|
|
| (۴۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{خرد}}
| |
| {{نبوت}} | | {{نبوت}} |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اثبات نبوت | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[شاهد بر نبوت در قرآن]] | [[شاهد بر نبوت در حدیث]] | [[شاهد بر نبوت در کلام اسلامی]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[شاهد بر نبوت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
|
| |
|
| '''شاهد بر [[نبوت]]''' به معنای قراین و شواهدی که برای اثبات [[نبوت]] پیامبری از پیامبران الهی به کار میرود. | | '''شاهد بر نبوت''' به معنای قراین و شواهدی که برای [[اثبات]] [[نبوت]] [[پیامبری]] از [[پیامبران الهی]] به کار میرود. |
|
| |
|
| ==مقدمه== | | == مقدمه == |
| * یکی از راههای شناخت [[پیامبران]]، مطالعه در احوال و آثار ایشان و گردآوری قراین و شواهد است. این قراین و شواهد را میتوان به چند دسته تقسیم کرد:
| | یکی از راههای [[شناخت]] [[پیامبران]]، مطالعه در احوال و آثار ایشان و گردآوری قراین و شواهد است. این قراین و شواهد را میتوان به چند دسته تقسیم کرد: |
| # '''پیشینه مدعی [[پیامبری]]:''' انسان در طول مدتی که در میان مردم زیست میکند، اعمال و رفتار خاصی از خود بروز میدهد. این عملکردها آیینهای است که روحیات، اخلاق و اندیشههای او را به روشنی نشان میدهد. مدعی مقام [[نبوت]] نیز از این پیشینه برخوردار است و میتوان از آن به عنوان نشانهای بر صدق ادعایش بهره جست. چنانکه پیشتر اشاره شد، همه [[انبیا|انبیای الهی]] از میان مردم برخاسته و برنامه زندگی آنها در پیش روی همگان بوده است. تاریخ گواهی میدهد همه [[پیامبران]] خدا قبل از [[بعثت]]، در میان قوم خود به خوشنامی، صلاح، سداد و امانتداری، راستگویی و سایر خصلتهای پسندیده انسانی شناخته میشدند. آنان نه تنها هیچ سابقه ناشایستی در اخلاق و رفتار خود، چه فردی و چه اجتماعی نداشتند، بلکه در میان همگان به خردمندی، فهم و درایت مشهور بودند، بهگونهای که کسی نمیتوانست کوچکترین نقطه ضعفی در اخلاق و رفتار آنان پیدا کند. خود این خصوصیت برای انسانهای باانصاف زمینهای بود تا پس از مشاهده سایر قراین و شواهد، به صداقت آنان در ادعایشان ایمان بیاورند. | | # '''پیشینه [[مدعی پیامبری]]:'''[[انسان]] در طول مدتی که در میان [[مردم]] زیست میکند، [[اعمال]] و [[رفتار]] خاصی از خود بروز میدهد. این عملکردها آیینهای است که [[روحیات]]، [[اخلاق]] و اندیشههای او را به روشنی نشان میدهد. مدعی [[مقام]] [[نبوت]] نیز از این پیشینه برخوردار است و میتوان از آن به عنوان نشانهای بر [[صدق]] ادعایش بهره جست. همه [[انبیا|انبیای الهی]] از میان [[مردم]] برخاسته و برنامه [[زندگی]] آنها در پیش روی همگان بوده است. [[تاریخ]] [[گواهی]] میدهد همه [[پیامبران]] [[خدا]] قبل از [[بعثت]]، در میان [[قوم]] خود به خوشنامی، [[صلاح]]، سداد و [[امانتداری]]، [[راستگویی]] و سایر خصلتهای [[پسندیده]] [[انسانی]] شناخته میشدند. آنان نه تنها هیچ سابقه ناشایستی در [[اخلاق]] و [[رفتار]] خود، چه فردی و چه [[اجتماعی]] نداشتند، بلکه در میان همگان به [[خردمندی]]، [[فهم]] و [[درایت]] مشهور بودند، بهگونهای که کسی نمیتوانست کوچکترین نقطه ضعفی در [[اخلاق]] و [[رفتار]] آنان پیدا کند. خود این خصوصیت برای انسانهای باانصاف زمینهای بود تا پس از [[مشاهده]] سایر قراین و شواهد، به [[صداقت]] آنان در ادعایشان [[ایمان]] بیاورند. |
