احمد بن محمد سیاری: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ابومحمد' به 'ابومحمد'
جز (جایگزینی متن - 'ابومحمد' به 'ابومحمد')
خط ۶: خط ۶:
[[راوی امام رضا]]{{ع}}. برخی [[ابو عبدالله احمد بن محمد بن سیار]]، معروف به سیاری، [[بصری]]<ref>کتاب الرجال، برقی، ص۶۱؛ رجال النجاشی، ص۸۰؛ رجال الطوسی، ص۳۹۷؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۶۲.</ref>، اصفهانی<ref>اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۶۵؛ معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۷۳.</ref>، [[قمی]]<ref>الرجال، ابن غضائری، ص۴۰.</ref> و به [[اشتباه]] [[مصری]]<ref>مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۴۶.</ref> را از [[راویان امام رضا]]{{ع}} دانسته‌اند<ref>موسوعة ابن إدریس الحلی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. متون رجالی وی را از [[اصحاب امام هادی]]{{ع}}<ref>رجال الطوسی، ص۳۸۴.</ref> و [[امام حسن عسکری]]{{ع}}<ref>رجال الطوسی، ص۳۹۷.</ref> به شمار آورده‌اند، ضمن آنکه گفته‌اند [[امام جواد]]{{ع}} در نامه‌ای درباره او اظهار نظر کرده است<ref>اختبار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۶۵؛ التحریر الطاووسی، ص۶۲.</ref>. بر اساس اطلاعات موجود، وی در [[دوران امام حسن]] [[عسکری]]{{ع}} به عنوان کاتب در [[دستگاه حکومت]] طاهریان فعالیت داشت<ref>الفهرست، طوسی، ص۶۶؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۶۲؛ منتهی المقال، ج۱، ص۳۲۸.</ref> و به گفته کشی از بزرگان طاهری بود<ref>اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۶۵.</ref>. گویا به همین سبب گشت و گذاری در [[قلمرو]] آنان داشته و به شهرهای [[ایران]] آماده است، زیرا که نمی‌توان به کار [[کتابت]] [[حکومت]] پرداخت و از پهنه [[سرزمین]] تحت [[حاکمیت]] دور بود.
[[راوی امام رضا]]{{ع}}. برخی [[ابو عبدالله احمد بن محمد بن سیار]]، معروف به سیاری، [[بصری]]<ref>کتاب الرجال، برقی، ص۶۱؛ رجال النجاشی، ص۸۰؛ رجال الطوسی، ص۳۹۷؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۶۲.</ref>، اصفهانی<ref>اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۶۵؛ معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۷۳.</ref>، [[قمی]]<ref>الرجال، ابن غضائری، ص۴۰.</ref> و به [[اشتباه]] [[مصری]]<ref>مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۴۶.</ref> را از [[راویان امام رضا]]{{ع}} دانسته‌اند<ref>موسوعة ابن إدریس الحلی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. متون رجالی وی را از [[اصحاب امام هادی]]{{ع}}<ref>رجال الطوسی، ص۳۸۴.</ref> و [[امام حسن عسکری]]{{ع}}<ref>رجال الطوسی، ص۳۹۷.</ref> به شمار آورده‌اند، ضمن آنکه گفته‌اند [[امام جواد]]{{ع}} در نامه‌ای درباره او اظهار نظر کرده است<ref>اختبار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۶۵؛ التحریر الطاووسی، ص۶۲.</ref>. بر اساس اطلاعات موجود، وی در [[دوران امام حسن]] [[عسکری]]{{ع}} به عنوان کاتب در [[دستگاه حکومت]] طاهریان فعالیت داشت<ref>الفهرست، طوسی، ص۶۶؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۶۲؛ منتهی المقال، ج۱، ص۳۲۸.</ref> و به گفته کشی از بزرگان طاهری بود<ref>اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۶۵.</ref>. گویا به همین سبب گشت و گذاری در [[قلمرو]] آنان داشته و به شهرهای [[ایران]] آماده است، زیرا که نمی‌توان به کار [[کتابت]] [[حکومت]] پرداخت و از پهنه [[سرزمین]] تحت [[حاکمیت]] دور بود.


