بنی‌جذیمه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جز (جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} ')
خط ۱۰: خط ۱۰:
[[بنی‌‌جَذیمة بن عامر بن عبد منات]] با واسطه چند [[نسل]] [[نسب]] به [[کنانة بن خزیمه]] می‌‌برد. [[برادران]] جذیمه که هر یک وابستگانی دارند عبارت‌‌اند از: مبذول، [[عوف]]، قُصَین و قَین (قعن).<ref>المقتضب، ص ۸۳؛ انساب الاشراف، ج ۱۱، ص ۱۳۵.</ref> [[ابن حزم]] به جای دو فرد اخیر از مَعْن و [[قمر]] <ref>جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۷.</ref> نام برده که شاید تصحیف همان دو ‌‌نام پیشین باشد.
[[بنی‌‌جَذیمة بن عامر بن عبد منات]] با واسطه چند [[نسل]] [[نسب]] به [[کنانة بن خزیمه]] می‌‌برد. [[برادران]] جذیمه که هر یک وابستگانی دارند عبارت‌‌اند از: مبذول، [[عوف]]، قُصَین و قَین (قعن).<ref>المقتضب، ص ۸۳؛ انساب الاشراف، ج ۱۱، ص ۱۳۵.</ref> [[ابن حزم]] به جای دو فرد اخیر از مَعْن و [[قمر]] <ref>جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۷.</ref> نام برده که شاید تصحیف همان دو ‌‌نام پیشین باشد.


[[فرزندان]] جذیمه که هر یک تیره‌‌ای به شمار می‌‌آیند عبارت‌اند از: [[مالک]] که دارای جمعیت بسیار بود، اقرم و [[عمرو]].<ref>المقتضب، ص ۸۳.</ref> فرزندان مالک عبارت‌‌اند از [[عبدالله بن مالک]] که [[خالد بن ولید]] از ایشان [[انتقام]] گرفت، و [[هبیرة بن مالک]] که در میان [[بنی کنانه]] دارای بیشترین شتر بوده و بالطبع از [[راه]] گله‌داری، از توان و بنیه [[اقتصادی]] مناسبی برخوردار بوده است.<ref>المقتضب، ص ۸۳.</ref> از جمله فرزندان اقرم نیز، [[مُساحق بن اقرم]] است که در شمار تیره‌‌های مطرح [[بنی‌جذیمه]] بود.<ref>انساب الاشراف، ج ۱۱، ص ۱۳۶؛ جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۷.</ref> [[قبایل]] دیگری نیز وجود دارد که با بنی‌جذیمه تنها در نام اشتراک دارند، زیرا شماری از آنان از قبایل [[قحطانی]] و یمنی‌‌اند؛ مانند [[بنی جذیمة بن‌‌ سعد]].<ref>نسب معد و الیمن الکبیر، ج ۱، ص ۲۹۳؛ معجم قبائل العرب، ج ۱، ص ۱۷۶.</ref> نام این [[قبیله]] در برخی منابع به ویژه کتب [[تفسیری]] به جای جذیمه، خزیمه آمده که [[اشتباه]] است. این اشتباه افزون بر یکسانی در صورت نوشتاری قدیم این دو کلمه می‌‌توانست ناشی از اشتباه شدن جذیمه با جد اعلای خود "[[خزیمة بن مدرکه]]" بوده باشد.<ref>[[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[بنی‌جذیمه (مقاله)|مقاله «بنی‌جذیمه»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
[[فرزندان]] جذیمه که هر یک تیره‌‌ای به شمار می‌‌آیند عبارت‌اند از: [[مالک]] که دارای جمعیت بسیار بود، اقرم و [[عمرو]].<ref>المقتضب، ص ۸۳.</ref> فرزندان مالک عبارت‌‌اند از [[عبدالله بن مالک]] که [[خالد بن ولید]] از ایشان [[انتقام]] گرفت، و [[هبیرة بن مالک]] که در میان [[بنی کنانه]] دارای بیشترین شتر بوده و بالطبع از [[راه]] گله‌داری، از توان و بنیه [[اقتصادی]] مناسبی برخوردار بوده است.<ref>المقتضب، ص ۸۳.</ref> از جمله فرزندان اقرم نیز، [[مُساحق بن اقرم]] است که در شمار تیره‌‌های مطرح [[بنی‌جذیمه]] بود.<ref>انساب الاشراف، ج ۱۱، ص ۱۳۶؛ جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۷.