رسیم عبدی هجری

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

بغوی[۱] نام او را رستم و مشهور صحابه‌نگاران رسیم آورده‌اند. ابن جوزی[۲] نام رسیم را در اسامی مفرده قرار داده است. اعراب رسیم به دو گونه، بر وزن عظیم و مصغر آن (رُسَیم) گفته شده است[۳]. هیثمی[۴] به نقل از طبرانی[۵] ضمن نقل روایات رسیم، نام یا نسبت او را راسبی آورده که هیثمی ضمن احتمال اشتباه، این انتساب را به قبیله راسب دانسته است. اما در چاپ موجود المعجم الکبیر طبرانی، رسیم آمده است. بنابراین، یا نسخه هیثمی تصحیف شده بوده، یا هیثمی اشتباه کرده است.

وی از عبدالقیس و اهل هجر است[۶]. در سندی که ابن منده، ابن سکن[۷]، طبرانی[۸]، بغوی[۹] و ابونعیم[۱۰] به نقل از ابن ابی‌شیبه روایت کرده‌اند که رسیم به داشتن دانش فقه وصف شده است، اما در نقل ابن ابی‌شیبه[۱۱] و ابن ابی‌عاصم[۱۲] از او، این وصف برای پسرش ابن‌رستم آمده که نامش نیز دانسته نشد و یا همان غسان عبدی است[۱۳].

رسیم در وفدی نزد رسول خدا(ص) آمد و آن حضرت آنان را از خوردن نبیذ در ظروف[۱۴] بر حذر داشت. آنان به تهامه بازگشتند و به دلیل هوای بسیار ناگوار آنجا و نهی پیامبر(ص) به زحمت افتادند. رسیم می‌گوید: سال بعد که برای پرداخت زکات نزد پیامبر(ص) رفتیم گفتیم: شما ما را از آشامیدن در این ظروف منع کردید و از این جهت ما به زحمت افتادیم. رسول خدا(ص) فرمود: بروید و در هر آنچه خواهید بیاشامید و از آشامیدن آنچه زیادی‌اش به گناه می‌انجامد ننوشید[۱۵].

به احتمال زیاد و به قرینه نسبتش (عبدی) این وفد همان وفد عبدالقیس (سال دهم) بوده است[۱۶]. ابن‌سکن سند این روایت را مجهول[۱۷] دانسته است[۱۸] و هیثمی[۱۹] ابن رسیم را نشناخته و یحیی بن جابر را که در سند روایت قرار دارد از نظر جمهور محدثان ضعیف معرفی کرده است. تصحیف‌های دیگری نیز در سند صورت گرفته است[۲۰]. ابن سعد[۲۱] ضمن نقل روایت یاد شده از رسیم، او را در شمار اصحاب ساکن کوفه شمرده است.[۲۲]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۴۱۰.
  2. ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۱۹۲.
  3. ابن ماکولا، الاکمال، ج۴، ص۶۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۷۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۳.
  4. هیثمی، مجمع الزوائد، ج۵، ص۶۳.
  5. طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۷۷.
  6. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۷۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۳.
  7. بنگرید: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۳.
  8. طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۷۷.
  9. بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۴۱۰.
  10. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۲۴.
  11. ابن ابی‌شیبه، المصنف، ج۵، ص۴۹۵.
  12. ابن ابی‌عاصم، الاحاد والمثانی، ج۳، ص۳۱۳.
  13. بنگرید: ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۳۳۰ و مدخل غسان عبدی.
  14. خاصی که در روایات دیگر انواع آن بیان شده است، بنگرید: کلینی، الکافی، ج۶، ص۴۱۸؛ ابن سلمه، شرح معانی الاثار، ج۴، ص۲۲۳؛ احمد بن حنبل، المسند، ج۲، ص۴۱ و ج۲، ص۳۵۵.
  15. و در روایات دیگر: از آنچه مست می‌کنند ننوشید.
  16. بنگرید: احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۸۱ و نیز مدخل غسان عبدی.
  17. به اعتبار اینکه تنها یک نفر راوی حدیث رستم است و یا اینکه راوی از جهت صفات ظاهری و باطنی بر محدثان پوشیده است. بنگرید: عتر، منهج النقد فی علوم الحدیث، ص۸۹.
  18. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۳.
  19. هیثمی، مجمع الزوائد، ج۵، ص۶۳.
  20. بنگرید: ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۹، ص۱۸۰ و نیز مدخل غسان عبدی.
  21. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۲۵.
  22. هدایت‌پناه، محمدرضا، مقاله «رسيم عبدى هجرى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۴۱.