انس بن حارث
- این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
مقدمه
بسیاری انس بن حارث را به سبب حدیثی که از پیامبر(ص) شنیده، از صحابه دانستهاند[۱]. هر چند برخی نیز وی را از تابعین شمردهاند[۲].
در بین مورخان درباره نام و نسب او اختلاف است؛ از او با نامهای "انس بن حارث بن نبیه"[۳]، "انس بن حارث کاهلی"[۴]، "مالک بن انس کاهلی"[۵] و گاه "انس بن کاهل اسدی"[۶] یاد کردهاند[۷]. انس را اهل کوفه دانستهاند[۸]. با توجه به القابی که گاه برای او ذکر میشود، به نظر میرسد از قبیله بنی اسد است. پدرش، حارث بن نبیه[۹] را نیز از اصحاب صفّه دانستهاند[۱۰]. درباره نسب و اجداد انس اطلاعات دقیقی در دست نیست هر چند بعضی از متأخرین با توجه به نسبت "کاهلی" که در برخی نقلها به دنبال عنوان "انس بن حارث" قرار گرفته، نسب وی را کاملتر بیان کردهاند[۱۱][۱۲].
انس و روایت حدیث از پیامبر(ص)
انس و حضور در کربلا
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
{- ↑ رجال الطوسی، شیخ طوسی، ص۲۰۱؛ رجال ابن داوود، ابن داوود:، ج۶۱، صالتاریخ الکبیر، بخاری، ج۲، ص۳۵؛ الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۱، ص۱۱۲؛ اسد الغابه، ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۷ و الاصابه، ابن حجر، ج۱، ص۲۷۱.
- ↑ همچون ابو نعیم که بر این رأی است و ذهبی نیز حدیث انس را مرسل میداند؛ نک: اسد الغابة، ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۶. شوشتری چنین تحلیل میکند که اگر عبارت "سمعت النبی" تعریف شده "قال النبی" باشد، اعتراض ابونعیم وارد است؛ نک: قاموس الرجال، شوشتری، ج۲، ص۱۹۱. گفتنی است، انس بن حارث طبق برخی نقلها حدیث را با واسطه پدرش، از پیامبر(ص) نقل میکند. (اسد الغابة، ابن اثیر، ج۱، ص۳۴۹).
- ↑ اسد الغابة، ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۶؛ الاصابه، ابن حجر، ج۱، ص۲۷۱. حلبی از انس بن حارث بن لقیط نام برده (معرفة الثقات، عجلی، ج۱، ص۲۳۶) که آن را تحریف شده انس بن حارث بن نبیه دانستهاند. (همان، ج۱، ص۱۷).
- ↑ رجال الطوسی، شیخ طوسی، ص۹۹؛ مناقب آل ابی طالب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۲۳۲ و مثیر الاحزان، ابن نما، ص۴۶.
- ↑ الامالی، شیخ صدوق، ص۲۲۴؛ روضة الواعظین، فتال نیشابوری، ص۱۸۷ و مناقب آل ابی طالب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۲۵۱
- ↑ این نام، بیشتر در ادعیه و زیارتنامههایی که برای شهدای کربلا وارد شده، ذکر میشود. (المزار، ابن مشهدی، ص۴۹۳ و إقبال الاعمال، سید بن طاووس، ج۳، ص۳۴۶).
- ↑ گفتنی است، در برخی نقلهای حدیث انس از پیامبر(ص) فردی به نام "انس بن سحیم یا ابی سحیم (؟)" راوی حدیث از پیامبر(ص) است که بنظر میرسد از درهم آمیختن نام انس و راوی او این عنوان حاصل شده است.(مثیر الأحزان، ابن نما، ص۸).
- ↑ الاصابه، ابن حجر، ج۱، ص۲۷۰.
- ↑ یکی از رجالیون "أنس بن حارث" را با "انس بن هزله" یکسان میداند. (اسد الغابة، ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۷) شوشتری برای درست دانستن این اقوال، میگوید: و احتمالا "هزله" نام مادر انس باشد. (قاموس الرجال، شوشتری، ج۲، ص۱۹۱) گاه در اقوال و اشعار تاریخی، از سخنان و اشعار مالک بن حارث (حرث کاهلی) یاد میشود ولی قرینه ای برای یکی بودن این فرد با صحابی مورد نظر یافت نشد. (لسان العرب، ابن منظور، ج۱۴، ص۲۱۴ و تاج العروس، زبیدی، ج۱۰، ص۱۰۹).
- ↑ اسد الغابة، ابن اثیر، ج۱، ص۳۴۹.
- ↑ امین عاملی، این نسبنامه را نمیپذیرد، زیرا استناد معتبری ندارد. (اعیان الشیعه، ج۳، ص۴۹۹).
- ↑ فرجامی، اعظم، مقاله «انس بن حارث»، دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم، ص ۴۸۱.