|
|
| خط ۱۵: |
خط ۱۵: |
|
| |
|
| ==عادات، [[آداب]] و [[عقاید]] بنی سلیم== | | ==عادات، [[آداب]] و [[عقاید]] بنی سلیم== |
| سُلمیها همچون بسیاری از [[قبایل]] شبه [[جزیره عربستان]] بتپرست بودند. در منابع از [[بت]] [[سُواع]]<ref>اسدالغابه، ج ۲، ص ۱۴۹.</ref> به عنوان بت بنیسلیم یاد شده است. آنان همچنین [[مسئولیت]] سدانت و نگهداری از بت عُزّی را (که بتخانهای در نزدیکی مکه داشت) نیز بر عهده داشتند.<ref>الاصنام، ص ۲۲؛ معجم البلدان، ج ۴، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۷؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۳۴۰.</ref> ضمن آنکه برخی مردان سلیم در خانههای خود نیز بتهایی مخصوص خود داشتند، چنانکه از بت ضمار به عنوان بت [[عباس بن مرداس]] یاد کردهاند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۸۸۱؛ معجم ما استعجم، ج ۳، ص ۸۸۱؛ معجم البلدان، ج ۳، ص ۴۶۲.</ref> برخی، تیره [[ذکوان بن رفاعه سُلمی]] را از گروه حُمْسیها میدانند.<ref>اخبار مکه، ج ۱، ص ۱۷۹۴.</ref> اینان در کنار [[قریش]]، [[کنانه]]، ثقیف و... برای خود و دیگر [[زائران]] [[کعبه]] در ایّام [[حج]] [[قوانین]] خاصی وضع کرده بودند. [[خداوند]] این بدعتها را مردود دانسته است. {{متن قرآن|يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَرِيشًا وَلِبَاسُ التَّقْوَى ذَلِكَ خَيْرٌ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ}}<ref>«ای فرزندان آدم! برای شما جامهای را فرو فرستادهایم که شرمگاههای شما را میپوشاند و (نیز) جامهای را که زینت است و لباس پرهیزگاری، باری ، بهتر است؛ این از آیات خداوند است باشد که آنان در یاد گیرند» سوره اعراف، آیه ۲۶.</ref>؛ {{متن قرآن|يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَى وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«از تو درباره ماههای نو میپرسند، بگو: آنها زمان نمای مردم و حجّاند؛ و نیکی آن نیست که از پشت خانهها به درون آنها درآیید بلکه (حقیقت) نیکی (از آن) کسی است که پرهیزگاری ورزد و به خانهها از در درآیید، و از خداوند پروا کنید باشد که رستگار گردید» سوره بقره، آیه ۱۸۹.</ref> بنیسلیم همچنین [[معتقد]] بودند که [[فرشتگان]] [[دختران]] خداوند هستند که از [[ازدواج]] [[خدا]] با [[جنیان]] متولد شدهاند. [[مفسران]] [[آیه]] {{متن قرآن|وَجَعَلُوا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَبًا وَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ}}<ref>«و میان او و پریان، خویشی نهادند و بیگمان پریان میدانند که آنان را (برای حسابرسی) حاضر میآورند» سوره صافات، آیه ۱۵۸.</ref> را در ردّ این [[اعتقاد]] دانستهاند<ref>لباب النقول، ص ۱۶۷؛ نمونه، ج ۱۹، ص ۱۷۱.</ref>. از دیگر بدعتهای اینان به تأخیر انداختن [[ماههای حرام]] بود. چون ترک [[جنگ]] در سه ماه متوالی [[حرام]] [[ذیقعده]]، [[ذیحجه]] و [[محرّم]] بر آنان سخت بود، [[سلیم]] در کنار [[غطفان]] و [[هوازن]] گاه با جابهجایی دو ماه [[محرم]] و صفر، ایام پس از ذیحجه را ماه صفر اعلام میکردند و بدین شکل [[حرمت]] جنگ را در ماه پس از ذیحجه (محرم) برمی داشتند و این امر را یکسال در میان انجام میدادند. خداوند با [[نزول آیه]] {{متن قرآن|إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيَادَةٌ فِي الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ فَيُحِلُّوا مَا حَرَّمَ اللَّهُ زُيِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمَالِهِمْ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ}}<ref>«بیگمان واپس افکندن (ماههای حرام) افزایشی در کفر است؛ با آن، کافران به گمراهی کشیده میشوند، یک سال آن (ماه) را حلال و یک سال دیگر حرام میشمارند تا با شمار ماههایی که خداوند حرام کرده است هماهنگی کنند از این رو آنچه را خداوند حرام کرده است حلال میگردانند؛ زشتی کارهایشان برای آنان آرایش داده شده است و خداوند گروه کافران را راهنمایی نمیکند» سوره توبه، آیه ۳۷.</ref> چنین بدعتی را کفری افزون بر دیگر کفرهای آنان دانسته است.<ref>جامع البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۱۶۹؛ التبیان، ج ۵، ص ۲۱۷.</ref>
| |
|
| |
| همچنین برخی از محققان با [[تمسک]] به اشعار [[فرزدق]] و [[نجاشی]] معتقدند که [[بنی سلیم]] مانند برخی دیگر از [[اعراب]] همچون [[اشجع]] با برخی حیوانات [[روابط]] [[ناپسند]] جنسی داشتند.<ref>المفصل، ج ۵، ص ۱۴۴.</ref> در منابع از جنگهای متعدد و مشهور بنی سلیم بسیار یاد شده است؛ از جمله "[[یوم]] شمطه" (ازجنگهای [[فجار]]) که در این [[جنگ]] سلمیها در کنار [[هوازن]] و ثقیف در برابر [[قریش]] و [[کنانه]] قرار گرفتند،<ref> المنمق، ص ۱۷۲؛ ایام العرب، ص ۳۳۱.</ref> "یوم کدید"، "یوم بُرزه" و "یوم فیفاء" که در این سه جنگ بنیسلیم با [[بنی فراس]] از تیرههای کنانه جنگیدند،<ref> الاغانی، ج ۱۶، ص ۶۴؛ ایام العرب، ص ۳۱۵، ۳۱۹؛ العقد الفرید، ج ۶، ص ۳۴ ـ ۳۵.</ref> "یوم رَمْرَم"<ref> معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۴۴؛ مجمع الامثال، ج ۲، ص ۲۶۷.</ref> و "یوم دفینه"<ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۴۵۸.</ref> که در ایندو جنگ نیز سُلمیان رو در روی [[بنی مازن بن عمرو بن تمیم]] قرار گرفتند، "یوم تَثْلیث"،<ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۱۵.</ref> "یومالحوزة الأوّل"<ref>الاغانی، ج ۲، ص ۳۲۹؛ العقد الفرید، ج ۶، ص ۲۴؛ المفصل، ج ۵، ص ۳۶۳.</ref> و "یوم الحوزة الثانی"<ref>المفصل، ج ۵، ص ۳۶۳.</ref> از دیگر روزهای [[جنگی]] بنی سلیم است.<ref>[[سید علی خیرخواه علوی|خیرخواه علوی، سید علی]]، [[بنی سلیم (مقاله)|مقاله «بنی سلیم»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
| |
|
| |
|
| ==بنی سلیم در دوره [[اسلامی]]== | | ==بنی سلیم در دوره [[اسلامی]]== |
