بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
'''عرفان''' در لغت به معنای [[شناخت]] است، [[شناخت حق]]، [[خدا]] و اسماء و صفات او. یافتن [[حقیقت]] اشیاء و هستی از راه [[کشف و شهود]]، نوعی جهانبینی و [[شناخت]] نسبت به [[خدا]] و [[جهان]] و [[انسان]] که [[خدا]] را در همه هستی دیدن و با چشم [[دل]]، [[قدرت]] و [[اراده]] او را در [[جهان]] مشاهده کردن و خود را هیچ ندیدن از جمله این معرفتهاست. عرفان درباره [[روابط انسان]] با خودش و با [[جهان]] و با [[خدا]] بحث میکند و عمده نظرش درباره روابط انسان با خداست و [[عارف]] کسی است که با چنین شناختی [[توحیدی]]، در مسیر [[بندگی]] و توجه خالصانه به [[خدا]] قرار میگیرد و حالات خاصی در [[عبادت]] و امور دیگر [[زندگی]] دارد. به [[عارفان]]، سالک، اهل [[معرفت]]، [[اهل دل]]، اهل معنی و... هم گفته میشود. آنان معتقدند برای [[شناخت]] [[خدا]] باید مراحلی را طی کرد و برنامههایی در [[سلوک]] و عمل داشت. | '''عرفان''' در لغت به معنای [[شناخت]] است، [[شناخت حق]]، [[خدا]] و اسماء و صفات او. یافتن [[حقیقت]] اشیاء و هستی از راه [[کشف و شهود]]، نوعی جهانبینی و [[شناخت]] نسبت به [[خدا]] و [[جهان]] و [[انسان]] که [[خدا]] را در همه هستی دیدن و با چشم [[دل]]، [[قدرت]] و [[اراده]] او را در [[جهان]] مشاهده کردن و خود را هیچ ندیدن از جمله این معرفتهاست. عرفان درباره [[روابط انسان]] با خودش و با [[جهان]] و با [[خدا]] بحث میکند و عمده نظرش درباره روابط انسان با خداست و [[عارف]] کسی است که با چنین شناختی [[توحیدی]]، در مسیر [[بندگی]] و توجه خالصانه به [[خدا]] قرار میگیرد و حالات خاصی در [[عبادت]] و امور دیگر [[زندگی]] دارد. به [[عارفان]]، سالک، اهل [[معرفت]]، [[اهل دل]]، اهل معنی و... هم گفته میشود. آنان معتقدند برای [[شناخت]] [[خدا]] باید مراحلی را طی کرد و برنامههایی در [[سلوک]] و عمل داشت. | ||
همچنین عرفان نام [[علمی]] است که از اینگونه امور بحث میکند و کتابهای [[عرفانی]] و اصطلاحات [[عرفانی]] به اینگونه مباحث مربوط میشود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]؛ محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۵۵۳.</ref>. | همچنین عرفان نام [[علمی]] است که از اینگونه امور بحث میکند و کتابهای [[عرفانی]] و اصطلاحات [[عرفانی]] به اینگونه مباحث مربوط میشود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]؛ [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۵۵۳.</ref>. | ||
==عرفان نظری و عملی== | ==عرفان نظری و عملی== | ||
در یک تقسیمبندی عرفان به "نظری" و "عملی" تقسیم میشود. در عرفان نظری بیشتر درباره [[خدا]] و [[جهان]] و [[انسان]] و مسائل [[علمی]] و اصطلاحات این [[علم]] بحث میشود و در عرفان عملی، [[اخلاق]] و [[رفتار]] و [[عبادت]] و [[سیر و سلوک]] [[عارفان]] مطرح میشود. عرفان شاخهها و شعبهها و گرایشهای فراوان و مختلفی دارد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]].</ref>. | در یک تقسیمبندی عرفان به "نظری" و "عملی" تقسیم میشود. در عرفان نظری بیشتر درباره [[خدا]] و [[جهان]] و [[انسان]] و مسائل [[علمی]] و اصطلاحات این [[علم]] بحث میشود و در عرفان عملی، [[اخلاق]] و [[رفتار]] و [[عبادت]] و [[سیر و سلوک]] [[عارفان]] مطرح میشود. عرفان شاخهها و شعبهها و گرایشهای فراوان و مختلفی دارد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]].</ref>. | ||
