تأویل قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جز (جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} ')
خط ۱۰: خط ۱۰:
کلمه «[[تأویل]]» در هفت [[سوره]] [[قرآن]] و هفده بار به کار رفته است. «تأویل» - از ریشه «أ - و - ل» به‌معنای [[رجوع]] و ارجاع- در قرآن هم در معنای لازم و هم متعدی، و گاهی نیز به معنای اسم مفعول به کار رفته است؛ یعنی مآل شیء و چیزی که بازگشت شیء به آن است.
کلمه «[[تأویل]]» در هفت [[سوره]] [[قرآن]] و هفده بار به کار رفته است. «تأویل» - از ریشه «أ - و - ل» به‌معنای [[رجوع]] و ارجاع- در قرآن هم در معنای لازم و هم متعدی، و گاهی نیز به معنای اسم مفعول به کار رفته است؛ یعنی مآل شیء و چیزی که بازگشت شیء به آن است.


«تأویل» واقع و خارج یک عمل و یک خبر است که گاهی به‌صورت علت غایی و نتیجه و گاهی به صورت وقوع خارجی متجلی می‌شود و به عمل و خبر برمی‌گردد؛ مثلاً [[حضرت یوسف]]{{ع}} در [[خواب]] دید یازده [[ستاره]] و [[خورشید و ماه]] بر او [[سجده]] می‌کنند. پس از سال‌ها [[رنج]] و [[زحمت]] که در [[مصر]] به [[مقام]] بزرگ رسید، چون خانواده‌اش به مصر منتقل شدند، یازده [[برادر]] و [[پدر]] و مادرش بر او [[خضوع]] کردند، و گفت: {{متن قرآن|وَقَالَ يَا أَبَتِ هَذَا تَأْوِيلُ رُؤْيَايَ}}<ref>« و گفت: پدر جان! این تعبیر خواب پیشین من است » سوره یوسف، آیه ۱۰۰.</ref>. در اینجا خواب دیدن به صورت یک خبر، و تأویل، وقوع خارجی آن است.
«تأویل» واقع و خارج یک عمل و یک خبر است که گاهی به‌صورت علت غایی و نتیجه و گاهی به صورت وقوع خارجی متجلی می‌شود و به عمل و خبر برمی‌گردد؛ مثلاً [[حضرت یوسف]]{{ع}} در [[خواب]] دید یازده [[ستاره]] و [[خورشید و ماه]] بر او [[سجده]] می‌کنند. پس از سال‌ها [[رنج]] و [[زحمت]] که در [[مصر]] به [[مقام]] بزرگ رسید، چون خانواده‌اش به مصر منتقل شدند، یازده [[برادر]] و [[پدر]] و مادرش بر او [[خضوع]] کردند، و گفت: {{متن قرآن|وَقَالَ يَا أَبَتِ هَذَا تَأْوِيلُ رُؤْيَايَ}}<ref>«و گفت: پدر جان! این تعبیر خواب پیشین من است» سوره یوسف، آیه ۱۰۰.</ref>. در اینجا خواب دیدن به صورت یک خبر، و تأویل، وقوع خارجی آن است.


