حسن بن ابیقتاده اشعری قمی
حسن بن ابیقتاده اشعری قمی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حسن بن ابیقتاده اشعری قمی در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ابومحمد حسن بن علی بن محمد بن حفص بن عبید بن حمید مولی السائب بن مالک الأشعری، محدث، ادیب و شاعر امامیمذهب اهل قم است که در اسناد حدیثی بیشتر با عنوان حسن بن ابیقتاده شناخته میشود[۱]. او در طبقه ششم یا هفتم راویان جای دارد و با وجود درک دوران امام جواد(ع) و امام هادی(ع)، نامش در شمار اصحاب معصومان ثبت نشده و روایتی بیواسطه از ایشان نقل نکرده است. این راوی که تنها دو روایت در منابع حدیثی دارد، از افرادی چون داوود بن قاسم حدیث شنیده و محدثانی مانند احمد بن محمد بن خالد برقی و عمرکی از او روایت کردهاند[۲].
درباره شخصیت حسن بن ابی قتاده، میان علما و رجالنویسان اختلاف است: برخی چون مامقانی و سید ابوالقاسم خویی با واکاوی عبارت رجالی نجاشی پیرامون پدر این راوی، دلالت آن بر توثیق فرزند را منع کرده و او را فاقد توثیق صریح دانستهاند[۳]. در مقابل، بزرگانی چون ابوعلی حائری، محمدتقی شوشتری و سید محمدعلی موحد ابطحی بر وثاقت وی تأکید کردهاند[۴]. موافقان با استناد به رویه نگارشی نجاشی در سرایت دادن وثاقت به افراد معطوف، عدم ذکر قدح و ذم توسط ابن غضائری[۵] و اشعری بودن خاندان وی، حکم به توثیق قطعی او دادهاند. افزون بر این، نام وی در بخش نخست کتاب رجالی ابن داود نیز درج گردیده است. کتاب نوادر از آثار اوست[۶].[۷]
منابع
پانویس
- ↑ الحسن -بفتح الحاء- بن أبی قتادة علی بن محمد بن عبید -مصغرا- بن حفص بن حمید مصغرا. (إیضاح الاشتباه، ص۱۴۶، ش۱۷۴؛
ابن داوود از راوی با عنوان الحسین بن أبی قتادة یاد کرده است که اشتباه است. (ر.ک: ابن داود، الرجال، ص۱۲۰، ش۴۶۲).
رجال النجاشی، ص۳۷، ش۷۴: یکنی الحسن أبا محمد و کان شاعرا أدیبا و ۲۷۲، ش۷۱۳ (ترجمه پدر راوی): و ابنه الحسن بن أبی قتادة الشاعر. - ↑ رجال النجاشی، ص۳۷، ش۷۴: له کتاب نوادر أخبرنا به... عن أحمد بن أبی عبدالله، عنه به؛
رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، ص۴۸۶، ح۹۲۲: ...حدثنی العمرکی قال: حدثنی الحسن بن أبی قتادة، عن داوود بن القاسم. - ↑ تنقیح المقال، ج۱۸، ص۳۴۵-۳۴۶، ش۴۹۴۳.
- ↑ منتهی المقال، ج۲، ص۳۵۸، ش۶۹۸؛ قاموس الرجال، ج۳، ص۱۸۷، ش۱۸۳۸؛ تهذیب المقال، ج۲، ص۱۹.
- ↑ ابن الغضائری، الرجال، ص۱۲۱، ش۲۰۵.
- ↑ رجال النجاشی، ص۳۷: له کتاب نوادر أخبرنا به الحسین بن عبیدالله و محمد، عن الحسن بن حمزة، عن محمد بن جعفر بن بطة، عن أحمد بن أبی عبدالله، عنه به.
براین پایه، در سند روایت مورد بحث، أحمد بن محمد، عن أبی عبدالله البرقی، عن الحسن بن أبی قتادة تصحیف رخ داده و حرف عن مصحف بن، و صحیح آن، أحمد بن محمد بن أبی عبدالله البرقی، عن الحسن بن أبی قتادة است؛ زیرا مراد از أبو عبدالله البرقی که از حسن بن أبی قتادة روایت کرده، محمد بن خالد البرقی، یعنی پدر احمد بن محمد بن خالد البرقی است، در حالی که راوی کتاب حسن بن أبی قتادة به تصریح نجاشی، شخص احمد بن محمد بن خالد البرقی است؛ نه پدرش محمد بن خالد البرقی. - ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ص۳۴۸-۳۶۰.