[[عرفان عملی]] [[روابط]] و [[وظایف]] [[انسان]] با خود و با [[جهان]] و [[خدا]] را بیان میکند. این بخش از عرفان [[علم]] "سیر و سلوک" نامیده میشود. در این بخش از عرفان توضیح داده میشود که "سالک" برای اینکه به قله [[منیع]] [[انسانیت]]، یعنی "توحید" برسد، از کجا باید آغاز کند و چه منازل و مراحلی را باید به ترتیب طی کند و در منازل بین [[راه]] چه احوالی برای او رخ میدهد و چه وارداتی بر او وارد میشود و البته همه این منازل و مراحل باید با اشراف و [[مراقبت]] یک [[انسان کامل]] و پخته که قبلاً این راه را طی کرده و از "رسم و راه منزلها" [[آگاه]] است صورت گیرد و اگر [[همت]] انسان کاملی بدرقه راه نباشد خطر [[گمراهی]] است<ref>محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۵۵۳.</ref>. | [[عرفان عملی]] [[روابط]] و [[وظایف]] [[انسان]] با خود و با [[جهان]] و [[خدا]] را بیان میکند. این بخش از عرفان [[علم]] "سیر و سلوک" نامیده میشود. در این بخش از عرفان توضیح داده میشود که "سالک" برای اینکه به قله [[منیع]] [[انسانیت]]، یعنی "توحید" برسد، از کجا باید آغاز کند و چه منازل و مراحلی را باید به ترتیب طی کند و در منازل بین [[راه]] چه احوالی برای او رخ میدهد و چه وارداتی بر او وارد میشود و البته همه این منازل و مراحل باید با اشراف و [[مراقبت]] یک [[انسان کامل]] و پخته که قبلاً این راه را طی کرده و از "رسم و راه منزلها" [[آگاه]] است صورت گیرد و اگر [[همت]] انسان کاملی بدرقه راه نباشد خطر [[گمراهی]] است<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۵۵۳.</ref>. | ||
==تفاوت عرفان و اخلاق== | ==تفاوت عرفان و اخلاق== | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
#عناصر [[روحی]] اخلاقی محدود است به معانی و مفاهیمی که غالباً آنها را میشناسند، اما عناصر روحی [[عرفانی]] وسیعتر و گستردهتر است. | #عناصر [[روحی]] اخلاقی محدود است به معانی و مفاهیمی که غالباً آنها را میشناسند، اما عناصر روحی [[عرفانی]] وسیعتر و گستردهتر است. | ||
#در [[سیر و سلوک]] عرفانی از یک سلسله احوال و واردات [[قلبی]] سخن میرود که منحصراً به یک “سالک راه” در خلال مجاهدات و طی طریقها دست میدهد و [[مردم]] دیگر از این احوال و واردات بیخبرند. | #در [[سیر و سلوک]] عرفانی از یک سلسله احوال و واردات [[قلبی]] سخن میرود که منحصراً به یک “سالک راه” در خلال مجاهدات و طی طریقها دست میدهد و [[مردم]] دیگر از این احوال و واردات بیخبرند. | ||
#بخشی از عرفان مربوط است به [[تفسیر]] هستی، یعنی تفسیر خدا و جهان و [[انسان]]. عرفان در این بخش مانند [[فلسفه]] است و میخواهد هستی را تفسیر نماید، برخلاف اخلاق که میخواهد انسان را [[تغییر]] دهد<ref>خدمات متقابل اسلام و ایران، ص۱۱۴ و ۶۳۱ و ۶۳۲.</ref>.<ref>محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۵۵۳.</ref> | #بخشی از عرفان مربوط است به [[تفسیر]] هستی، یعنی تفسیر خدا و جهان و [[انسان]]. عرفان در این بخش مانند [[فلسفه]] است و میخواهد هستی را تفسیر نماید، برخلاف اخلاق که میخواهد انسان را [[تغییر]] دهد<ref>خدمات متقابل اسلام و ایران، ص۱۱۴ و ۶۳۱ و ۶۳۲.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۵۵۳.</ref> | ||
==تفاوت عرفان و تصوف== | ==تفاوت عرفان و تصوف== | ||