ؟ قَالَ: سَخَطُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى وَصْلِ الْحَقِّ؟ قَالَ: هَجْرُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى طَاعَةِ الْحَقِّ؟ قَالَ: عِصْيَانُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى ذِكْرِ الْحَقِّ؟ قَالَ: نِسْيَانُ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى قُرْبِ الْحَقِّ؟ قَالَ: التَّبَاعُدُ عَنِ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَكَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى أُنْسِ الْحَقِّ؟ قَالَ: الْوَحْشَةُ مِنَ النَّفْسِ؛ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! كَيْفَ الطَّرِيقُ إِلَى ذَلِكَ؟ قَالَ: الِاسْتِعَانَةُ بِالْحَقِّ عَلَى النَّفْسِ}}؛ بحار الأنوار، ج ۷۰ ص ۷۲.</ref>؛  
۲۲۴٬۸۳۹

ویرایش