اعتکاف: تفاوت میان نسخه‌ها

اصطلاحی [[فقهی]] به معنی توقف در مساجدی خاص با شرایط مخصوص به قصد [[عبادت]]. اعتکاف از ریشه «ع ک ف» و در لغت به معنای [[محبوس]] کردن و روی آوردن به چیزی به طور پیوسته و [[اعراض]] نکردن از آن آمده است<ref>معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۱۰۸؛ لسان العرب، ج۹، ص۲۵۵.</ref>. برخی آن را به معنای روی آوردن به چیزی و ملازمت با آن همراه با [[بزرگداشت]] آن چیز شمرده‌اند<ref>المفردات، ص۵۷۹.</ref> و برخی دیگر گفته‌اند: معنای اصل این ماده ماندن در نزد چیزی و احاطه کردن آن است اعم از اینکه احاطه به صورت مادی و یا به گونه [[معنوی]] باشد<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۲۰۰، ۲۰۱.</ref>.

[[کناره‌گیری]] از [[اهل]] و [[خانواده]] و [[مشاغل]] [[دنیوی]] و عزلت‌گزینی در [[خانه خدا]] به قصد [[عبادت]] از کارهای پیشینه‌دار در [[ادیان توحیدی]] بوده است و [[پیامبران]] و [[اولیای الهی]] گاه برای مدتی اندک یا زیاد از [[جامعه]] دوری می‌گزیدند و در عبادت‌گاه‌ها و [[مساجد]] به [[مناجات با خدا]] می‌پرداختند. از [[آیه]] ۱۲۵ [[سوره بقره]] که در آن از [[فرمان خداوند]] به [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} و [[اسماعیل]]{{ع}} مبنی بر [[تطهیر]] [[مسجدالحرام]] برای [[طواف]] و اعتکاف‌کنندگان یاد شده بر می‌آید که اعتکاف در [[شریعت]] این دو [[پیامبر الهی]] وجود داشته است<ref>التفسیر الکبیر، ج۴، ص۴۷.</ref>.  

در برخی [[احادیث]] از وجود نوعی اعتکاف و [[گوشه‌گیری]] برای [[عبادت]] در [[عصر جاهلی]] که «[[تحنث]]» نامیده می‌شود سخن به میان آمده است<ref>السیرة النبویة، ابن هشام، ج۱، ص۱۵۴.</ref>. از جمله در روایتی نقل شده است که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نیز [[قبل از بعثت]] به [[کوه]] حرا می‌آمد و در آنجا مشغول تحنث می‌شد<ref>صحیح البخاری، ج۱، ص۳.</ref>. این عمل [[پیامبر]]{{صل}} که به مدت یک ماه ادامه داشت هر ساله تکرار می‌گردید<ref>السیرة النبویة، ابن هشام، ج۱، ص۱۵۴.</ref>. بر پایه روایتی [[قرآن کریم]] نیز در یکی از همین موارد تحنث بر پیامبر اسلام{{صل}} نازل شد<ref>أسباب نزول، ص۵.</ref>. پس از [[بعثت]] نیز [[سنت]] اعتکاف ادامه یافت و پیامبر اسلام{{صل}} و [[مسلمانان]] به این [[سنت الهی]] عمل می‌کردند. از جمله در روایتی نقل شده است که در دهه آخر [[ماه رمضان]] برای پیامبر سایبانی در [[مسجد]] [[نصب]] و فرشی را پهن می‌کردند و آن حضرت به اعتکاف مشغول می‌شد<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۸۴.</ref>. بر اساس روایتی دیگر آن حضرت پس از ورود به [[مدینه]]، ابتدا در دهه اول ماه رمضان به اعتکاف مشغول شد و در سال بعد در دهه وسط و در سال سوم در دهه آخر [[معتکف]] شد و از سال سوم به بعد، هر ساله در دهه آخر [[ماه رمضان]] اعتکاف می‌نمود<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۸۹.</ref>.<ref>[[سید جعفر رضوی|رضوی، سید جعفر]]، [[اعتکاف - رضوی (مقاله)|مقاله «اعتکاف»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۲۷۶؛ [[فتاح آقازاده|آقازاده، فتاح]]، [[اعتکاف - آقازاده (مقاله)|مقاله «اعتکاف»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۳.</ref>.

در طول مدّت اعتکاف، آمیزش با [[همسر]] و به قول مشهور، لمس کردن و بوسیدن او با [[شهوت]]؛ بوییدن [[عطر]] و گل و گیاهان خوش بو به قول مشهور؛ [[مجادله]] با دیگران در [[امور دنیوی]] و [[دینی]] به قصد [[فضل]] فروشی و [[غلبه]] و [[خرید و فروش]] بر [[معتکف]] [[حرام]] است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۹۹ ـ ۲۰۴.</ref>.<ref>العروة الوثقی، ج۲، ص۲۶۰.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، ص۵۹۸-۶۰۰؛ [[فتاح آقازاده|آقازاده، فتاح]]، [[اعتکاف - آقازاده (مقاله)|مقاله «اعتکاف»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۳.</ref>