شبح نوری امامان: تفاوت میان نسخه‌ها

*تتبع در متون [[حدیثی]] [[شیعی]]، نشان از این واقعیت دارد که روایاتی از این دست بسیار محدود و اغلب به‌طور مرسل [[نقل]] شده تا آنجا که [[علامه مجلسی]]، [[محدث]] بزرگ [[شیعه]] تصریح می‌کند که این [[روایت]] را میان [[اخبار]] معتبر ندیده و از [[منابع اهل سنت]] گرفته شده است.<ref>محمد باقر مجلسی، مرآة العقول، ج۱، ص۲۸.</ref> بزرگان [[شیعه]]، گاه با توجه به همین [[روایات]]، در [[اثبات]] این مدعا کوشیده‌اند که [[نور]] [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[عقل]] از نظر مصداق یک چیزند.<ref>بیشتر دانشمندانی که به جمع میان روایات یادشده پرداخته‌اند، بر این اساس بوده که تقدم آفرینش عقل بر سایر موجودات را براساس حدیث جنود عقل و جهل پذیرفته‌اند. این در حالی است که حدیث یادشده تصریحی به این معنا ندارد (ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۰؛ احمدبن‌محمدبن‌خالد برقی، المحاسن، ج۱، ص۱۹۲). از آنجا که سایر روایاتی نیز که بیانگر آن‌اند که عقل نخستین آفریده است، اعتبار حدیثی ندارند، ازاین‌رو از بررسی و جمع میان آنها چشم‌پوشی کرده، خوانندگان را به دیگر منابع ارجاع می‌دهیم (ر.ک: محمد باقر میرداماد استرآبادی، التعليقة على اصول الکافی، ص۴۰؛ صدرالدین محمدبن‌ابراهيم شیرازی، شرح اصول الکافی، ج۱، ص۲۱۵-۲۱۸؛ ملامحمدمحسن فیض کاشانی، الوافی، ج۱، ص۴۶۴).</ref> بدین بیان که تمام آنچه از ویژگی‌های [[عقل]] در [[حدیث]] جنود [[عقل]] و [[جهل]] است، همگی در [[پیامبر خاتم|حضرت رسول اکرم]]{{صل}} وجود دارد. از‌این‌رو، [[عقل]] موجود اشرف است؛ چنان‌که [[پیامبر]] نیز موجود اشرف است؛ پس این دو از نظر مصداق یک چیزند. در مجموع، به‌نظر می‌رسد اولاً، روایاتی که می‌گفت نخستین مخلوق، [[عقل]] است، بسیار اندک و همگی مرسل‌اند؛ ثانیاً اگر این مدلول که [[عقل]]، نخستین مخلوق است، پذیرفته شود، وجه جمع یادشده با روایاتی که [[نور]] [[پیامبر]] را نخستين مخلوق می‌دانست، پذیرفتنی می‌نماید.<ref>ر. ک. [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]].</ref>

== منابع ==