مقام ولایت الهی: تفاوت میان نسخه‌ها

==تعریف [[مقام ولایت الهی]]==

*در اصطلاح [[عرفانی]] به تعالی [[روح]] و نزدیکی صاحب [[روح]] به [[قرب الهی]] "[[مقام ولایت]]" گفته می‌شود که دارندۀ آن با [[غیب]] و [[فرشتگان]] [[ارتباط]] دارد و به [[اسرار]] و [[معارف الهی]] [[دست]] یافته و شرط لازم برای [[نبوت]] و [[دریافت وحی]] را کسب کرده استف گرچه [[وحی]] به معنای [[شریعت]] و [[پیغمبری]] را دریافت نکند. مانند [[لقمان حکیم]] که [[پیامبر]] نبود اما مقامش از بعضی [[پیامبران]] بالاتر بود. دارندۀ [[مقام ولایت]] را می‌توان "[[نبی]]" به معنای خبردهندۀ از [[غیب]] نامید که در [[عرفان]] به این [[مقام]] "[[نبوت]] تعریفی" گفته می‌شود که استمرار دارد؛ گرچه "[[نبوت تشریعی]]" خاتمه یافته است<ref>فصوص الحکم، فص داودیه، ص ۱۶۲؛ الفتوحات، ج۱، ص ۱۴۳ و ج۲، ص ۴۲۹؛ مقدمه قیصری بر فصوص، ج۱، ص ۱۲۷، فصل ۱۲؛ فصوص الحکم، آخر فص عزیزی، ص۱۳۴ و فص شیئی، ص۷۲.</ref>.<ref>ر.ک: قدردان قراملکی، محمد حسن، امامت، ص ۴۲-۴۳ و ص۱۰۶ - ۱۰۸.</ref>

* [[پیامبران]] با [[تهذیب نفس]] به [[مقام قرب الهی]] رسیده و [[مظهر]] و [[تجلی]] [[صفات الهی]] هستند. [[امامان]] نیز دارای چنین مقامی بوده و [[مرجع]] علمی‌ و [[دینی]] هستند. [[روایات]] متعدد از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} که به [[روح]] قدسی آنان و [[برتری]] آنان بر [[ارواح]] [[پیامبران]] تأکید و تصریح دارد؛ این مطلب را ثابت می‌کند<ref>ر.ک: قدردان قراملکی، محمد حسن، امامت، ص۱۰۶ - ۱۰۸.</ref>.

*در [[نظام تکوین]]، با توجّه به آنکه [[مقام]] [[ولایت و خلافت]] [[الهی]]، اشرف اسماء در میان خلایق است، دارنده [[مقام ولایت]] باید دارای صفات ذیل باشد:

# [[مظهر]] و مخزن [[علم]] و [[قدرت الهی]] است و بر [[غیب و شهادت]] [[احاطه علمی]] دارد.  

# [[مظهر]] [[ربوبیّت]] و [[تربیت]] مخلوقات در [[سیر]] کمالشان است و [[هدایت تکوینی]] [[خداوند]] از مجرای او بر آنها جاری می‌گردد.  

# [[مظهر]] [[سلام الهی]] است، یعنی هیچ [[انحراف]] و ناهماهنگی میان ظاهر و [[باطن]] او وجود ندارد. این [[مقام]] در عالم [[دنیا]] "[[عصمت الهی]]" و در [[عوالم ملکوت]] "[[سلام الهی]]" نام دارد<ref>ر.ک: فیاض‌بخش، محمد تقی و محسنی، فرید، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل، ج۱، ص۴۹۹-۵۰۰.</ref>.

*صفات دارندۀ [[مقام ولایت]] در [[نظام]] [[تشریع]]، هماهنگ با [[تکوین]]، بیشتر بر [[علم]] و [[قدرت]] و [[تدبیر]] و [[حاکمیّت]] و [[عصمت]] تأکید می‌نماید و عبارت‌اند:

# [[مظهر]] [[علم الهی]]: احاطۀ [[علمی]] به موجودات دارد و بر [[اسرار]] [[قرآن]] [[آگاه]] بوده و مصداق "[[راسخین در علم]]" و [[قرآن]] است.

# [[مظهر]] [[سلام الهی]]: هیچ [[فراموشی]] و خطایی از او سر نمی‌زند و عیناً آنچه را که [[خداوند]] فرموده، بیان می‌‌نماید.

# [[تدبیر امور]] [[مردم]] در [[تشریع]]: [[هدایت الهی]] در تشریعیّات، از مجرای او بر خلایق جاری می‌شود.

# [[ریاست]] [[حکومت]] و رفع تنازعات میان [[مردم]]: لازمۀ این کار اشراف کامل بر [[احکام شریعت]] و محدودۀ اِعمال ولایت‌ها در [[فرامین الهی]] است و این تنها از عهده [[رسول خدا]]{{صل}} و یا [[امامان معصوم]]{{ع}} برمی‌آید و [[قضاوت]] آنان، از جنس [[قضاوت]] [[الهی]] است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید و اگر به خداوند و روز بازپسین ایمان دارید، چون در چیزی با هم به ستیز برخاستید آن را به خداوند و پیامبر بازبرید» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>.<ref>ر.ک: فیاض‌بخش، محمد تقی و محسنی، فرید، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل، ج۱، ص۵۰۰-۵۰۲.</ref>