امانت در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

#[[امام]] علی‌{{ع}} می‌فرماید: [[گواهی]] می‌دهم که [[محمّد]]، [[بنده]] [[برگزیده خداوند]]، و فرستاده [[برگزیده]] او و [[امین]] مورد [[رضایت]] اوست. وی را بر [[حق]] و با [[بشارت]] و هشدار دادن روانه کرد؛ چراغی نورافشان که با اجازه [[خدا]] به سوی همو فرا میخواند و او [[پیام]] را رساند و [[امانت]] را گزارد و برای [[امّت]]، [[خیرخواهی]] کرد و [[خدا]] را [[عبادت]] نمود تا وفاتش فرا رسید<ref>{{متن حدیث|الْإِمَامُ عَلِیّ{{ع}}: أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ الْمُصْطَفَى وَ رَسُولُهُ الْمُجْتَبَى وَ أَمِينُهُ الْمُرْتَضَى أَرْسَلَهُ بِالْحَقِ بَشِيراً وَ نَذِيراً وَ دَاعِياً إِلَيْهِ بِإِذْنِهِ وَ سِراجاً مُنِيراً فَبَلَّغَ الرِّسَالَةَ وَ أَدَّى الْأَمَانَةَ وَ نَصَحَ الْأُمَّةَ وَ عَبَدَ اللَّهَ حَتَّى أَتَاهُ الْيَقِينُ}}؛ مصباح المتهجّد، ص۳۸۵، ح۵۱۲ عن جابر الی عن الإمام الباقر{{ع}}؛ مهج الدعوات، ص۲۱۴، عن وهب بن إسماعیل عن الإمام الباقر{{ع}} عن أبیه عن جدّه{{عم}} عن رسول الله{{صل}}؛ البلد الأمین، ص۲۹۸، عن الإمام الهادی{{ع}}، التفسیر المنسوب إلی الإمام العسکری{{ع}}، ص۴۶۱، ح۳۰۱، عن الإمام زین‌العابدین{{ع}} و کلها نحوه؛ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۳۵، ح۶۷.</ref>.

#[[امام علی]]{{ع}} در سخنرانی‌ای که در آن، [[برتری]] [[پیامبر]]{{صل}} را [[تبیین]] می‌کند: او را از [[برترین]] رویشگاه‌ها و ارجمندترین (نیرومندترین) ریشه‌ها برآورد؛ از درختی که پیامبرانِ خود را از آن پدید آورد و امانتدارانش را از آن برگُزید<ref>{{متن حدیث|الْإِمَامُ عَلِیّ{{ع}}:: - فِي خُطْبَةٍ لَهُ یُبَیِّنُ فِیهَا فَضْلَ الرَّسُول ِ الْکَریمِ{{صل}}: فَأَخْرَجَهُ مِنْ أَفْضَلِ الْمَعَادِنِ مَنْبِتاً وَ أَعَزِّ الْأَرُومَاتِ مَغْرِساً مِنَ الشَّجَرَةِ الَّتِي صَدَعَ مِنْهَا أَنْبِيَاءَهُ وَ انْتَجَبَ مِنْهَا أُمَنَاءَهُ}}؛ نهج البلاغة، الخطبه ۹۴؛ التوحید، ص۷۲، ح۲۶؛ عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۱۲۲، ح۱۵، کلاهما عن الهیثم بن عبدالله الرمانی عن الإمام الرضا عن آبائه{{عم}}، نحوه، بحارالأنوار، ج۱۶، ص۳۷۹، ح۹۱.</ref>.

