←منابع
(صفحهای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233)...» ایجاد کرد) |
(←منابع) |
||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
==نقش اجتهاد و [[جایگاه]] منابع آن== | ==نقش اجتهاد و [[جایگاه]] منابع آن== | ||
==منابع اصلی اجتهاد== | ==منابع اصلی اجتهاد== | ||
==اجتهاد در فرهنگ مطهر== | |||
[[اجتهاد]]، یعنی بهکار بردن [[تدبّر]] و تعقّل در [[فهم]] [[ادله]] شرعیه که البته احتیاج دارد به یک رشته [[علوم]] که مقدمه [[شایستگی]] و [[استعداد]] تعقّل و تدبّر صحیح و عالمانه میباشند. اجتهاد به معنایی که امروز میگویند، یعنی اهلیّت و تخصّص فنی<ref>ده گفتار، ص۱۰۲.</ref>. اجتهاد، [[ابتکار]] است و اینکه [[انسان]] خودش ردّ فرع بر اصل بکند<ref>تعلیم و تربیت در اسلام، ص۲۵.</ref>. اجتهاد واقعی اینست که وقتی یک مسأله جدید که انسان هیچ سابقه [[ذهنی]] ندارد و در هیچ کتابی طرح نشده به او عرضه شد، فوراً بتواند اصول را بهطور صحیح [[تطبیق]] کند و [[استنتاج]] نماید<ref>تعلیم و تربیت در اسلام، ص۲۴.</ref>. اجتهاد بهطور سربسته به معنای صاحبنظر شدن در امر [[دین]] است<ref>ده گفتار، ص۹۷.</ref>. | |||
علمای [[اسلام]] “اجتهاد” را به عنوان “نیروی محرّکه اسلام” [نیز] معرفی کردهاند<ref>اسلام و مقتضیات زمان، جلد دوم، ص۱۵.</ref>. اجتهاد از نظر [[شیعه]] یعنی کلّیات اسلام کافی است<ref>امامت و رهبری، ص۹۴.</ref>. | |||
اجتهاد یک مفهوم “نسبی” و متطوّر و متکامل است و هر عصری و زمانی [[بینش]] و [[درک]] مخصوصی ایجاب میکند. این نسبیّت از دو چیز ناشی میشود: قابلیت و استعداد پایانناپذیر [[منابع اسلامی]] برای [[کشف]] و [[تحقیق]]، و دیگر [[تکامل]] طبیعی علوم و [[افکار]] بشری؛ و این است [[راز]] بزرگ [[خاتمیّت]]<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۲۰۲.</ref>. به عبارت دیگر اجتهاد یعنی [[کوشش]] عالمانه با متد صحیح برای درک مقرّرات اسلام با استفاده از منابع: کتاب، [[سنّت]]، [[اجماع]]، [[عقل]]<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۱۹۷.</ref>. اجتهاد یعنی تطبیق هوشیارانه و زیرکانه کلیات [[اسلامی]] بر جریانات متغیّر و زودگذر است<ref>مجموعه آثار، ج۱، ص۵۷.</ref>. اجتهاد یعنی کشف و تطبیق اصول کلّی و [[ثابت]] بر موارد جزئی و متغیّر<ref>مجموعه آثار، ج۲، ص۲۴۱.</ref>. | |||
علمای [[امّت]] در عصر خاتمیّت که عصر [[علم]] است، قادرند با [[معرفت]] به اصول کلی اسلام و [[شناخت]] شرایط [[زمان]] و مکان، آن کلیّات را با شرایط و مقتضیّات زمانی و مکانی تطبیق دهند و [[حکم الهی]] را استخراج و [[استنباط]] نمایند. نام این عمل “اجتهاد” است<ref>مجموعه آثار، ج۲، ص۱۸۵.</ref>. | |||
[[اجتهاد]] نوعی [[حرّیت]] است<ref>تکامل اجتماعی انسان، ص۱۸۴.</ref>. | |||
اجتهاد برای بهکار بردن منتهای [[کوشش]] در [[فهم]] [[احکام]] از کتاب و [[سنّت]] استعمال میگردد<ref>تکامل اجتماعی انسان، ص۱۷۰.</ref>. | |||
ما یک [[اجتهاد مشروع]] هم داریم، آن همین است که در این تعبیر [[امیرالمؤمنین]] بود، اینکه [[فروع]] یعنی شاخهها را از اصلها و ریشهها [[استنتاج]] بکنند<ref>خاتمیت، ص۱۳۳.</ref>. اجتهاد [[قوه]] [[تطبیق]] اصول بر فروع و ردّ فروع بر اصول است<ref>تکامل اجتماعی انسان، ص۱۷۷.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۵۹.</ref> | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
# [[پرونده:000055.jpg|22px]] [[محمد صادق یوسفی مقدم|یوسفی مقدم، محمد صادق]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲''']] | |||
# [[پرونده:1368921.jpg|22px]] [[صفدر الهی راد|الهی راد، صفدر]]، [[انسانشناسی (کتاب)|'''انسانشناسی (کتاب)''']] | |||
# [[پرونده:1100662.jpg|22px]] [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|'''فرهنگ مطهر''']] | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||