|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{خرد}}
| | #تغییر_مسیر [[حق در اخلاق اسلامی]] |
| {{امامت}}
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[حق]]''' است. </div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| | |
| ==مقدمه==
| |
| *در اصطلاح رایج، مفهوم "[[حق]]" و "[[حقوق]]" در زمینه [[روابط اجتماعی]] [[انسانها]] به کار میرود. یکی از مشخصههای مهم آن است که اگر کسی از این [[حقوق]] تخطی نماید [[دولت]] آن را پیگیری میکند. شخص متخلف را به مجازات میرساند و اگر حقی از کسی تضییع شده باشد آن را به صاحبش باز میگرداند در این جا [[حق]] دو طرف دارد:{{عربی|مَنْ لَهُ الْحَقُّ}} و {{عربی|مَنْ عَلَيْهِ الْحَقّ}} و هر دو طرف آن [[انسانها]] هستند.
| |
| *در مورد برخی چیزها در [[اخلاق]]، مفهوم [[حق]] به کار میرود که اگر شخص آنها را رعایت نکند قابل پیگیری و مجازات به [[وسیله]] [[دولت]] نیست. این گونه [[حقوق]] را "[[حقوق]] [[اخلاقی]]" مینامیم. مانند [[حق]] [[والدین]]، [[حق]] همسایه]]، [[حق]] صله رحم]]، [[حق]] استاد، [[حق]] [[شاگرد]]، [[حق]] [[مسجد]]، [[حق]] حیوانات و نظایر آنها.
| |
| *بسیاری از این [[حقوق]] از نظر [[فقهی]] [[حکم]] وجوبی دارند و رعایت آنها لازم است اما در هر حال، عدم رعایت آنها حداکثر موجب [[گناه]] و عذاب [[اخروی]] است و قابل پیگرد و جریمه [[دنیایی]] و [[حکومتی]] نیستند. [[حق]] "[[حقوقی]]" فقط در [[روابط]] بین [[انسانها]] مطرح میشود در حالی که [[حق]] "[[اخلاقی]]" در رابطه [[انسان]] با حیوانات و حتی موجودات بیشعور و جمادات نیز وجود دارد<ref>ر.ک: محمد تقی مصباح یزدی، حقوق و سیاست در قرآن، ص۱۰۰.</ref>.
| |
| *حقوقدانان برای [[حق]] و [[اخلاق]] تفاوتهایی قائل شدهاند از آن جمله:
| |
| #[[حقوق]] فقط بر [[رفتار اجتماعی]] ناظر است؛ اما [[اخلاق]] شامل جنبههای فردی هم میشود.
| |
| #[[حقوق]] ضامن اجرایی بیرونی دارد ولی [[اخلاق]] فقط دارای ضمانت اجرایی درونی است.
| |
| #بایدها و نبایدهای [[حقوقی]]، کم و بیش دستخوش [[تغییر]] و دگرگونی میشوند، اما قضایای [[اخلاقی]]، [[ثابت]] و بدون نسبیت هستند.
| |
| #قواعد [[حقوقی]] لازم و [[تکلیف]] آورند. به عبارت دیگر، [[حق]] مستلزم تکلیفی [[الزام]] آور است اما هیچ گاه استیفای آن لازم نیست ولی در [[اخلاق]]، هم [[الزام]]، هم [[استحباب]]، هم ترجیح وجود دارد. | |
| #بایدها و نبایدهای [[حقوقی]]، تأمین [[مصالح]] [[دنیایی]] افراد [[جامعه]] را به دنبال دارد اما [[اخلاق]]، [[رسیدن به کمال]] [[انسانی]] را متکفل است.
| |
| #[[حقوق]] به [[نیت]] اهمیت نمیدهد و ظاهر عمل را در نظر دارد، [[امانت]] [[نیت]] نقش تعیین کنندهای در [[اخلاق]] دارد.
| |
| *گویا در برخی از تفاوتهای پیشین، [[حقوق]] به معنای [[نظام حقوقی]] مقصود است مانند تفاوت اول، اما در بیشتر آنها مقصود همان جمع [[حق]] است<ref>موسی احمدی، حقوق اهل کتاب، ص۷۶.</ref><ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۳۱- ۳۳.</ref>.
| |
| | |
| ==جستارهای وابسته==
| |
| {{فهرست اثر}}
| |
| {{ستون-شروع|5}}
| |
| * [[حق الله]]
| |
| * [[حق و باطل]]
| |
| * [[حقالناس]]
| |
| * [[حقپوشی]]
| |
| * [[حقطلبی]]
| |
| * [[حقوق اجتماعی]]
| |
| * [[حقوق اسلامی]]
| |
| * [[حقوق انسانی]]
| |
| * [[حقوق بشر]]
| |
| * [[حقوق خانواده]]
| |
| * [[حقوق فردی]]
| |
| * [[ابطال حق]]
| |
| * [[اثبات حق]]
| |
| * [[اجتماع حق]]
| |
| * [[ادای حق]]
| |
| * [[تضییع حق]]
| |
| * [[دعوی در حق]]
| |
| * [[دفاع از حق]]
| |
| *[[ شهادت به حق]]
| |
| * [[غصب حق]]
| |
| * [[قضاوت حق]]
| |
| {{پایان}}
| |
| {{پایان}}
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| * [[پرونده:1379781.jpg|22px]] [[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|'''حقوق اهل بیت''']]
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| [[رده:حق]]
| |
| [[رده:مدخل]]
| |