| #'''شرایط محیط دعوت:''' یکی از عوامل [[تعلیم و تربیت]] هر انسانی محیط و جامعهای است که در آن رشد و پرورش یافته است. اگر شخص از جامعهای برخیزد که در آن آثاری از علم و فرهنگ و تمدن وجود نداشته باشد و سپس با تعلیمات حکیمانه و عالمانه آنان را به مترقیترین فرهنگها و تمدنهای انسانی دعوت نماید و مدعی باشد که این تعالیم را از خداوند دریافت کرده است، این خود نشاندهنده درستی ادعای اوست. | | # '''شرایط محیط [[دعوت]]:''' یکی از عوامل [[تعلیم و تربیت]] هر [[انسانی]] محیط و جامعهای است که در آن [[رشد]] و پرورش یافته است. اگر شخص از جامعهای برخیزد که در آن آثاری از [[علم]] و [[فرهنگ]] و [[تمدن]] وجود نداشته باشد و سپس با تعلیمات حکیمانه و عالمانه آنان را به مترقیترین [[فرهنگها]] و تمدنهای [[انسانی]] [[دعوت]] نماید و مدعی باشد که این [[تعالیم]] را از [[خداوند]] دریافت کرده است، این خود نشاندهنده [[درستی]] ادعای اوست. |
| #'''محتوای دعوت:''' مدعی [[نبوت]] ناگزیر مردم را به سوی عقاید، آرمانها، اخلاق و احکامی دعوت میکند که مدعی است از جانب خداوند متعال آورده است. بررسی این آموزهها و قوانین ازنظر مطابقت آنها با خرد و وجدان جمعی انسانها و نیز تأثیر آنها در سازندگی فردی و اجتماعی، میتواند نشان دهد این مدعی نبوت تا چه اندازه در ادعای خود صادق است. | | # '''محتوای [[دعوت]]:''' مدعی [[نبوت]] ناگزیر [[مردم]] را به سوی [[عقاید]]، آرمانها، [[اخلاق]] و احکامی [[دعوت]] میکند که مدعی است از جانب [[خداوند متعال]] آورده است. بررسی این آموزهها و [[قوانین]] ازنظر مطابقت آنها با [[خرد]] و [[وجدان]] جمعی [[انسانها]] و نیز تأثیر آنها در [[سازندگی]] فردی و [[اجتماعی]]، میتواند نشان دهد این مدعی [[نبوت]] تا چه اندازه در ادعای خود صادق است. |
| # '''گروندگان و یاوران:''' ایمان آورندگان به یک مدعی [[نبوت]]، شاخص خوبی برای شناخت وی میباشند. معمولاً کسانی که ارتباط نزدیکی با یک فرد دارند بیش از سایرین او را میشناسند و وضعیت روحی، اعتقادی و اخلاقی او را میدانند. حال اگر همین افراد در شمار نخستین کسانی باشند که به او میگروند، این خود نشانهای است بر اینکه وی در میان این افراد از سابقه قابل قبولی برخوردار بوده است. یا اگر انسانهای نیکوکار، خردمند و فرزانه جامعه به وی بگروند، این خود نشان میدهد دعوت وی از استحکام فکری، عقلی و اخلاقی قابلتوجهی برخوردار است. | | # '''گروندگان و [[یاوران]]:'''[[ایمان]] آورندگان به یک مدعی [[نبوت]]، شاخص خوبی برای [[شناخت]] وی میباشند. معمولاً کسانی که [[ارتباط]] نزدیکی با یک فرد دارند بیش از سایرین او را میشناسند و وضعیت [[روحی]]، [[اعتقادی]] و [[اخلاقی]] او را میدانند. حال اگر همین افراد در شمار نخستین کسانی باشند که به او میگروند، این خود نشانهای است بر اینکه وی در میان این افراد از سابقه قابل قبولی برخوردار بوده است. یا اگر انسانهای [[نیکوکار]]، [[خردمند]] و فرزانه [[جامعه]] به وی بگروند، این خود نشان میدهد [[دعوت]] وی از [[استحکام]] [[فکری]]، [[عقلی]] و [[اخلاقی]] قابلتوجهی برخوردار است. |
| # '''پایداری در دعوت:''' هر مدعیِ جایگاه و مقامی به هر حال با مخالفتهایی روبرو میگردد. مدعی [[نبوت]] نیز از این واقعیت برکنار نیست. میزان پایداری و از خودگذشتگی مدعی نبوت در برابر مخالفتها و کارشکنیهایی که در بعضی موارد به جنگ و ستیزهای سخت منجر میشود و خطرات جانی و مالی فراوانی ممکن است در برداشته باشد، به نوبه خود وسیله مناسبی برای تشخیص صداقت وی در ادعایش میباشد. | | # '''[[پایداری]] در [[دعوت]]:''' هر مدعیِ [[جایگاه]] و مقامی به هر حال با مخالفتهایی روبرو میگردد. مدعی [[نبوت]] نیز از این واقعیت برکنار نیست. [[میزان]] [[پایداری]] و [[از خودگذشتگی]] مدعی [[نبوت]] در برابر مخالفتها و کارشکنیهایی که در بعضی موارد به [[جنگ]] و ستیزهای سخت منجر میشود و خطرات جانی و [[مالی]] فراوانی ممکن است در برداشته باشد، به نوبه خود وسیله مناسبی برای تشخیص [[صداقت]] وی در ادعایش است. |
| * باید توجه داشت هرکدام از این قراین به تنهایی ممکن است در تشخیص درستی ادعای یک مدعی [[نبوت]] کارساز نباشد، اما زمانی که همه این شرایط و قراین درباره یک نفر تحقق پیدا کند به حکم عقل سلیم، انسان به یقین میرسد وی در ادعای خود صادق است.
