ظن در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

{{نبوت}}

==مقدمه==

[[ظن]] یا [[گمان]] می‌تواند با خوبی و [[خوش‌بینی]] باشد که از آن تعبیر به [[حسن ظن]] و خیر شده و می‌تواند [[بدگمانی]] و [[سوء ظن]] باشد. این حالت گاه درباره [[خداوند]] است: {{متن قرآن|يَظُنُّونَ بِاللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِيَّةِ}}<ref>«با پنداری جاهلی به خداوند گمان نادرست بردند» سوره آل عمران، آیه ۱۵۴.</ref> {{متن قرآن|فَمَا ظَنُّكُمْ بِرَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و پندارتان درباره پروردگار جهانیان چیست؟» سوره صافات، آیه ۸۷.</ref> و گاه درباره [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَمَا أَنْتَ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا وَإِنْ نَظُنُّكَ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ}}<ref>«و تو جز بشری مانند ما نیستی و بی‌گمان ما تو را از دروغگویان می‌دانیم» سوره شعراء، آیه ۱۸۶.</ref> و گاه درباره دیگران: {{متن قرآن|ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا}}<ref>«مردان و زنان مؤمن نیک‌اندیشی نکردند» سوره نور، آیه ۱۲.</ref> البته گاهی هم به صورت مطلق به کار رفته است: {{متن قرآن|وَقَالَ لِلَّذِي ظَنَّ أَنَّهُ نَاجٍ مِنْهُمَا اذْكُرْنِي عِنْدَ رَبِّكَ}}<ref>«و (یوسف) از آن دو تن به آنکه گمان می‌برد رهایی می‌یابد گفت: نزد سرورت از من یاد کن!» سوره یوسف، آیه ۴۲.</ref> که منظور [[گمان]] کرد. و لذا هر چند بیشتر ظنون بد است، اما آن‌چه باید اجتناب شود و مذموم، [[سوء ظن]] است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ}}<ref>«ای مؤمنان! از بسیاری از گمان‌ها دوری کنید که برخی از گمان‌ها گناه است» سوره حجرات، آیه ۱۲.</ref> در این مدخل بیشتر اصل [[ظن]] به [[پیامبر]] و آن هم در شکل منفی آن است.