درباره سیاری سه موضوع قابل [[گفت‌وگو]] وجود دارد: یکی [[زمان]] زیست وی؛ دوم مصاحبتش با [[ائمه]]{{عم}} و سوم [[شخصیت]] رجالی او. گرچه از زیست‌نامه وی [[اخبار]] چندانی در دست نیست، همه رجالیون بر مصاحبتش با [[ابومحمد]] امام حسن عسکری{{ع}} اتفاق‌نظر دارند، همچنان‌که [[شیخ طوسی]] وی را از [[یاران امام]] [[ابو الحسن]] سوم [[علی النقی]]{{ع}} نیز به شمار آورده است<ref>رجال الطوسی، ص۳۸۴.</ref>. زمان درگذشت [[احمد]] در منابع کهن نیامده است<ref>إیضاح المکنون، ج۱، ص۳۴۸.</ref> و ابن‌حجر عسقلانی زیست وی را در اواخر سده سوم می‌داند<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۲۵۲.</ref>، همان‌طور که دیگر داده‌های رجالی مؤید آن است. اما در این میان، سید محسن امین تاریخی را برای سال [[مرگ]] او ذکر می‌کند که [[عالمان]] پس از او تکرار می‌کنند، بی‌آنکه سندی برای آن به دست دهند. [[امین]] پس از پرداختن تفصیلی به [[شخصیت]] سیاری می‌نویسد: او در سال ۳۶۸ق در گذشته است<ref>أعیان الشیعة، ج۳، ص۱۱۶.</ref>. این قول سپس در الذریعة و برخی دیگر از نوشته‌ها نیز آمده است<ref>الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج۱۶، ص۱؛ معجم المؤلفین، ج۲، ص۱۰۹؛ الاعلام، ج۱، ص۲۰۹؛ الغارات، ج۱، ص۶۹.</ref>. به نظر می‌رسد این امر ناشی از دو [[اشتباه]] خوانشی و استنساخی از داده [[قمی]] باشد، چون او ذیل عنوان السیاری، پس از توضیحی می‌نویسد: این [[احمد بن محمد سیاری]]، غیر از [[احمد بن سیار بن ایوب]]، در گذشته به [[سال ۲۶۸ق]] است که فردی [[ثقه]] بود<ref>الکنی و الالقاب، ج۲، ص۳۲۷.</ref>. احتمالاً بعدی‌ها در برداشت از سخن ایشان دچار [[خطا]] شده و سال مرگی برای او ذکر کرده‌اند که با دیگر اطلاعات خودشان، مثل اینکه وی [[صحابی]] [[امام عسکری]]{{ع}} بوده [[سازگاری]] ندارد، زیرا آن [[امام]] در [[سال ۲۵۴ق]] به [[امامت]] رسید و به طور طبیعی، صحابی آن [[حضرت]] نمی‌تواند تا سال ۳۶۸ق زنده باشد. دیگر [[ادله]] نیز نافی این دیدگاه است که در ادامه خواهد آمد.
درباره سیاری سه موضوع قابل [[گفت‌وگو]] وجود دارد: یکی [[زمان]] زیست وی؛ دوم مصاحبتش با [[ائمه]]{{عم}} و سوم [[شخصیت]] رجالی او. گرچه از زیست‌نامه وی [[اخبار]] چندانی در دست نیست، همه رجالیون بر مصاحبتش با ابومحمد امام حسن عسکری{{ع}} اتفاق‌نظر دارند، همچنان‌که [[شیخ طوسی]] وی را از [[یاران امام]] [[ابو الحسن]] سوم [[علی النقی]]{{ع}} نیز به شمار آورده است<ref>رجال الطوسی، ص۳۸۴.</ref>. زمان درگذشت [[احمد]] در منابع کهن نیامده است<ref>إیضاح المکنون، ج۱، ص۳۴۸.</ref> و ابن‌حجر عسقلانی زیست وی را در اواخر سده سوم می‌داند<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۲۵۲.</ref>، همان‌طور که دیگر داده‌های رجالی مؤید آن است. اما در این میان، سید محسن امین تاریخی را برای سال [[مرگ]] او ذکر می‌کند که [[عالمان]] پس از او تکرار می‌کنند، بی‌آنکه سندی برای آن به دست دهند. [[امین]] پس از پرداختن تفصیلی به [[شخصیت]] سیاری می‌نویسد: او در سال ۳۶۸ق در گذشته است<ref>أعیان الشیعة، ج۳، ص۱۱۶.</ref>. این قول سپس در الذریعة و برخی دیگر از نوشته‌ها نیز آمده است<ref>الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج۱۶، ص۱؛ معجم المؤلفین، ج۲، ص۱۰۹؛ الاعلام، ج۱، ص۲۰۹؛ الغارات، ج۱، ص۶۹.</ref>. به نظر می‌رسد این امر ناشی از دو [[اشتباه]] خوانشی و استنساخی از داده [[قمی]] باشد، چون او ذیل عنوان السیاری، پس از توضیحی می‌نویسد: این [[احمد بن محمد سیاری]]، غیر از [[احمد بن سیار بن ایوب]]، در گذشته به [[سال ۲۶۸ق]] است که فردی [[ثقه]] بود<ref>الکنی و الالقاب، ج۲، ص۳۲۷.</ref>. احتمالاً بعدی‌ها در برداشت از سخن ایشان دچار [[خطا]] شده و سال مرگی برای او ذکر کرده‌اند که با دیگر اطلاعات خودشان، مثل اینکه وی [[صحابی]] [[امام عسکری]]{{ع}} بوده [[سازگاری]] ندارد، زیرا آن [[امام]] در [[سال ۲۵۴ق]] به [[امامت]] رسید و به طور طبیعی، صحابی آن [[حضرت]] نمی‌تواند تا سال ۳۶۸ق زنده باشد. دیگر [[ادله]] نیز نافی این دیدگاه است که در ادامه خواهد آمد.


