احمد بن حسین علوی

آشنایی اجمالی

احمد بن الحسین العلوی^[۱] که در برخی اسناد با عنوان هاشمی^[۲] نیز از وی یاد شده، از محدثان طبقه هفتم^[۳] و اهل مصر است^[۴]. با توجه به عدم ادراک دوران ائمه، وی از محدثانی همچون محمد بن حاتم^[۵] و قاسم بن منصور همدانی^[۶] حدیث آموخته و روایت کرده است. جعفر بن محمد بن مالک فزاری به عنوان تنها شاگرد و راوی از وی شناخته می‌شود^[۷].

نام این راوی در کتب رجالی قدما ذکر نشده است؛ بنابراین، هیچ اطلاعی از شرح‌حال وی نمی‌توان ارائه نمود و از راویان مجهول به شمار می‌آید. این وضعیت با عبارت نجاشی در ترجمه شاگرد وی، فزاری که نوشته است: «"یروی عن المجاهیل"»^[۸] تأیید می‌شود. بر اساس شواهد روایی، وی از مصر به شهر کوفه آمده و مدتی در آن توقف داشته است^[۹]. همچنین طبق روایتی، نام وی در سند حدیثی پیرامون تلاوت قرآن توسط سر بریده امام حسین(ع) درج شده است^[۱۰] و در سند روایتی دیگر در تفسیر آیه حاملان عرش نیز قرار دارد^[۱۱].^[۱۲]

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲

پانویس

↑ ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۹۶، ش۸۸۶.
↑ «فرات بن ابراهیم الکوفی قَالَ حَدَّثَنِی جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَزَارِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَیْنِ [الْعَلَوِیُ] عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَاتِمٍ...»؛ تفسیر فرات الکوفی، ص۶۲ - ۶۳، ح۲۸. و نیز ر.ک: همان، ص۲۴۱، ح۳۲۶؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۵۶، ح۴۸۳.
«فُرَاتٌ قَالَ: حَدَّثَنِی جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ [الْفَزَارِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَیْنِ الْهَاشِمِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَاتِمٍ] عَنْ...»؛ تفسیر فرات الکوفی، ص۵۷۷ - ۵۷۸، ح۷۴۲. و نیز ر.ک: همان، ص۳۲۹، ح۴۴۸.
↑ ر.ک: الموسوعة الرجالیة، طبقات رجال الکافی، ج۴، ص۸۹؛ همان (طبقات رجال التهذیب)، ج۷، ص۱۹۲.
↑ «... أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِکٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَیْنِ الْهَاشِمِیُّ قَدِمَ عَلَیْنَا مِنْ مِصْرَ، قَالَ: حَدَّثَنِی الْقَاسِمُ بْنُ مَنْصُورٍ الْهَمْدَانِیُّ بِدِمَشْقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ التَّمِیمِیِّ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِی طَیْرَانَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ وَکِیدَةَ، قَالَ:...»؛ دلائل الإمامة، ص۱۸۸، ح۱۰۸.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۴۱۴؛ تفسیر فرات الکوفی، ص۶۲ - ۶۳، ح۲۸؛ و....
↑ دلائل الإمامة، ص۷۸.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۴۱۴؛ تفسیر فرات الکوفی، ص۶۲ - ۶۳، ح۲۸؛ و....
↑ رجال النجاشی، ص۱۲۲، ش۳۱۳.
↑ «... أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِکٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَیْنِ الْهَاشِمِیُّ قَدِمَ عَلَیْنَا مِنْ مِصْرَ، قَالَ: حَدَّثَنِی الْقَاسِمُ بْنُ مَنْصُورٍ الْهَمْدَانِیُّ بِدِمَشْقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ التَّمِیمِیِّ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِی طَیْرَانَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ وَکِیدَةَ، قَالَ:...»؛ دلائل الإمامة، ص۱۸۸، ح۱۰۸.
↑ دلائل الإمامة، ص۱۸۸، ح۱۰۸.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۴۱۴، به نقل از: تأویل الآیات الظاهرة، ص۶۹۱.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۲۳۴-۲۳۷.

[1] ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۹۶، ش۸۸۶.

[2] «فرات بن ابراهیم الکوفی قَالَ حَدَّثَنِی جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَزَارِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَیْنِ [الْعَلَوِیُ] عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَاتِمٍ...»؛ تفسیر فرات الکوفی، ص۶۲ - ۶۳، ح۲۸. و نیز ر.ک: همان، ص۲۴۱، ح۳۲۶؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۵۶، ح۴۸۳.
«فُرَاتٌ قَالَ: حَدَّثَنِی جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ [الْفَزَارِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَیْنِ الْهَاشِمِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَاتِمٍ] عَنْ...»؛ تفسیر فرات الکوفی، ص۵۷۷ - ۵۷۸، ح۷۴۲. و نیز ر.ک: همان، ص۳۲۹، ح۴۴۸.

[3] ر.ک: الموسوعة الرجالیة، طبقات رجال الکافی، ج۴، ص۸۹؛ همان (طبقات رجال التهذیب)، ج۷، ص۱۹۲.

[4] «... أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِکٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَیْنِ الْهَاشِمِیُّ قَدِمَ عَلَیْنَا مِنْ مِصْرَ، قَالَ: حَدَّثَنِی الْقَاسِمُ بْنُ مَنْصُورٍ الْهَمْدَانِیُّ بِدِمَشْقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ التَّمِیمِیِّ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِی طَیْرَانَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ وَکِیدَةَ، قَالَ:...»؛ دلائل الإمامة، ص۱۸۸، ح۱۰۸.

[5] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۴۱۴؛ تفسیر فرات الکوفی، ص۶۲ - ۶۳، ح۲۸؛ و....

[6] دلائل الإمامة، ص۷۸.

[7] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۴۱۴؛ تفسیر فرات الکوفی، ص۶۲ - ۶۳، ح۲۸؛ و....

[8] رجال النجاشی، ص۱۲۲، ش۳۱۳.

[9] «... أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِکٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَیْنِ الْهَاشِمِیُّ قَدِمَ عَلَیْنَا مِنْ مِصْرَ، قَالَ: حَدَّثَنِی الْقَاسِمُ بْنُ مَنْصُورٍ الْهَمْدَانِیُّ بِدِمَشْقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ التَّمِیمِیِّ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِی طَیْرَانَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ وَکِیدَةَ، قَالَ:...»؛ دلائل الإمامة، ص۱۸۸، ح۱۰۸.

[10] دلائل الإمامة، ص۱۸۸، ح۱۰۸.

[11] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۴۱۴، به نقل از: تأویل الآیات الظاهرة، ص۶۹۱.

[12] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۲۳۴-۲۳۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]