#از مناجات‌های [[خداوند متعال]] با [[موسی]]{{ع}}: ای [[موسی]]! تو را چونان شخص [[مهربان]] و [[دلسوز]]، درباره زاده [[بتول]] باکره، [[عذراء]]، [[عیسی بن مریم]]، آن که بر درازگوش سوار می‌شود، [[لباس]] کلاهدار می‌پوشد و خوراکش روغن و زیتون است و با [[محراب]] [[عبادت]]، مأنوس است، سفارش می‌کنم و نیز در باره آن که پس از او می‌آید، [[صاحب]] شتر سرخ‌موی، آن [[پاک]] و [[پاکیزه]] و مطهّر. وصفش در کتاب تو، این است که [[تصدیق]] کننده و نگاهبان همه کتاب‌های آسمانی است. پیوسته در [[رکوع]] و [[سجود]] و [[بیم و امید]] به سر می‌برد. برادرانش، بینوایان‌اند و یارانش، از قومی دیگر غیر از [[قوم]] خودش. در روزگار او، [[سختی]] و [[زلزله]] و کُشتار، [[حاکم]] است. نامش [[احمد]] و [[محمّد]] [[امین]]، و از باقی ماندگان آن جمع [[پیامبران]] نخستین گذشته است. به همه کتاب‌های آسمانی [[ایمان]] دارد و همه فرستادگان را [[تصدیق]] می‌کند. امّتش مورد [[رحمت]] و [[برکت]] من هستند. آنان را اوقاتی تعیین شده است که در آنها ندای [[نماز]] در می‌دهند. پس او را [[تصدیق]] کن، که او [[برادر]] توست. ای [[موسی]]! او [[امین]] من و بنده‌ای [[راستین]] و با [[برکت]] است. دستش را بر هر چه بگذارد، برکتش می‌دهیم. در [[علم]] من، چنین بوده و او را این‌گونه آفریده‌ام<ref>{{متن حدیث|فِي مُنَاجَاةِ اللهِ لِمُوسَی بْنِ عِمْرَانَ{{ع}}: يَا مُوسَى أُوصِيكَ وَصِيَّةَ الشَّفِيقِ الْمُشْفِقِ بِابْنِ الْبَتُولِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ صَاحِبِ الْأَتَانِ وَ الْبُرْنُسِ وَ الزَّيْتِ وَ الزَّيْتُونِ وَ الْمِحْرَابِ. وَ مِنْ بَعْدِهِ بِصَاحِبِ الْجَمَلِ الْأَحْمَرِ الطَّيِّبِ الطَّاهِرِ الْمُطَهَّرِ فَمَثَلُهُ فِي كِتَابِكَ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ مُهَيْمِنٌ عَلَى الْكُتُبِ وَ أَنَّهُ رَاكِعٌ سَاجِدٌ رَاغِبٌ رَاهِبٌ إِخْوَانُهُ الْمَسَاكِينُ وَ أَنْصَارُهُ قَوْمٌ آخَرُونَ وَ سَيَكُونُ فِي زَمَانِهِ أَزْلٌ وَ زَلَازِلُ وَ قَتْلٌ اسْمُهُ أَحْمَدُ وَ مُحَمَّدٌ الْأَمِينُ مِنَ الْبَاقِينَ الْأَوَّلِينَ يُؤْمِنُ بِالْكُتُبِ كُلِّهَا وَ يُصَدِّقُ جَمِيعَ الْمُرْسَلِينَ أُمَّتُهُ مَرْحُومَةٌ مُبَارَكَةٌ لَهُمْ سَاعَاتٌ مُوَقَّتَاتٌ يُؤَذِّنُونَ فِيهَا بِالصَّلَوَاتِ فَبِهِ صَدِّقْ فَإِنَّهُ أَخُوكَ. يَا مُوسَى إِنَّهُ أَمِينِي وَ هُوَ عَبْدُ صِدْقٍ مُبَارَكٌ لَهُ فِيمَا وَضَعَ يَدَهُ نُبَارِكُ عَلَيْهِ كَذَلِكَ كَانَ فِي عِلْمِي وَ كَذَلِكَ خَلَقْتُهُ}}؛ تحف العقول، ص۴۹۰؛ الکافی، ج۸، ص۴۳، ح۸؛ أعلام الدین، ص۲۱۸، کلاهما نحوه؛ بحارالأنوار، ج۷۷، ص۳۲، ح۷.</ref>

