صفات ثبوتیه و سلبیه: تفاوت میان نسخه‌ها

صفات ثبوتیه و سلبیه (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۴۹

۴ بایت حذف‌شده ، ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۱

جز

جایگزینی متن - 'آشکار' به 'آشکار'

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۷٬۷۶۵

ویرایش

@@ خط ۱۸: / خط ۱۸: @@
 *در خصوص صفات سلبیه [[خداوند]] نیز همین نکته جاری است، از [[خداوند]] سلب ماهیت، سلب أینیت، سلب کیفیت، سلب کمیت و سلب تعالی ماهیت می‌شود، خواه ماهیت بسیط و خواه ماهیت مرکب باشد.
 *مگر نکته قابل توجه اینکه اگر درباره اشیای دیگر سلبی صورت می‌‌گیرد، سلبِ ایجاب است، مگر ذات واجب‌الوجود که هر سلبی از او به سلب سلب برمی‌گردد و هر فقدانی در او به فقدالفقد برمی‌گردد. این است که می‌‌گویند: "در واجب‌الوجود، جلال به [[جمال]] برمی‌گردد"؛ یعنی تمام آنچه او [[اجل]] از آنهاست، همان‌هاست که ضدجمال و ضدکمال است، و آنها از او سلب می‌شوند. بنابراین، به این قاعده می‌‌رسند که {{عربی| بسيط الحقيقة كل الاشياء }}؛ تمام کمالاتی که در همه اشیا وجود دارد، برای واجب‌الوجود [[صدق]] می‌‌کند. پس، مقصود از "احدی الذات"، این نیست که اضافه و سلب در او نیست. البته در مرتبه ذات، تکثری در او نیست، ولی در مرتبه زاید بر ذات، مانعی ندارد که اضافه و سلب در او باشد. البته این اضافات و سلوب، مقوم و جزء ذات نیستند<ref>مطهری، الهیات شفا، ج۲، ص۱۴۸ و ۲۱۵ - ۲۱۴؛ همو، نبوت، ص۲۶۵.</ref><ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۱۳۶.</ref>.
-*با توجه به آنچه بیان شد، در ارجاع صفات سلبی به اوصاف کمالی و اینکه مراد، سلب و اثبات کمال است؛ مثلاً سلب [[جهل]]، اثبات [[علم]] [[خداوند]] است؛ سخن کسانی که بر عکس این نظر، صفات ثبوتی را به صفات سلبی بر می‌‌گردانند، بطلان آن [[آشکار]] می‌‌شود. [[فاضل مقداد]] که از این دسته است، [[معتقد]] است که تمام [[صفات خدا]] به صفات جلال او باز می‌‌گردد. اثبات [[قدرت]] و [[علم]]، به نفی [[جهل]] و عجز بر می‌‌گردد. به نظر ایشان، این ارجاع برای [[انسان‌ها]] بیشتر قابل [[فهم]] است؛ زیرا [[انسان]] امکان راهیابی به کنه [[صفات خدا]] را ندارد و تنها [[توان]] [[درک]] جهات سلبی برای او امکان‌پذیر است<ref>فاضل مقداد، النافع یوم الحشر، ص۴۹.</ref>.
+*با توجه به آنچه بیان شد، در ارجاع صفات سلبی به اوصاف کمالی و اینکه مراد، سلب و اثبات کمال است؛ مثلاً سلب [[جهل]]، اثبات [[علم]] [[خداوند]] است؛ سخن کسانی که بر عکس این نظر، صفات ثبوتی را به صفات سلبی بر می‌‌گردانند، بطلان آن آشکار می‌‌شود. [[فاضل مقداد]] که از این دسته است، [[معتقد]] است که تمام [[صفات خدا]] به صفات جلال او باز می‌‌گردد. اثبات [[قدرت]] و [[علم]]، به نفی [[جهل]] و عجز بر می‌‌گردد. به نظر ایشان، این ارجاع برای [[انسان‌ها]] بیشتر قابل [[فهم]] است؛ زیرا [[انسان]] امکان راهیابی به کنه [[صفات خدا]] را ندارد و تنها [[توان]] [[درک]] جهات سلبی برای او امکان‌پذیر است<ref>فاضل مقداد، النافع یوم الحشر، ص۴۹.</ref>.
 *رابطه موصوف و صفت، یا محمول بالضمیمه است که با اضافه شدن حالتی به موصوف [[صاحب]] آن صفت می‌‌شود، مانند "جسم ابیض" یا "[[زید]] [[ایستاده]] است" و یا خارج محمول است که منتزع از ذات و بدون [[نیاز]] به ضمیمه است، که [[صفات]] [[خداوند]] از این نوع است<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۱۳۷.</ref>.