←واژهشناسی لغوی
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
==واژهشناسی لغوی== | ==واژهشناسی لغوی== | ||
*تعلیم مصدر باب تفعیل از ریشه "ع ـ ل ـ م" و به معنای آموختن و آگاهانیدن است<ref>لغت نامه، ج۴، ص۵۹۷۱، «تعلیم».</ref>. | * [[تعلیم]] مصدر باب تفعیل از ریشه "ع ـ ل ـ م" و به معنای [[آموختن]] و آگاهانیدن است<ref>لغت نامه، ج۴، ص۵۹۷۱، «تعلیم».</ref>. [[تعلیم]]، [[آگاهی]] دادن و [[تعلّم]] [[آگاه]] شدن نفس به یک موضوع است<ref>مقاییس اللغه، ج۴، ص۱۱۰، «علم».</ref>. برخی گفتهاند: [[تعلیم]]، بر خلاف اِعلام، ویژه اموری است که با تکرار و فراوانی همراه باشند، به گونهای که اثری از آنها در [[ذهن]] متعلّم پدید آید<ref>مفردات، ص۵۸۰؛ نثر طوبی، ج۲، ص۱۸۳، «علم».</ref>، بر همین اساس میتوان گفت [[تعلیم]] بیان و روشن کردن چیزهایی است که شخص [[جاهل]] به کمک آنها عالم میشود<ref>مجمع البیان، ج۹، ص۲۹۹.</ref><ref>[http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/۷/۵۹.htm دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۷، ص ۶۴۹]</ref>. | ||
*در تفاوت بین تعلیم و تربیت میتوان گفت "تربیت" معنایی دامنهدار و گسترده دارد، در حالی که واژه "تعلیم" از نظر مدلول، جزئی از تربیت یا وسیلهای از وسایل آن است. تربیت یعنی برانگیختن و پرورش استعدادها و قوای گوناگون انسان که باید با کوشش خود متربّی نیز توأم گردد تا به منتهای کمال خود برسد. تعلیم با مفهوم محدود آن عبارت است از تلقین و ایصال و انتقال معلومات به اذهان شاگردان<ref>اسلام و تعلیم و تربیت، ص۱۵.</ref>، بر این اساس اگر تربیت به صورت مطلق و به تنهایی به کار رود مفهوم تعلیم را نیز در برمیگیرد؛ اما وقتی با تعلیم همراه گردد معنای آن محدود و متمایز میشود، به هر روی، عطف تعلیم و تربیت بر این نکته دلالت میکند که تحقّق هریک از این دو و سودمند بودن آن برای | *در تفاوت بین [[تعلیم و تربیت]] میتوان گفت "[[تربیت]]" معنایی دامنهدار و گسترده دارد، در حالی که واژه "[[تعلیم]]" از نظر مدلول، جزئی از [[تربیت]] یا وسیلهای از وسایل آن است. [[تربیت]] یعنی [[برانگیختن]] و پرورش استعدادها و قوای گوناگون [[انسان]] که باید با کوشش خود متربّی نیز توأم گردد تا به منتهای کمال خود برسد. [[تعلیم]] با مفهوم محدود آن عبارت است از تلقین و ایصال و انتقال معلومات به اذهان [[شاگردان]]<ref>اسلام و تعلیم و تربیت، ص۱۵.</ref>، بر این اساس اگر [[تربیت]] به صورت مطلق و به [[تنهایی]] به کار رود مفهوم [[تعلیم]] را نیز در برمیگیرد؛ اما وقتی با [[تعلیم]] همراه گردد معنای آن محدود و متمایز میشود، به هر روی، عطف [[تعلیم و تربیت]] بر این نکته دلالت میکند که تحقّق هریک از این دو و سودمند بودن آن برای [[بشر]]، منوط به تحقّق دیگری است، از همینرو در حوزه معنایی [[علم]] در [[قرآن]]، از سویی [[حلم]] را دربرمیگیرد و از سوی دیگر با واژههایی نظیر [[معرفت]]، [[فقه]]، [[حکمت]] و [[شعور]] مرتبط میشود<ref>Encyclopedia of lslam: llm.</ref><ref>[http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/۷/۵۹.htm دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۷، ص ۶۴۹]</ref>. | ||
==تعلیم و تربیت یکی از فلسفه های بعثت== | ==تعلیم و تربیت یکی از فلسفه های بعثت== | ||