علم حادث معصوم: تفاوت میان نسخه‌ها

۵٬۳۵۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۵ سپتامبر ۲۰۲۰
خط ۸: خط ۸:
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم حادث معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم حادث معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
==مقدمه==
[[حضرت امام موسی کاظم]]{{ع}}، در کیفیت عالم شدن [[ائمه]]{{عم}} می‌فرماید: {{متن حدیث|مَبْلَغُ عِلْمِنَا ثَلاَثُ وُجُوهٍ مَاضٍ وَ غَابِرٌ وَ حَادِثٌ فَأَمَّا اَلْمَاضِي فَمُفَسَّرٌ وَ أَمَّا اَلْغَابِرُ فَمَزْبُورٌ وَ أَمَّا اَلْحَادِثُ فَقَذْفٌ فِي اَلْقُلُوبِ وَ نَقْرٌ فِي اَلْأَسْمَاعِ وَ هُوَ أَفْضَلُ عِلْمِنَا وَ لاَ نَبِيَّ بَعْدَ نَبِيِّنَا}} <ref>بصائر الدرجات، ص ۳۱۸.</ref>؛ [[علم]]، به سه وجه به ما می‌رسد: [[علم گذشته|گذشته]]، [[علم آینده|آینده]] و [[علم حادث|حادث]]. امّا [[علم گذشته]]، [[علمی]] است که [[تفسیر]] شده و [[علم آینده]]، [[علم مزبور]] و [[علم مکتوب|مکتوب]] است و امّا [[علم حادث]]، چیزی است که در [[قلب]] انداخته و در گوش خوانده می‌شود. و [[بهترین]] [[علم]] ما همین است و [[پیامبری]] بعد از [[پیامبر]] ما وجود ندارد. [[نکت]] ([[افتادن در قلب]]) و [[نقر]] ([[خواندن در گوش]])، از خصوصیات [[ائمه]]{{عم}} است. [[ابو الخیر]] می‌گوید: {{متن حدیث|قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِاللهِ{{ع}}: إِنِّي سَأَلْتُ عَبْدَاللهِ بْنَ اَلْحَسَنِ فَزَعَمَ أَنْ لَيْسَ فِيكُمْ إِمَامٌ، قَالَ: بَلَى واللهِ يَا ابْنَ اَلنَّجَاشِيِّ! إِنَّ فِينَا لَمَنْ يُنْكَتُ فِي قَلْبِهِ وَيُنْقَرُ فِي أُذُنِهِ وَتُصَافِحُهُ اَلْمَلاَئِكَةُ}} <ref>بصائر الدرجات، ص ۳۱۸.</ref>؛ به [[امام صادق]]{{ع}} عرض کردم: من از [[عبدالله بن حسن]] سؤال کردم، او [[گمان]] می‌کند [[امام]]، در بین شما ([[اهل بیت]]) نیست! فرمود: قسم به [[خدا]] ای [[پسر نجاشی]]! به [[درستی]] که از ماست آنکه [[علم]] به [[قلب]] او انداخته می‌شود و به گوش او خوانده می‌شود و [[ملائکه]] با او [[مصافحه]] می‌کنند. [[حضرت امام رضا]]{{ع}} نیز [[روایت]] [[امام صادق]]{{ع}} را بدین صورت [[تفسیر]] می‌کند: {{متن حدیث|فَأَمَّا اَلْغَابِرُ فَمَا تَقَدَّمَ مِنْ عِلْمِنَا وَ أَمَّا اَلْمَزْبُورُ فَمَا يَأْتِينَا وَ أَمَّا اَلنَّكْتُ فِي اَلْقُلُوبِ فَإِلْهَامٌ وَ أَمَّا اَلنَّقْرُ فِي اَلْأَسْمَاعِ فَإِنَّهُ مِنَ اَلْمَلَكِ}} <ref>بصائر الدرجات، ص ۳۱۸.</ref>؛ غابر، [[علمی]] است که از سابق بوده و مزبور، [[علمی]] است که در [[آینده]] به ما می‌رسد و [[افتادن در قلب]]، [[الهام]] است و کوبیدن در گوش، از سوی [[ملک]] است. با توجه به [[روایات]] فوق که می‌فرماید «[[نقر]]» از سوی [[ملک]] صورت می‌گیرد، می‌توان نتیجه گرفت که «[[نقر]]» معادل [[تحدیث]] است. در [[روایات]] دیگر، تصریح شده [[علم برتر ائمه]]{{عم}}، [[علمی]] است که هر [[صبح و شام]] و هر [[ساعت]] به [[ائمه]]{{عم}} [[تحدیث]] می‌شود<ref>الکافى، ج ۱، ص ۲۲۹.</ref>؛ لذا [[امام کاظم]]{{ع}} در مورد «[[نقر]]» می‌فرماید: {{متن حدیث|وَ هُوَ أَفْضَلُ عِلْمِنَا}}. و بعد از اشاره به این که «[[نقر]]» از سوی [[ملک]] است، تأکید می‌فرمایند: {{متن حدیث|وَ لاَ نَبِيَّ بَعْدَ نَبِيِّنَا}}. این تأکید، به لحاظ آن است که [[تحدیث]] به معنای [[وحی]] [[شریعت]] نیست. مرحوم علّامه [[مجلسی]] می‌نویسد: اگر چنانچه از قول [[امام]]{{ع}}، توهم [[ادعای نبوّت]] (توسط [[ائمه]]) ایجاد شود؛ چرا که [[مردم]] [[خیال]] می‌کنند اِخبار از [[ملک]]، مخصوص انبیاست ـ [[امام]]{{ع}} این توهم را [[نفی]] کرده به واسطه این که فرموده: «[[پیامبری]] بعد از [[پیامبر]] ما نیست». و آن به خاطر فرق بین [[نبیّ]] و [[محدّث]] است که [[نبیّ]]، [[ملک]] را هنگام القای [[حکم]] می‌بیند و [[محدّث]] به واسطه اسماع، از مسئله [[آگاه]] می‌شود و [[ملک]] را نمی‌بیند و [[حکم شرع]] به او [[القاء]] می‌شود، چنانچه گذشت<ref>مرآة العقول، ج ۳، ص ۱۳۷.</ref>»<ref>[[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)|آفاق علم امام در الکافی]] ص ؟؟.</ref>.