| |
| * زمانی که نامه [[پیامبر اکرم]] {{صل}} به قیصر روم رسید، احتمال داد که وی همان [[پیامبر]]{{صل}} موعود تورات و انجیل باشد، ازاینرو در پی تحقیق برآمد. در همان زمان ابوسفیان همراه با گروهی از قریش برای تجارت به شام رفته بودند. قیصر آنان را احضار کرد و از آنها درباره ویژگیهای [[پیامبر اکرم]]{{صل}} پرسید و پس از دریافت پاسخ، گفت: اگر پاسخهای شما درست باشد، او بیگمان [[پیامبر]] است <ref>[[بحار الانوار (کتاب)|بحار الانوار]]، ج ۲۰، ص ۳۷۰. </ref><ref> [[محمد تقی سبحانی]] و [[رضا برنجکار]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)|معارف و عقاید]]، ص ۱۸۳-۱۸۵.</ref>
| |
| * این روش که انسان با نظر به مجموعهای از قراین و شواهد ظنی، به حقانیت یک [[پیامبر]] یقین پیدا کند، یکی از روشهای عقلایی و رایج بشری برای دستیابی به واقعیتهاست.
| |
|
| |
|
| ==قراین و شواهد دیگری برای اثبات [[پیامبری]]==
| | باید توجه داشت هرکدام از این قراین به [[تنهایی]] ممکن است در تشخیص [[درستی]] ادعای یک مدعی [[نبوت]] کارساز نباشد، اما زمانی که همه این شرایط و قراین درباره یک نفر تحقق پیدا کند به [[حکم عقل]] [[سلیم]]، [[انسان]] به [[یقین]] میرسد وی در ادعای خود صادق است. |
| # اگر انسانی که مظهر امانتداری و پاکدامنی و صداقت است، مدعی [[نبوت]] شود، این حالات او شاهدی قوی بر راستگویی او خواهد بود.
| |
| #ظهور شخص مدعی [[پیامبری]] در جامعهای که از پیشرفت علمی و اخلاقی قابلملاحظهای برخوردار نیست و قرینه دیگری است.
| |
| # گرویدن انسانهای فهیم و پاکدامن به شخص مدعی، قرینهای بر حقانیت اوست.
| |
| #آنکه شخص مدعی برای دستیابی به اهداف خویش از راههای معقول و عادلانه بهره گیرند نه فریبکاری و بیعدالتی.
| |
| #در اصول اولیه دعوت خود دچار تبدل رأی نگردد و در برخورد با سختیها ثبات قدم داشته باشد.
| |
| # مجموعه قوانین و معارف معقول و جامع در زمینه خدا، انسان و جهان از حقانیت آورنده آن حکایت میکند <ref>[[محمد سعیدی مهر]]، [[آموزش کلام اسلامی ج۲ (کتاب)|آموزش کلام اسلامی]]، ج ۲، ص ۵۳-۵۵. </ref>.
| |
|
| |
|
| ===راههای دیگر شناخت [[انبیا]]===
| | زمانی که [[نامه]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} به [[قیصر روم]] رسید، احتمال داد که وی همان [[پیامبر]] {{صل}} [[موعود]] [[تورات]] و [[انجیل]] باشد، ازاینرو در پی تحقیق برآمد. در همان زمان [[ابوسفیان]] همراه با گروهی از [[قریش]] برای [[تجارت]] به [[شام]] رفته بودند. [[قیصر]] آنان را احضار کرد و از آنها درباره ویژگیهای [[پیامبر اکرم]] {{صل}} پرسید و پس از دریافت پاسخ، گفت: اگر پاسخهای شما درست باشد، او بیگمان [[پیامبر]] است <ref>[[بحار الانوار (کتاب)|بحار الانوار]]، ج ۲۰، ص ۳۷۰. </ref>.<ref>[[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)|معارف و عقاید]]، ص ۱۸۳-۱۸۵.</ref> |
| *عقل به دلیل جامعیت و عادلانه بودن قوانین و تعالیم [[انبیا]]، بشری بودن آن را ممتنع میداند و حکم میکند که قطعاً از سوی خداوند نازل شده است. این راه، بهصورت مستقل، برای کسانی مفید است که با تسلط بر شاخههای مختلف علوم بشری، بتوانند عمق تعالیم انبیا را تشخیص دهند. چهبسا گفته شود ارائه چنین تعالیم عظیمی در واقع، [[معجزه]] است.