#[[امام رضا]]{{ع}} می‌فرماید: [[محمد]]{{صل}}، امینِ [[خدا]] در میان [[مردم]] بود و چون [[رحلت]] نمود، ما [[اهل بیت]]، [[وارثان]] او گشتیم و اینک، ما امینان [[خدا]] در [[زمین]] هستیم<ref>{{متن حدیث|الْإِمَامُ الرِّضَا{{ع}}: إِنَّ مُحَمَّداً{{صل}} كَانَ أَمِينَ اللَّهِ فِي خَلْقِهِ فَلَمَّا قُبِضَ{{صل}} كُنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ وَرَثَتَهُ فَنَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ}}؛ الکافی، ج۱، ص۲۲۳، ح۱؛ تفسیر القمی، ج۲، ص۱۰۴؛ مختصر بصائر الدرجات، ص۱۷۴، کلّها عن عبدالله بن جندب، بصائر الدرجات، ص۱۱۸، ح۱، عن عبدالرحمن بن أبی نجران عن الإمام الرضا عن الإمام زین العابدین{{ع}}، بحارالأنوار، ج۲۶، ص۱۴۲، ح۱۶ و راجع: أعلام الدین، ص۴۶۳.</ref><ref>[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌|م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌، محمد]]، [[سیره پیامبر خاتم ج۱ (کتاب)|سیره پیامبر خاتم]]، ج۱، ص ۳۰۲-۳۰۹.</ref>.

==[[سیره پیامبر]]{{صل}} در [[ادای امانت]]==

#[[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[امانت]] را به صاحبش - [[نیک]] باشد یا بد-، برگردانید؛ زیرا [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[دستور]] می‌داد حتّی نخ و سوزن را به صاحبش برگردانید<ref>{{متن حدیث|الْإِمَامُ الصَّادِقُ{{ع}}: أَدُّوا الْأَمَانَةَ إِلَى مَنِ ائْتَمَنَكُمْ عَلَيْهَا بَرّاً أَوْ فَاجِراً فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} كَانَ يَأْمُرُ بِأَدَاءِ الْخَيْطِ وَ الْمِخْيَطِ}}؛ الکافی، ج۲، ص۶۳۶، ح۵؛ مشکاة الأنوار، ص۱۳۲، ح۳۰۱ و فیه "بردّ" بدل "بأداء" وکلاهما عن زید الشحام؛ تنبیه الخواطر، ج۱، ص۱۲، نحوه؛ وسائل الشیعه، ج۸، ص۳۹۸، ح۱۵۵۰۰.</ref>.

#به [[نقل]] از [[ابوعبیده]]، از [[هند بن أبی هاله]] و [[ابو رافع]] و [[عمّار بن یاسر]]: [[قریش]]، [[محمّد]]{{صل}} را در [[جاهلیت]]، "[[امین]]" نامیده بودند و [[امانت]] پیش وی می‌نهادند و حفظ [[اموال]] و کالاهای خود را به او می‌سپردند. عرب‌هایی که در موسم [[حج]] به [[مکّه]] می‌آمدند نیز این [[کار]] را می‌کردند. پس از آن که [[محمد]]، [[پیامبر]] شد نیز همین‌گونه بود. از این رو، [[پیامبر خدا]]{{صل}} به [[علی]]{{ع}} [[فرمان]] داد که پس از خروجش از [[مکّه]] با صدای بلند و رسا در وادی [[مکّه]] صبح و [[شام]]، ندا دهد: [[آگاه]] باشید! هر کس [[امانت]] یا ودیعه‌ای نزد [[محمد]] دارد، بیاید تا امانتش به او باز گردانده شود. [[پیامبر]]{{صل}} به [[علی]]{{ع}}] فرمود: "آنان از اکنون تا آن گاه که بر من وارد شوی، نمی‌توانند هیچ گزندی به تو برسانند. پس، امانت‌های نزد مرا آشکارا و جلوی چشم [[مردم]]، بازگردان"<ref>{{متن حدیث|عن أبی عبیدة: هِنْدُ بْنُ هَالَةَ وَ أَبُو رَافِعٍ و عَمَّارُ بْنُ یَاسِرٍ جَمِیعَاً یُحَدِّثُونَ...: كَانَتْ قُرَيْشٌ تَدْعُو مُحَمَّداً{{صل}} فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْأَمِينَ، وَ كَانَتْ تَسْتَوْدِعُهُ وَ تَسْتَحْفِظُهُ أَمْوَالَهَا وَ أَمْتِعَتَهَا، وَ كَذَلِكَ مَنْ يَقْدَمُ مَكَّةَ مِنَ الْعَرَبِ فِي الْمَوْسِمِ، وَ جَاءَتْهُ النُّبُوَّةُ وَ الرِّسَالَةُ وَ الْأَمْرُ كَذَلِكَ، فَأَمَرَ عَلِيّاً{{ع}} أَنْ يُقِيمَ صَارِخاً يَهْتِفُ بِالْأَبْطَحِ غُدْوَةً وَ عَشِيّاً: "أَلَا مَنْ كَانَ لَهُ قِبَلَ مُحَمَّدٍ أَمَانَةٌ أَوْ وَدِيعَةٌ فَلْيَأْتِ فَلْتُؤَدَّ إِلَيْهِ أَمَانَتُهُ". قَالَ: وَ قَالَ النَّبِيُّ{{صل}}: إِنَّهُمْ لَنْ يَصِلُوا مِنَ الْآنَ إِلَيْكَ يَا عَلِيُّ بِأَمْرٍ تَكْرَهُهُ حَتَّى تَقْدَمَ عَلَيَّ، فَأَدِّ أَمَانَتِي عَلَى أَعْيُنِ النَّاسِ ظَاهِراً}}؛ الأمالی للطوسی، ص۴۶۷، ح۱۰۳۱؛ کشف الغمة، ج۲، ص۶۴، نحوه؛ بحار الأنوار، ج۱۹، ص۶۲، ح۱۸.</ref>.