</ref> [[قبایل]] دیگری نیز وجود دارد که با بنی‌جذیمه تنها در نام اشتراک دارند، زیرا شماری از آنان از قبایل [[قحطانی]] و یمنی‌‌اند؛ مانند [[بنی جذیمة بن‌‌ سعد]].<ref>نسب معد و الیمن الکبیر، ج ۱، ص ۲۹۳؛ معجم قبائل العرب، ج ۱، ص ۱۷۶.</ref> نام این [[قبیله]] در برخی منابع به ویژه کتب [[تفسیری]] به جای جذیمه، خزیمه آمده که [[اشتباه]] است. این اشتباه افزون بر یکسانی در صورت نوشتاری قدیم این دو کلمه می‌‌توانست ناشی از اشتباه شدن جذیمه با جد اعلای خود "[[خزیمة بن مدرکه]]" بوده باشد.<ref>[[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[بنی‌جذیمه (مقاله)|مقاله «بنی‌جذیمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==موقعیت جغرافیایی و [[اخبار]] [[عصر جاهلی]]==
==موقعیت جغرافیایی و [[اخبار]] [[عصر جاهلی]]==
محل سکونت ایشان در جنوب [[مکه]] به فاصله یک [[شب]] راه، در [[ناحیه]] یَلَمْلَم <ref>الطبقات، ج ۲، ص ۱۱۲.</ref> در مکانی به نام غُمَیْصاء بود.<ref>الطبقات ج ۷، ص ۲۷۸؛ معجم البلدان، ج ۴، ص ۲۱۴.</ref> غمیصاء نام آبی از آبهای بنی‌‌جذیمه بود <ref>المنمق، ص ۲۰۹.</ref> که به مرور نام [[سرزمین]] محل سکونت آنان گشت.
محل سکونت ایشان در جنوب [[مکه]] به فاصله یک [[شب]] راه، در [[ناحیه]] یَلَمْلَم <ref>الطبقات، ج ۲، ص ۱۱۲.</ref> در مکانی به نام غُمَیْصاء بود.<ref>الطبقات ج ۷، ص ۲۷۸؛ معجم البلدان، ج ۴، ص ۲۱۴.</ref> غمیصاء نام آبی از آبهای بنی‌‌جذیمه بود <ref>المنمق، ص ۲۰۹.</ref> که به مرور نام [[سرزمین]] محل سکونت آنان گشت.


از بنی‌‌جذیمه در رخدادهای دوران [[جاهلی]] جز یک مورد یاد نشده است. گفته شده است که سه‌‌تن قرشی به نام‌های [[فاکه بن مغیره]] (عموی [[خالد بن ولید]])، [[عوف ‌‌بن عبد مناف]] ([[پدر]] [[عبد الرحمن بن عوف]]) و [[عفان بن ابی العاص]] (پدر [[عثمان]]) برای [[تجارت]] به [[یمن]] رفتند و در بازگشت، [[اموال]] مردی از [[بنی‌جذیمه]] را که در یمن درگذشته بود برای سپردن به [[وارثان]] وی همراه خود آوردند. پیش از آنکه اموال به دست [[ورثه]] میت برسد، یکی از بنی‌جذیمه مدعی آن [[مال]] شد و همراه مردانی از بنی‌جذیمه به [[جنگ]] مردان قرشی برخاست. در این درگیری [[عوف‌‌ بن عبد مناف]] و [[فاکه بن مغیره]] کشته شدند و اموالشان به دست بنی‌‌جذیمه تصاحب شد. [[قریش]] در پی این حادثه آماده جنگ با بنی‌‌جذیمه شد؛ اما بزرگان بنی‌جذیمه این رخداد را تصمیمی اتخاذ شده از سوی سران خود ندانسته، به قریش اعلام کردند که خسارت‌های وارد شده را جبران می‌‌کنند. در پی این اعلام نظر، اوضاع به حالت عادی برگشته، [[صلح]] میان ایشان برقرار شد،<ref>السیرة‌‌النبویه، ج ۴، ص ۴۳۱؛ المنمق، ص ۱۴۳؛ انساب الاشراف، ج ۱۱، ص ۱۳۶.</ref> هرچند صاحبان [[خون]] به دریافت غرامت [[راضی]] نشدند و [[ولید بن مغیره]] (پدر [[خالد بن ولید]]) در بستر [[مرگ]] [[وصیت]] کرد که [[انتقام]] خون برادرش فاکه بن مغیره از بنی‌جذیمه گرفته شود<ref>المنمق، ص ۱۹۲.</ref>.<ref>[[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[بنی‌جذیمه (مقاله)|مقاله «بنی‌جذیمه»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