==برتری علم حادث از بقیه [[علوم ائمه]]{{عم}}==
==برتری علم حادث از بقیه [[علوم ائمه]]{{عم}}==
*پس از آشنایی با پشتوانه‌های علمی [[ائمه]]{{عم}}، به چگونگی مقایسه علوم مختلف آنها در روایات نگاهی می‌افکنیم: [[علی سائی]] می‌گوید [[امام کاظم]]{{ع}} فرمودند: علم ما از سه ناحیه می‌رسد، ماضی و غابر و حادث، اما علم ماضی علمی است که (با تحقق در خارج) تفسیر آن روشن شده است و اما علم غابر علمی است که نوشته شده است (اما هنوز در خارج واقع نشده است) و اما علم حادث همان قذف در قلب و نقر در گوش است و این علم برترین علم ماست و پیامبری بعد از [[پیامبر]]{{صل}} ما نیست. [[علی بن محمد سمری]] از نواب [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} می‌گوید به حضرت درباره‌ علومی که نزدشان می‌باشد نامه نوشتم، پس امام{{ع}} در جواب نوشتند: علم ما بر سه گونه است علم ماضی و غابر و حادث اما علم ماضی پس (با تحقق آن در خارج) تفسیر شده است و اما علم غابر پس موقوف است (تا این که زمان تحقق آن فرا برسد) و اما علم حادث پس قذف در قلب و نقر در گوش است و آن برترین علم ماست و پیامبری بعد از [[پیامبر]]{{صل}} ما نیست. [[حمران]] می‌گوید به [[امام صادق]]{{ع}} گفتم توارت و انجیل و زبور و آنچه در کتاب‌های گذشته و کتاب‌های [[ابراهیم]]{{ع}} و [[موسی]]{{ع}} نزد شماست؟ امام{{ع}} فرمودند: آری، گفتم به راستی که این علم علم بزرگی است، امام{{ع}} فرمودند: ای [[حمران]] اگر علم غیر از آنچه که هست نباشد (چنین است که تو می‌گویی) اما آنچه که علم آن در شب و روز پیدا می‌شود نزد ما بزرگتر است.
*پس از آشنایی با پشتوانه‌های علمی [[ائمه]]{{عم}}، به چگونگی مقایسه علوم مختلف آنها در روایات نگاهی می‌افکنیم: [[علی سائی]] می‌گوید [[امام کاظم]]{{ع}} فرمودند: علم ما از سه ناحیه می‌رسد، ماضی و غابر و حادث، اما علم ماضی علمی است که (با تحقق در خارج) تفسیر آن روشن شده است و اما علم غابر علمی است که نوشته شده است (اما هنوز در خارج واقع نشده است) و اما علم حادث همان قذف در قلب و نقر در گوش است و این علم برترین علم ماست و پیامبری بعد از [[پیامبر]]{{صل}} ما نیست. [[علی بن محمد سمری]] از نواب [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} می‌گوید به حضرت درباره‌ علومی که نزدشان می‌باشد نامه نوشتم، پس امام{{ع}} در جواب نوشتند: علم ما بر سه گونه است علم ماضی و غابر و حادث اما علم ماضی پس (با تحقق آن در خارج) تفسیر شده است و اما علم غابر پس موقوف است (تا این که زمان تحقق آن فرا برسد) و اما علم حادث پس قذف در قلب و نقر در گوش است و آن برترین علم ماست و پیامبری بعد از [[پیامبر]]{{صل}} ما نیست. [[حمران]] می‌گوید به [[امام صادق]]{{ع}} گفتم توارت و انجیل و زبور و آنچه در کتاب‌های گذشته و کتاب‌های [[ابراهیم]]{{ع}} و [[موسی]]{{ع}} نزد شماست؟ امام{{ع}} فرمودند: آری، گفتم به راستی که این علم علم بزرگی است، امام{{ع}} فرمودند: ای [[حمران]] اگر علم غیر از آنچه که هست نباشد (چنین است که تو می‌گویی) اما آنچه که علم آن در شب و روز پیدا می‌شود نزد ما بزرگتر است.
۲۲۴٬۹۰۲

ویرایش