←بازتاب آیات پیروزی در عرفان
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
==بازتاب آیات پیروزی در [[عرفان]]== | ==بازتاب آیات پیروزی در [[عرفان]]== | ||
فتح در نظر [[عارفان]] عبارت است از [[گشایش]] ابواب [[معارف]] و [[علوم]] و [[مکاشفات]] از جانب [[حق]] بعد از آنکه آن ابواب بر او بسته است. <ref>چهل حدیث، ص ۳۴۱.</ref> در برخی [[تفاسیر]] [[عرفانی]] آیاتی که در آنها از [[پیروزی]] [[سخن]] گفته شده بر همین معنا حمل شده است. <ref>مخزن العرفان، ج ۱۲، ص ۱۸۸.</ref> از سوی دیگر بعضی از [[آیات]] پیروزی در کتب عرفانی برای تقسیمبندی عالم [[فتح]] (از [[عوالم]] دوازدهگانه و از مقدمات عالم [[خلوص]]) استفاده شده است. <ref> تحفة الملوک، ص ۱۱۶.</ref> از منظر [[عارفان]] فتح به سه قسم تقسیم میشود و برای هریک از این اقسام به آیاتی از [[قرآن]] استناد کردهاند: | فتح در نظر [[عارفان]] عبارت است از [[گشایش]] ابواب [[معارف]] و [[علوم]] و [[مکاشفات]] از جانب [[حق]] بعد از آنکه آن ابواب بر او بسته است. <ref>چهل حدیث، ص ۳۴۱.</ref> در برخی [[تفاسیر]] [[عرفانی]] آیاتی که در آنها از [[پیروزی]] [[سخن]] گفته شده بر همین معنا حمل شده است. <ref>مخزن العرفان، ج ۱۲، ص ۱۸۸.</ref> از سوی دیگر بعضی از [[آیات]] پیروزی در کتب عرفانی برای تقسیمبندی عالم [[فتح]] (از [[عوالم]] دوازدهگانه و از مقدمات عالم [[خلوص]]) استفاده شده است. <ref> تحفة الملوک، ص ۱۱۶.</ref> از منظر [[عارفان]] فتح به سه قسم تقسیم میشود و برای هریک از این اقسام به آیاتی از [[قرآن]] استناد کردهاند: | ||
#فتح قریب و آن عبارت است از [[ظهور]] به [[کمالات]] [[روحی]] و [[قلبی]]، پس از عبور از منازل نفسی، با استفاده از [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|وَأُخْرَى تُحِبُّونَهَا نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِيبٌ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«و چیز دیگری که آن را دوست میدارید یاری از سوی خداوند و پیروزی نزدیک است و به مؤمنان مژده بده» سوره صف، آیه ۱۳.</ref>. | |||
#[[فتح مبین]] و آن ظهور به [[مقام ولایت]] و تجلیات [[انوار]] [[اسمای الهی]] است که صفات [[روح]] و [[قلب]] را فانی و کمالات سرّ را [[ثابت]] میکند، با استناد به [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا}}<ref>«بیگمان ما به تو پیروزی آشکاری دادیم» سوره فتح، آیه ۱.</ref>. | |||
#فتح مطلق و آن همان تجلی ذات احدیت و استغراق در عین جمع با فنای [[رسوم]] خلقی است، با بهرهگیری از آیه {{متن قرآن|إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ}}<ref>«چون یاری خداوند و پیروزی (بر مکّه) فرا رسد،» سوره نصر، آیه ۱.</ref>.<ref> ر. ک: مصباح الانس، ص ۴۹ ـ ۵۲.</ref> گرچه آنگونه که از تعبیرهای برخی عارفان برمیآید مقصود آنان از فتح، معنای لغوی آن (گشایش) است و در پارهای از مکتوبات خود به این معنا تصریح کردهاند؛<ref> الانوار الساطعه، ج ۴، ص۵۲۴.</ref> اما با توجه به قرار گرفتن عالم فتح پس از عالم [[جهاد اکبر]] در زمره مقدمات عالم خلوص، نوعی پیوند معنایی بین اصطلاح عرفا و مفهوم متداول پیروزی برقرار میشود. این پیوند نیز از سوی برخی عارفان مورد توجه قرار گرفته است<ref> تحفة الملوک، ص ۱۰۶ ـ ۱۰۷.</ref>.<ref>[[حمید بیگزاده جلالی|بیگزاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||