از بنی‌‌جذیمه در رخدادهای دوران [[جاهلی]] جز یک مورد یاد نشده است. گفته شده است که سه‌‌تن قرشی به نام‌های [[فاکه بن مغیره]] (عموی [[خالد بن ولید]])، [[عوف ‌‌بن عبد مناف]] ([[پدر]] [[عبد الرحمن بن عوف]]) و [[عفان بن ابی العاص]] (پدر [[عثمان]]) برای [[تجارت]] به [[یمن]] رفتند و در بازگشت، [[اموال]] مردی از [[بنی‌جذیمه]] را که در یمن درگذشته بود برای سپردن به [[وارثان]] وی همراه خود آوردند. پیش از آنکه اموال به دست [[ورثه]] میت برسد، یکی از بنی‌جذیمه مدعی آن [[مال]] شد و همراه مردانی از بنی‌جذیمه به [[جنگ]] مردان قرشی برخاست. در این درگیری [[عوف‌‌ بن عبد مناف]] و [[فاکه بن مغیره]] کشته شدند و اموالشان به دست بنی‌‌جذیمه تصاحب شد. [[قریش]] در پی این حادثه آماده جنگ با بنی‌‌جذیمه شد؛ اما بزرگان بنی‌جذیمه این رخداد را تصمیمی اتخاذ شده از سوی سران خود ندانسته، به قریش اعلام کردند که خسارت‌های وارد شده را جبران می‌‌کنند. در پی این اعلام نظر، اوضاع به حالت عادی برگشته، [[صلح]] میان ایشان برقرار شد،<ref>السیرة‌‌النبویه، ج ۴، ص ۴۳۱؛ المنمق، ص ۱۴۳؛ انساب الاشراف، ج ۱۱، ص ۱۳۶.</ref> هرچند صاحبان [[خون]] به دریافت غرامت [[راضی]] نشدند و [[ولید بن مغیره]] (پدر [[خالد بن ولید]]) در بستر [[مرگ]] [[وصیت]] کرد که [[انتقام]] خون برادرش فاکه بن مغیره از بنی‌جذیمه گرفته شود<ref>المنمق، ص ۱۹۲.</ref><ref>[[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[بنی‌جذیمه (مقاله)|مقاله «بنی‌جذیمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==بنی‌جذیمه در عصر [[رسول خدا]]{{صل}}==
==بنی‌جذیمه در عصر [[رسول خدا]]{{صل}}==
خط ۳۲: خط ۳۲:
[[مفسران]] [[آیات]] {{متن قرآن|بَرَاءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}}<ref>«(این) بیزاری خداوند و پیامبر اوست از مشرکانی که با آنان پیمان بسته‌اید» سوره توبه، آیه ۱.</ref>،  {{متن قرآن|إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئًا وَلَمْ يُظَاهِرُوا عَلَيْكُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَى مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ}}<ref>«مگر کسانی از مشرکان که با آنان پیمان بسته‌اید سپس چیزی از (پیمان) شما نکاسته‌اند و در برابر شما از کسی پشتیبانی نکرده‌اند؛ پیمان اینان را تا پایان زمانشان پاس بدارید؛ بی‌گمان خداوند پرهیزکاران را دوست می‌دارد» سوره توبه، آیه ۴.</ref>،  {{متن قرآن|كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ}}<ref>«چگونه مشرکان را نزد خداوند و پیامبرش پیمانی تواند بود؟ جز کسانی که با آنها در کنار مسجد الحرام پیمان بسته‌اید پس تا (در پیمان خود) با شما پایدارند شما نیز (بر پیمان) با آنان پایدار بمانید که خداوند پرهیزگاران را دوست می‌دارد» سوره توبه، آیه ۷.</ref> را که به پیمانهای [[مشرکان]] با [[رسول خدا]]{{صل}} اشاره می‌‌کند، درباره قبایلی چون بنی‌‌جذیمه دانسته‌‌اند. آیات یاد شده پیمانهای رسول خدا{{صل}} با مشرکان را ملغا اعلام کرده، تنها کسانی را که بر [[پیمان]] پایبند بوده‌‌اند استثنا ‌‌می‌‌کند. مفسران در این زمینه نیز با مراجعه به گزارشهای [[تاریخی]] به مصداق یابی پرداخته و از جمله قبایلی را که در [[صلح حدیبیه]] با [[قریش]] همراه شدند ولی مانند قریش پیمان نشکستند بنی‌‌جذیمه دانسته و ادامه آیات را که [[مسلمانان]] را به [[تعهد]] بر پیمان تا پایان [[زمان]] آن سفارش می‌‌کند، درباره این قبایل دانسته‌‌اند.