| |
| *[[پیامبران]] کاملترین مردمان زمانه خود میباشند، انسانها سه گروه هستند:
| |
| # کسانی که به کمال مطلوب خود نرسیدهاند.
| |
| # کسانی که به مطلوب رسیدهاند اما قادر به تکمیل دیگران نیستند.
| |
| # کسانی که به کمال رسیدهاند و قادرند دیگران را نیز به کمال برسانند.
| |
| * پس اگر شخصی ادعای [[نبوت]] کرد و با نظر در احوال او روشن گشت که اولاً، قوای نظری و عملی او در اوج کمال است. ثانیاً، با تعالیم خویش ناقصان را به کمال شایسته آنها میرساند، چنین شخصی قطعاً دارای مقام [[نبوت]] است.
| |
| * این راه شناخت از یکسو نیازمند داشتن اطلاعات وسیع و از سوی دیگر، درگرو مطالعه دقیق احوال و زندگانی شخص مدعی است <ref>[[محمد سعیدی مهر]]، [[آموزش کلام اسلامی ج۲ (کتاب)|آموزش کلام اسلامی]]، ج ۲، ص ۵۵ و ۵۶. </ref>.
| |
|
| |
|
| ==منابع==
| | این روش که [[انسان]] با نظر به مجموعهای از قراین و شواهد ظنی، به [[حقانیت]] یک [[پیامبر]] [[یقین]] پیدا کند، یکی از روشهای عقلایی و رایج بشری برای دستیابی به واقعیتهاست. |
| * [[پرونده:1233456.jpg|22px]] [[محمد سعیدی مهر|سعیدی مهر، محمد]]، [[آموزش کلام اسلامی ج۲ (کتاب)|'''آموزش کلام اسلامی ج۲''']]؛
| |
|
| |
|
| * [[پرونده:1368914.jpg|22px]] [[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)|'''معارف و عقاید ۱''']]؛
| | == جستارهای وابسته == |
| ==جستارهای وابسته== | | {{مدخل وابسته}} |
| {{پرسشهای وابسته}} | |
| {{ستون-شروع|7}}
| |
| * [[پیامبر]] ([[نبی]]) | | * [[پیامبر]] ([[نبی]]) |
| * [[نبوت در قرآن]] | | * [[نبوت در قرآن]] |
| خط ۹۳: |
خط ۶۷: |
| * [[مقامهای پیامبر]] | | * [[مقامهای پیامبر]] |
| * [[نبوت برادران یوسف پیامبر]] | | * [[نبوت برادران یوسف پیامبر]] |
| * معجزه | | * [[معجزه]] |
| * [[وحی]] | | * [[وحی]] |
| * [[ولایت]] | | * [[ولایت]] |
| * [[نبوغ عقلی]] | | * [[نبوغ عقلی]] |
| {{پایان}} | | {{پایان مدخل وابسته}} |
| {{پایان}}
| |
|
| |
|
| ==پرسشهای وابسته== | | == منابع == |
| {{فهرست پرسشها}} | | {{منابع}} |
| {{ستون-شروع|2}} | | # [[پرونده:8989.jpg|22px]] [[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)|'''معارف و عقاید ۱''']] |
| | {{پایان منابع}} |
|
| |
|
| {{پایان}}
| | == پانویس == |
| {{پایان}} | | {{پانویس}} |
|
| |
|
| =='''[[:رده:آثار بشارت پیامبر|منبعشناسی جامع بشارت پیامبر]]'''==
| | [[رده:راههای اثبات نبوت]] |
| * [[:رده:کتابشناسی کتابهای بشارت پیامبر|کتابشناسی بشارت پیامبر]]؛
| |
| * [[:رده:مقالهشناسی مقالههای بشارت پیامبر|مقالهشناسی بشارت پیامبر]]؛
| |
| * [[:رده:پایاننامهشناسی پایاننامههای بشارت پیامبر|پایاننامهشناسی بشارت پیامبر]].
| |
| | |
| | |
| {{نبوت شناسی}}
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| [[رده:مدخلهای اصلی دانشنامه]]
| |
| [[رده:معصوم]]
| |
| [[رده:نبوت]]
| |
| [[رده:رسالت]]
| |
| [[رده:پیامبر]]
| |
| [[رده:شاهد بر نبوت]] | |