در داستان [[حضرت موسی]]{{ع}} و [[خضر]] [[نبی]]{{ع}} که کشتی را سوراخ کرد و طفلی را کشت و دیواری را مرمت کرد، [[موسی]]{{ع}} به هر سه [[عمل]] [[اعتراض]] کرد؛ خضر{{ع}} پس از توضیح گفت: {{متن قرآن|ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا}}<ref>«این بود معنی آنچه بر آن شکیبایی نتوانستی کرد» سوره کهف، آیه ۸۲.</ref>. در اینجا قضیه برعکس ماجرای حضرت یوسف است؛ آنجا اول خبر بود، بعد وقوع خارجی، و در اینجا اول وقوع است، بعد خبر و توضیح علل. در اینجا تأویل به‌معنای علت غایی و غرض است.
در داستان [[حضرت موسی]]{{ع}} و [[خضر]] [[نبی]]{{ع}} که کشتی را سوراخ کرد و طفلی را کشت و دیواری را مرمت کرد، [[موسی]]{{ع}} به هر سه [[عمل]] [[اعتراض]] کرد؛ خضر{{ع}} پس از توضیح گفت: {{متن قرآن|ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا}}<ref>«این بود معنی آنچه بر آن شکیبایی نتوانستی کرد» سوره کهف، آیه ۸۲.</ref>. در اینجا قضیه برعکس ماجرای حضرت یوسف است؛ آنجا اول خبر بود، بعد وقوع خارجی، و در اینجا اول وقوع است، بعد خبر و توضیح علل. در اینجا تأویل به‌معنای علت غایی و غرض است.
خط ۱۸: خط ۱۸:
در [[آیه]] {{متن قرآن|هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا تَأْوِيلَهُ يَوْمَ يَأْتِي تَأْوِيلُهُ يَقُولُ الَّذِينَ نَسُوهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ}}<ref>«آیا جز فرجام آن را چشم می‌دارند ، روزی که فرجام آن برسد آنان که پیش‌تر آن را فراموش کرده بودند می‌گویند: فرستادگان پروردگار ما حق را آوردند؛ آیا ما میانجی‌هایی داریم تا برای ما میانجیگری کنند یا باز گردانده می‌شویم تا جز آن کنیم که پیش‌تر می‌کردیم؟ بی‌گمان (اینان) به خود زیان رساندند و آنچه دروغ می‌بافتند از (چشم) آنان ناپدید شده است» سوره اعراف، آیه ۵۳.</ref>. در این آیه، سخنان [[قرآن]] اکنون به صورت خبر، و [[تأویل]] آن، وقوع در [[آخرت]] و حسرت‌خوردن [[مردم]] است.
در [[آیه]] {{متن قرآن|هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا تَأْوِيلَهُ يَوْمَ يَأْتِي تَأْوِيلُهُ يَقُولُ الَّذِينَ نَسُوهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ}}<ref>«آیا جز فرجام آن را چشم می‌دارند ، روزی که فرجام آن برسد آنان که پیش‌تر آن را فراموش کرده بودند می‌گویند: فرستادگان پروردگار ما حق را آوردند؛ آیا ما میانجی‌هایی داریم تا برای ما میانجیگری کنند یا باز گردانده می‌شویم تا جز آن کنیم که پیش‌تر می‌کردیم؟ بی‌گمان (اینان) به خود زیان رساندند و آنچه دروغ می‌بافتند از (چشم) آنان ناپدید شده است» سوره اعراف، آیه ۵۳.</ref>. در این آیه، سخنان [[قرآن]] اکنون به صورت خبر، و [[تأویل]] آن، وقوع در [[آخرت]] و حسرت‌خوردن [[مردم]] است.


در آیه {{متن قرآن|بَلْ كَذَّبُوا بِمَا لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ}}<ref>«بلکه آنچه را که به دانش آن چیرگی نداشتند و هنوز تأویل آن به آنان نرسیده است دروغ شمردند؛ پیشینیان اینان نیز همین‌گونه (کتاب آسمانی را) دروغ شمردند و بنگر که سرانجام ستمگران چگونه بود» سوره یونس، آیه ۳۹.</ref> تأویل فقط راجع به [[قیامت]] نیست، بلکه اعم از آن، و واقعیت‌های [[دنیوی]] است؛ که قرآن خبر داده است؛ یعنی آن‌چه را که احاطه به [[دانش]] آن ندارند، [[تکذیب]] کردند و هنوز وقوع خارجی آنها نیامده است. شاید مراد از آیه {{متن قرآن|وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ}}<ref>«تأویل آن را جز خداوند نمی‌داند » سوره آل عمران، آیه ۷.</ref> تأویل تفصیلی و کامل [[متشابهات]] است که جز [[خدا]] کسی نمی‌داند.
در آیه {{متن قرآن|بَلْ كَذَّبُوا بِمَا لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ}}<ref>«بلکه آنچه را که به دانش آن چیرگی نداشتند و هنوز تأویل آن به آنان نرسیده است دروغ شمردند؛ پیشینیان اینان نیز همین‌گونه (کتاب آسمانی را) دروغ شمردند و بنگر که سرانجام ستمگران چگونه بود» سوره یونس، آیه ۳۹.</ref> تأویل فقط راجع به [[قیامت]] نیست، بلکه اعم از آن، و واقعیت‌های [[دنیوی]] است؛ که قرآن خبر داده است؛ یعنی آن‌چه را که احاطه به [[دانش]] آن ندارند، [[تکذیب]] کردند و هنوز وقوع خارجی آنها نیامده است. شاید مراد از آیه {{متن قرآن|وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ}}<ref>«تأویل آن را جز خداوند نمی‌داند» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref> تأویل تفصیلی و کامل [[متشابهات]] است که جز [[خدا]] کسی نمی‌داند.


[[رسول اکرم]]{{صل}} در حق [[ابن‌عباس]] فرمود: {{متن حدیث| اَللَّهُمَّ فَقِّهْهُ فِي اَلدِّينِ وَ عَلِّمْهُ اَلتَّأْوِيلَ }}؛ «خداوندا! به او دانش [[درک]] [[دین]] عطا کن و به او [[تأویل قرآن]] بیاموز!».
[[رسول اکرم]]{{صل}} در حق [[ابن‌عباس]] فرمود: {{متن حدیث| اَللَّهُمَّ فَقِّهْهُ فِي اَلدِّينِ وَ عَلِّمْهُ اَلتَّأْوِيلَ }}؛ «خداوندا! به او دانش [[درک]] [[دین]] عطا کن و به او [[تأویل قرآن]] بیاموز!».
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش