بحث:ابابیل در قرآن

Page contents not supported in other languages.
از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

ابابیل در دانشنامه معاصر قرآن کریم

ابابیل کلمه‌ای است که تنها یک بار در قرآن به کار رفته است: ﴿وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ[۱].

ابابیل در لغت به معنی دسته‌ها یا گروه‌ها (برای پرنده، اسب و شتر) آمده است. دسته‌ای از پرندگان که طبق روایت قرآن برای نابودی ابرهه و فیل‌های او از طرف خداوند فرستاده شدند. برای لفظ ابابیل گفته‌اند جمعی است بی‌مفرد. در خصوص معنا و ریشه آن هم نظرها و فرضیه‌هایی داده‌اند که هیچ کدام سندیت و قطعیت ندارد[۲]؛ اما هرچه که هست نام پرنده خاصی نیست و تنها به دسته یا گروهی از پرندگان اطلاق می‌شود.

درباره چگونگی این پرنده در تفاسیر اختلاف‌نظر است. برخی آنها را خطاطیف (پرستوها) دانسته‌اند[۳]؛ درباره رنگ آنها نیز، گفته‌اند که سپید یا سیاه و یا سبز و منقارشان نیز زرد بوده است[۴]؛ هر یک از این پرندگان که بنابر گفته بیشتر مفسران از دریا آمده بودند، سه سنگ با خود داشتند و بر سر سپاهیان ابرهه انداختند[۵]؛ در تفسیر طبری نیز آمده است: "و خدای مرغانی بفرستاد خَطّاف و به کناره دریا رفتند و به منقا»ر و به چَنگُلِ پای، هر یک لختی گل برگرفتند و به هوا اندر شدند و آن گل که داشتند، سنگ گشت و بیآمدند و بر سر آن سپاه بیستادند هر مردی را سنگی از آن بر سر زدند و به سُرون‌شان بیرون آمد و همه اندام‌های ایشان بیاماسید، و جمله بمردند[۶].[۷]

پانویس

  1. «و بر (سر) ایشان پرندگانی دسته‌دسته فرستاد» سوره فیل، آیه ۳.
  2. دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
  3. جامع البیان، ج۷، ص۲۰۵۸.
  4. ترجمه تفسیر طبری، ج۳۰، ص۱۹۳.
  5. ترجمه مجمع البیان، ج۱۰، ص۵۴۰.
  6. ترجمه تفسیر طبری، ج۷، ص۲۰۵۸.
  7. رهبریان، محمد رضا، مقاله «ابابیل»، دانشنامه معاصر قرآن کریم.