مطلب دیگری که درباره سیاری وجود دارد، پیوندش با [[امامان]] است. چنان که گذشت، در مصاحبتش با دو [[امام هادی]] و [[عسکری]]{{عم}} تردیدی میان [[عالمان]] نیست، اما در ارتباطش با [[امام رضا]]{{ع}} و پیش‌تر از ایشان، با [[امام کاظم]]{{ع}} سخنانی وجود دارد. نخستین‌بار ابن‌ادریس حلّی در مستطرفات‌السرائر به سبب [[نقلی]] از کتاب او، وی را از [[اصحاب]] کاظم و [[رضا]]{{عم}} معرفی و روایاتی را از طریق او از امامان مذکور ذکر می‌کند<ref>کتاب السرائر، ج۳، ص۵۶۸.</ref>؛ ادعایی که در ادوار بعدی به چالش کشیده می‌شود، چنان‌که گروه تحقیق کتاب‌السرائر، در مقدمه کتاب، در پاسخ برخی از اتهامات معطوف به حلّی، مخلط بودن وی را پذیرفته و این دیدگاه را به عنوان یکی از موارد تخلیط او ذکر کرده‌اند<ref>کتاب السرائر، ج۱، ص۱۳.</ref>. ولی نوری البته اندکی معتدل‌تر، صحابی امام کاظم{{ع}} بودن را با توجه به طبقه سیاری محل نظر دانسته<ref>خاتمة المستدرک، ج۱، ص۱۱۱- ۱۱۲.</ref>، و بدین دلیل این نکته را که وی از [[اصحاب امام رضا]]{{ع}} باشد، عجیب نشمرده است. نمازی پا از این پیش‌تر نهاده و اساساً سخن حلّی را معقول می‌شمارد و می‌نویسد: ایرادی ندارد که میان [[صحابی]] [[امام عسکری]]{{ع}} و نیز صحابی [[امام کاظم]]{{ع}} باشد، چون بین [[وفات امام کاظم]]{{ع}} (۱۸۳ق) و ولادت [[امام حسن عسکری]]{{ع}} (۲۳۲ق) کمتر از پنجاه سال فاصله است که با توجه به حداقل سن به عنوان [[راوی]]، سن [[احمد]] کمتر از ۷۵ سال می‌شود که [[عمر]] زیادی نیست<ref>مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۴۶.</ref>.
مطلب دیگری که درباره سیاری وجود دارد، پیوندش با [[امامان]] است. چنان که گذشت، در مصاحبتش با دو [[امام هادی]] و [[عسکری]]{{عم}} تردیدی میان [[عالمان]] نیست، اما در ارتباطش با [[امام رضا]]{{ع}} و پیش‌تر از ایشان، با [[امام کاظم]]{{ع}} سخنانی وجود دارد. نخستین‌بار ابن‌ادریس حلّی در مستطرفات‌السرائر به سبب [[نقلی]] از کتاب او، وی را از [[اصحاب]] کاظم و [[رضا]]{{عم}} معرفی و روایاتی را از طریق او از امامان مذکور ذکر می‌کند<ref>کتاب السرائر، ج۳، ص۵۶۸.</ref>؛ ادعایی که در ادوار بعدی به چالش کشیده می‌شود، چنان‌که گروه تحقیق کتاب‌السرائر، در مقدمه کتاب، در پاسخ برخی از اتهامات معطوف به حلّی، مخلط بودن وی را پذیرفته و این دیدگاه را به عنوان یکی از موارد تخلیط او ذکر کرده‌اند<ref>کتاب السرائر، ج۱، ص۱۳.</ref>. ولی نوری البته اندکی معتدل‌تر، صحابی امام کاظم{{ع}} بودن را با توجه به طبقه سیاری محل نظر دانسته<ref>خاتمة المستدرک، ج۱، ص۱۱۱- ۱۱۲.</ref>، و بدین دلیل این نکته را که وی از [[اصحاب امام رضا]]{{ع}} باشد، عجیب نشمرده است. نمازی پا از این پیش‌تر نهاده و اساساً سخن حلّی را معقول می‌شمارد و می‌نویسد: ایرادی ندارد که میان [[صحابی]] [[امام عسکری]]{{ع}} و نیز صحابی [[امام کاظم]]{{ع}} باشد، چون بین [[وفات امام کاظم]]{{ع}} (۱۸۳ق) و ولادت [[امام حسن عسکری]]{{ع}} (۲۳۲ق) کمتر از پنجاه سال فاصله است که با توجه به حداقل سن به عنوان [[راوی]]، سن [[احمد]] کمتر از ۷۵ سال می‌شود که [[عمر]] زیادی نیست<ref>مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۴۶.</ref>.
۲۲۴٬۸۷۳

ویرایش