#به [[نقل]] از [[عبد الواحد بن ابی عون]]: هنگامی که [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[وفات]] یافت، [[علی]]{{ع}} [[فرمان]] داد که کسی بانگ زند: "هر کس نزد [[پیامبر خدا]] [[وعده]] یا‌طلبی دارد، نزد من بیاید". [[علی]]{{ع}} هر سال روز [[عید قربان]] در انتهای مِنی کنار [[عقبه]] کسی را روانه می‌کرد تا این ندا را در دهد؛ و این [[کار]] تا هنگام [[وفات]] [[علی]]{{ع}} ادامه داشت. پس از [[امام علی]]{{ع}}، [[حسن مجتبی]]{{ع}} آن را انجام می‌داد تا آن که [[وفات]] نمود و سپس [[حسین]]{{ع}} آن را انجام داد و پس از ایشان که [[رضایت]] و [[سلام]] [[خدا]] بر همه آنها [[باد]] دیگر ادامه نیافت <ref>به احتمال فراوان، علّت استمرار نیافتن، عدم نیاز به آن بوده است؛ زیرا در سال ۶۱ هجری که امام حسین{{ع}} به شهادت رسید، دیگر کسی نمانده بود که طلب و وعده‌ای از پیامبر{{صل}} داشته باشد. نیز احتمال دارد که امکان ادامه آن در حکومت اموی نبوده است. (م)</ref>. هیچ کس از خلق [[خدا]] نزد [[علی]]{{ع}} نمی‌آمد و به [[حق]] یا [[باطل]] ادّعای چیزی نمی‌کرد، مگر آن که آن را به او می‌داد<ref>{{متن حدیث|عن عبد الواحد بن أبی عون: أنّ رسول اللّه{{صل}}: لمّا توفّي أمر عليّ صائحا يصيح: من كان له عند رسول اللّه{{صل}} عدة أو دين فليأتني، فكان يبعث كلّ عام عند العقبة يوم النحر من يصيح بذلك، حتّى توفّي عليّ{{ع}}. ثمّ كان الحسن بن عليّ{{ع}} يفعل ذلك حتّى توفّي، ثمّ كان الحسين{{ع}} يفعل ذلك، و انقطع ذلك بعده، رضوان اللّه عليهم و سلامه. قال ابن أبي عون: فلا يأتي أحد من خلق اللّه إلى عليّ بحق و لا باطل إلّا أعطاه}}؛ الطبقات الکبری، ج۲، ص۳۱۹ و راجع؛ خصائص الأئمّة{{عم}}، ص۷۵ و الخرائج و الجرائح، ج۱، ص۱۷۵، ح۸ و إرشاد القلوب، ج۲، ص۲۷۹ و الصّراط المستقیم، ج۳، ص۱۵۹ و بحار الأنوار، ج۴۱، ص۱۹۲،‌ح۴.</ref>.