[[مفسران]] [[آیات]] {{متن قرآن|بَرَاءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}}<ref>«(این) بیزاری خداوند و پیامبر اوست از مشرکانی که با آنان پیمان بسته‌اید» سوره توبه، آیه ۱.</ref>،  {{متن قرآن|إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئًا وَلَمْ يُظَاهِرُوا عَلَيْكُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَى مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ}}<ref>«مگر کسانی از مشرکان که با آنان پیمان بسته‌اید سپس چیزی از (پیمان) شما نکاسته‌اند و در برابر شما از کسی پشتیبانی نکرده‌اند؛ پیمان اینان را تا پایان زمانشان پاس بدارید؛ بی‌گمان خداوند پرهیزکاران را دوست می‌دارد» سوره توبه، آیه ۴.</ref>،  {{متن قرآن|كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ}}<ref>«چگونه مشرکان را نزد خداوند و پیامبرش پیمانی تواند بود؟ جز کسانی که با آنها در کنار مسجد الحرام پیمان بسته‌اید پس تا (در پیمان خود) با شما پایدارند شما نیز (بر پیمان) با آنان پایدار بمانید که خداوند پرهیزگاران را دوست می‌دارد» سوره توبه، آیه ۷.</ref> را که به پیمانهای [[مشرکان]] با [[رسول خدا]]{{صل}} اشاره می‌‌کند، درباره قبایلی چون بنی‌‌جذیمه دانسته‌‌اند. آیات یاد شده پیمانهای رسول خدا{{صل}} با مشرکان را ملغا اعلام کرده، تنها کسانی را که بر [[پیمان]] پایبند بوده‌‌اند استثنا ‌‌می‌‌کند. مفسران در این زمینه نیز با مراجعه به گزارشهای [[تاریخی]] به مصداق یابی پرداخته و از جمله قبایلی را که در [[صلح حدیبیه]] با [[قریش]] همراه شدند ولی مانند قریش پیمان نشکستند بنی‌‌جذیمه دانسته و ادامه آیات را که [[مسلمانان]] را به [[تعهد]] بر پیمان تا پایان [[زمان]] آن سفارش می‌‌کند، درباره این قبایل دانسته‌‌اند.


[[پذیرش]] [[سخن]] مفسران در این زمینه دشوار است، زیرا سه قبیله کنانیِ بنی‌‌مدلج، بنی‌‌ضمره و بنی‌جذیمه، که مفسران آنان را مصداق آیات آغازین [[سوره توبه]] می‌‌دانند، پیش از [[نزول]] این آیات [[اسلام]] آورده، در جرگه مسلمانان بودند و باید از [[قواعد]] جدید [[پیروی]] می‌‌کردند.<ref>[[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[بنی‌جذیمه (مقاله)|مقاله «بنی‌جذیمه»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
[[پذیرش]] [[سخن]] مفسران در این زمینه دشوار است، زیرا سه قبیله کنانیِ بنی‌‌مدلج، بنی‌‌ضمره و بنی‌جذیمه، که مفسران آنان را مصداق آیات آغازین [[سوره توبه]] می‌‌دانند، پیش از [[نزول]] این آیات [[اسلام]] آورده، در جرگه مسلمانان بودند و باید از [[قواعد]] جدید [[پیروی]] می‌‌کردند.<ref>[[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[بنی‌جذیمه (مقاله)|مقاله «بنی‌جذیمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
* [[پرونده:000057.jpg|22px]] [[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[بنی‌جذیمه (مقاله)|مقاله «بنی‌جذیمه»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|''' دائرة المعارف قرآن کریم ج۶''']]
* [[پرونده:000057.jpg|22px]] [[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[بنی‌جذیمه (مقاله)|مقاله «بنی‌جذیمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|''' دائرة المعارف قرآن کریم ج۶''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش