پرش به محتوا

پیروزی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۴۸۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۱
خط ۳۱: خط ۳۱:
[[قرآن کریم]] از منظری [[هدایتی]] و [[تربیتی]] به برخی عوامل پیروزی [[مؤمنان]] اشاره کرده است:
[[قرآن کریم]] از منظری [[هدایتی]] و [[تربیتی]] به برخی عوامل پیروزی [[مؤمنان]] اشاره کرده است:
===[[آرامش]] [[قلبی]]===
===[[آرامش]] [[قلبی]]===
[[آرامش]] از مهم‌‌ترین شاخصه‌هایی است که به [[موفقیت]] [[انسان]] کمک می‌‌کند. خداوند نیز آرامش و [[سکینه]] را موهبتی برمی‌‌شمرد که با اعطای آن به مسلمانان [[راه]] برای پیروزی آنان هموار می‌‌شود. (توبه / ۹، ۲۵ ـ ۲۶؛ و...) <ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۱۳۴؛ التبیان، ج ۵، ص ۱۹۹؛ روض‌‌الجنان، ج۹، ص ۱۸۸؛ المیزان، ج ۹، ص‌‌۲۲۰. </ref> در این [[آیات]] خداوند سکینه و آرامش را به خود منسوب می‌‌کند که نشان از [[الهی]] بودن این آرامش نازل بر [[قلوب]] مؤمنان دارد. [[مفسران]] ذیل این آیات بحثهای فراوانی داشته و درباره [[حقیقت]] و چیستی «سکینه» [[اختلاف]] نظر دارند. <ref>التبیان، ج ۵، ص ۱۹۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۳، ص ۲۴۸ ـ ۲۴۹؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۲، ص ۳۵۸. </ref> برخی از آنان [[سکینه]] را از [[جنود الهی]] دانسته‌‌اند. <ref>المیزان، ج ۹، ص ۲۸۰. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
[[آرامش]] از مهم‌‌ترین شاخصه‌هایی است که به [[موفقیت]] [[انسان]] کمک می‌‌کند. خداوند نیز آرامش و [[سکینه]] را موهبتی برمی‌‌شمرد که با اعطای آن به مسلمانان [[راه]] برای پیروزی آنان هموار می‌‌شود {{متن قرآن|لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَوَاطِنَ كَثِيرَةٍ وَيَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْئًا وَضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ}}<ref>«بی‌گمان خداوند در نبردهایی بسیار و در روز (جنگ) «حنین» شما را یاری کرده است؛ هنگامی که فزونیتان شما را به غرور واداشت اما هیچ سودی برای شما نداشت و زمین با گستردگیش بر شما تنگ شد سپس با پشت کردن (به دشمن)  واپس گریختید» سوره توبه، آیه ۲۵.</ref>، {{متن قرآن|ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَأَنْزَلَ جُنُودًا لَمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَذَلِكَ جَزَاءُ الْكَافِرِينَ}}<ref>«آنگاه خداوند آرامش خویش را بر پیامبر خود و بر مؤمنان فرو فرستاد و سپاهیانی را که آنان را نمی‌دیدید؛ فرود آورد و کافران را به عذاب افکند و آن، کیفر کافران است» سوره توبه، آیه ۲۶.</ref>. <ref>جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۱۳۴؛ التبیان، ج ۵، ص ۱۹۹؛ روض‌‌الجنان، ج۹، ص ۱۸۸؛ المیزان، ج ۹، ص‌‌۲۲۰. </ref> در این [[آیات]] خداوند سکینه و آرامش را به خود منسوب می‌‌کند که نشان از [[الهی]] بودن این آرامش نازل بر [[قلوب]] مؤمنان دارد. [[مفسران]] ذیل این آیات بحثهای فراوانی داشته و درباره [[حقیقت]] و چیستی "سکینه" [[اختلاف]] نظر دارند. <ref>التبیان، ج ۵، ص ۱۹۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۳، ص ۲۴۸ ـ ۲۴۹؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۲، ص ۳۵۸. </ref> برخی از آنان [[سکینه]] را از [[جنود الهی]] دانسته‌‌اند<ref>المیزان، ج ۹، ص ۲۸۰. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
 
=== [[تأییدات الهی]]===
=== [[تأییدات الهی]]===
در [[آیات]] متعددی [[پیروزی]] حاصل [[تأیید]] و [[یاری]] [[خداوند]] دانسته شده است: {{متن قرآن| فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ}}<ref>« ما مؤمنان را در برابر دشمنانشان نیرومند کردیم  و پیروز شدند» سوره صف، آیه ۱۴.</ref> و به [[مسلمانان]] [[یادآوری]] می‌‌کند که حتی عوامل ظاهری یاری آنان نیز از خود اختیاری ندارند و یاری و کمک تنها از سوی خداوند صورت می‌‌گیرد: {{متن قرآن|وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَى لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ}}<ref>«و خداوند آن را جز مژده‌ای برای شما قرار نداد و (آنان را فرستاد) تا دل‌هاتان بدان آرام یابد و یاری جز از سوی خداوند پیروزمند فرزانه نیست» سوره آل عمران، آیه ۱۲۶.</ref>. <ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۱۱۲؛ [[تفسیر ثعالبی]]، ج ۱، ص ۳۰۸؛ [[تفسیر]] ابی‌‌السعود، ج ۲، ص ۸۲. </ref> این یاری به صورتهای گوناگون به [[مؤمنان]] عرضه شده است؛ از جمله اعطای [[معجزه]] به [[پیامبران الهی]] {{متن قرآن|قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِأَخِيكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطَانًا فَلَا يَصِلُونَ إِلَيْكُمَا بِآيَاتِنَا أَنْتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغَالِبُونَ}}<ref>«فرمود: به زودی بازوی تو را با (فرستادن) برادرت توانمند می‌گردانیم و به هر دوتان چیرگی‌یی می‌بخشیم که با نشانه‌های ما دستشان به شما نرسد. پیروز شمایید و هر کس که از شما پیروی کند» سوره قصص، آیه ۳۵.</ref>.<ref>مجمع‌‌البیان، ج ۷، ص ۳۹۵؛ تفسیر [[بغوی]]، ج ۳، ص‌‌۳۸۳؛ تفسیر [[قرطبی]]، ج ۱۳، ص ۲۸۷. </ref> ارسال [[ملائکه]] {{متن قرآن|إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که از پروردگارتان فریادخواهی می‌کردید  و به شما پاسخ داد که من با هزار فرشته پیاپی امدادگر شما خواهم بود» سوره انفال، آیه ۹.</ref>.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۴، ص ۱۹۳؛ [[تفسیر بیضاوی]]، ج ۳، ص ۹۲؛ [[المیزان]]، ج ۹، ص ۹۰. </ref> ایجاد [[رعب]] در [[دل]] [[کافران]] {{متن قرآن|وَأَنْزَلَ الَّذِينَ ظَاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ صَيَاصِيهِمْ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيقًا تَقْتُلُونَ وَتَأْسِرُونَ فَرِيقًا}}<ref>«و کسانی از اهل کتاب را که پشتیبان ایشان  بودند از دژهای آنان فرود آورد و در دل‌هاشان هراس افکند، (چنانکه) دسته‌ای را می‌کشتید و دسته‌ای (دیگر) را اسیر می‌گرفتید» سوره احزاب، آیه ۲۶.</ref>،  {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ مَا ظَنَنْتُمْ أَنْ يَخْرُجُوا وَظَنُّوا أَنَّهُمْ مَانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللَّهِ فَأَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَأَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يَا أُولِي الْأَبْصَارِ}}<ref>«اوست که کافران اهل کتاب  را از خانه‌هایشان در نخستین گردآوری بیرون راند (هر چند) شما گمان نمی‌کردید که بیرون روند و (خودشان) گمان می‌کردند که دژهایشان بازدارنده آنان در برابر خداوند است اما (اراده) خداوند از جایی که گمان نمی‌بردند بدیشان رسید و در دل‌هایشان هراس افکند؛ به دست خویش و به دست مؤمنان خانه‌های خویش را ویران می‌کردند؛ پس ای دیده‌وران پند بگیرید!» سوره حشر، آیه ۲.</ref>.<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۶۳؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۳۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۲۴۱. </ref> و باد و [[طوفان]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا وَجُنُودًا لَمْ تَرَوْهَا وَكَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرًا}}<ref>«ای مؤمنان! نعمت خداوند را بر خویش به یاد آورید هنگامی که سپاهیانی بر شما تاختند و ما بر (سر) آنان بادی و (نیز) سپاهیانی را که آنان را نمی‌دیدید فرستادیم و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره احزاب، آیه ۹.</ref>.<ref>تفسیر [[مجاهد]]، ج ۲، ص ۵۱۵؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۲۰؛ [[الدرالمنثور]]، ج ۵، ص ۱۸۵؛ [[جامع البیان]]، مج ۱۱، ج ۲۱، ص‌‌۱۸۲. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
در [[آیات]] متعددی [[پیروزی]] حاصل [[تأیید]] و [[یاری]] [[خداوند]] دانسته شده است: {{متن قرآن| فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ}}<ref>« ما مؤمنان را در برابر دشمنانشان نیرومند کردیم  و پیروز شدند» سوره صف، آیه ۱۴.</ref> و به [[مسلمانان]] [[یادآوری]] می‌‌کند که حتی عوامل ظاهری یاری آنان نیز از خود اختیاری ندارند و یاری و کمک تنها از سوی خداوند صورت می‌‌گیرد: {{متن قرآن|وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَى لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ}}<ref>«و خداوند آن را جز مژده‌ای برای شما قرار نداد و (آنان را فرستاد) تا دل‌هاتان بدان آرام یابد و یاری جز از سوی خداوند پیروزمند فرزانه نیست» سوره آل عمران، آیه ۱۲۶.</ref>. <ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۱۱۲؛ [[تفسیر ثعالبی]]، ج ۱، ص ۳۰۸؛ [[تفسیر]] ابی‌‌السعود، ج ۲، ص ۸۲. </ref> این یاری به صورتهای گوناگون به [[مؤمنان]] عرضه شده است؛ از جمله اعطای [[معجزه]] به [[پیامبران الهی]] {{متن قرآن|قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِأَخِيكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطَانًا فَلَا يَصِلُونَ إِلَيْكُمَا بِآيَاتِنَا أَنْتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغَالِبُونَ}}<ref>«فرمود: به زودی بازوی تو را با (فرستادن) برادرت توانمند می‌گردانیم و به هر دوتان چیرگی‌یی می‌بخشیم که با نشانه‌های ما دستشان به شما نرسد. پیروز شمایید و هر کس که از شما پیروی کند» سوره قصص، آیه ۳۵.</ref>.<ref>مجمع‌‌البیان، ج ۷، ص ۳۹۵؛ تفسیر [[بغوی]]، ج ۳، ص‌‌۳۸۳؛ تفسیر [[قرطبی]]، ج ۱۳، ص ۲۸۷. </ref> ارسال [[ملائکه]] {{متن قرآن|إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که از پروردگارتان فریادخواهی می‌کردید  و به شما پاسخ داد که من با هزار فرشته پیاپی امدادگر شما خواهم بود» سوره انفال، آیه ۹.</ref>.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۴، ص ۱۹۳؛ [[تفسیر بیضاوی]]، ج ۳، ص ۹۲؛ [[المیزان]]، ج ۹، ص ۹۰. </ref> ایجاد [[رعب]] در [[دل]] [[کافران]] {{متن قرآن|وَأَنْزَلَ الَّذِينَ ظَاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ صَيَاصِيهِمْ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيقًا تَقْتُلُونَ وَتَأْسِرُونَ فَرِيقًا}}<ref>«و کسانی از اهل کتاب را که پشتیبان ایشان  بودند از دژهای آنان فرود آورد و در دل‌هاشان هراس افکند، (چنانکه) دسته‌ای را می‌کشتید و دسته‌ای (دیگر) را اسیر می‌گرفتید» سوره احزاب، آیه ۲۶.</ref>،  {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ مَا ظَنَنْتُمْ أَنْ يَخْرُجُوا وَظَنُّوا أَنَّهُمْ مَانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللَّهِ فَأَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَأَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يَا أُولِي الْأَبْصَارِ}}<ref>«اوست که کافران اهل کتاب  را از خانه‌هایشان در نخستین گردآوری بیرون راند (هر چند) شما گمان نمی‌کردید که بیرون روند و (خودشان) گمان می‌کردند که دژهایشان بازدارنده آنان در برابر خداوند است اما (اراده) خداوند از جایی که گمان نمی‌بردند بدیشان رسید و در دل‌هایشان هراس افکند؛ به دست خویش و به دست مؤمنان خانه‌های خویش را ویران می‌کردند؛ پس ای دیده‌وران پند بگیرید!» سوره حشر، آیه ۲.</ref>.<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۶۳؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۳۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۲۴۱. </ref> و باد و [[طوفان]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا وَجُنُودًا لَمْ تَرَوْهَا وَكَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرًا}}<ref>«ای مؤمنان! نعمت خداوند را بر خویش به یاد آورید هنگامی که سپاهیانی بر شما تاختند و ما بر (سر) آنان بادی و (نیز) سپاهیانی را که آنان را نمی‌دیدید فرستادیم و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره احزاب، آیه ۹.</ref>.<ref>تفسیر [[مجاهد]]، ج ۲، ص ۵۱۵؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۲۰؛ [[الدرالمنثور]]، ج ۵، ص ۱۸۵؛ [[جامع البیان]]، مج ۱۱، ج ۲۱، ص‌‌۱۸۲. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش