احمد بن عبدالله جویباری: تفاوت میان نسخه‌ها

احمد بن عبدالله جویباری (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۰۰

۴ بایت حذف‌شده ، ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۲

جز

جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۷٬۳۹۰

ویرایش

@@ خط ۹: / خط ۹: @@
 [[ابن جوزی]] در ذیل نام [[محمد بن کرام]]، [[امام]] [[فرقه]] [[کرامیه]]، بیان می‌دارد که اکثر [[روایات]] او به نقل از احمد بن عبدالله جویباری و [[محمد بن تمیم فاریابی]] است و تصریح می‌کند که این دو از کذّابین و دروغگویانی هستند که برای [[پیامبر]] {{صل}}، [[صحابه]] و [[تابعین]] بیش از صد هزار [[حدیث]] [[جعل]] کرده‌اند<ref>المنتظم، ج۱۲، ص۹۷.</ref> و شدت [[دروغگویی]] وی به اندازه‌ای است که بدو مثل می‌زدند<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۱۰۷.</ref>. به نظر می‌رسد جویباری، طبق خواسته ابن‌کرام، [[ابوعبدالله سجزی]] یا [[سجستانی]] که به گفته [[ذهبی]] گمراه‌مردی بود<ref>تاریخ الإسلام، ذهبی، ج۱۹، ص۳۱۰.</ref>، در موضوعات مختلف احادیثی را وضع می‌نمود و او نیز در کتابش آنها را نقل می‌کرد<ref>الکامل فی الضعفاء، ج۱، ص۱۷۷؛ الموضوعات، ج۱، ص۱۳۱؛ الکشف الحثیث، ص۴۶؛ الإمام الصادق {{ع}} و المذاهب الأربعة، ج۲، ص۵۰۹.</ref>. اما [[سمعانی]] پس از نقل اینکه اکثر روایات کرامی از آن دو نفر است، ادعا می‌کند که اگر وی آن دو را می‌شناخت از [[نقل حدیث]] از آنان خودداری می‌کرد<ref>الأنساب، سمعانی، ج۵، ص۴۴.</ref>. و بدین‌گونه سمعانی او را از نقش‌آفرینی در جعل روایات جوباری مبرّا می‌کند.
-گفته‌اند او و پسران عکاشه و تمیم، بیش از ده هزار حدیث به پیامبر {{صل}} نسبت داده‌اند<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۵۴، ص۲۳۴؛ الموضوعات، ج۱، ص۹، ۴۸؛ الغدیر، ج۹، ص۵۲۳؛ الوضاعون و أحادیثهم، ص۳۱۱- ۳۱۲.</ref>. شاید به [[گمان]] ناقص‌بودن [[اخبار]] و روایات رسیده، احادیث ساختگی خود را وارد [[دین]] می‌نمودند<ref>البیان فی تفسیر القرآن، ص۲۸.</ref> و به [[اذعان]] خویش، خود را در نزد [[خدا]] مأجور می‌دانستند. اما [[ابن‌جوزی]] در این‌باره می‌گوید که آنان برای گمراه‌نمودن [[مردم]] از [[راه]] [[حق]] به وضع [[احکام]] دست می‌زدند<ref>الموضوعات، ج۱، ص۹.</ref>. جویباری در موضوعات مختلف و بیشتر در [[فضیلت]] [[اعمال]]، [[حدیث]] وضع می‌کرد<ref>الغدیر، ج۵، ص۲۷۵.</ref>. از مجعولات اوست که [[همنشینی]] با عالم ارزشی بیش از هزار [[تشییع جنازه]]، هزار [[حج]]، هزار رکعت [[نماز]]، هزار حج و هزار [[جنگ]] دارد<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۱۰۷.</ref>. نیز [[حدیثی]] از [[پیامبر]] {{صل}} در [[انکار]] [[محمد بن ادریس]] و [[تأیید]] [[ابوحنیفه]] ساخته که آن [[حضرت]] فرمود: در میان [[امّت]] من مردی خواهد بود به نام محمد بن ادریس که زیان‌بارتر از [[ابلیس]] است و مردی خواهد بود به نام ابوحنیفه که چراغ امّت من است<ref>الموضوعات، ج۲، ص۴۸.</ref> یا [[سنت]] من به دستش [[تجدید]] می‌شود<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۱۰۶؛ لسان المیزان، ج۱، ص۱۹۳.</ref>. [[ابن‌جوزی]] در کتاب الموضوعات خود و دیگران، [[احادیث]] زیادی از او را برای [[نقد]] و رد در نوشته‌های خود آورده‌اند.
+گفته‌اند او و پسران عکاشه و تمیم، بیش از ده هزار حدیث به پیامبر {{صل}} نسبت داده‌اند<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۵۴، ص۲۳۴؛ الموضوعات، ج۱، ص۹، ۴۸؛ الغدیر، ج۹، ص۵۲۳؛ الوضاعون و أحادیثهم، ص۳۱۱- ۳۱۲.</ref>. شاید به [[گمان]] ناقص‌بودن [[اخبار]] و روایات رسیده، احادیث ساختگی خود را وارد [[دین]] می‌نمودند<ref>البیان فی تفسیر القرآن، ص۲۸.</ref> و به [[اذعان]] خویش، خود را در نزد [[خدا]] مأجور می‌دانستند. اما [[ابن‌جوزی]] در این‌باره می‌گوید که آنان برای گمراه‌نمودن [[مردم]] از [[راه]] [[حق]] به وضع [[احکام]] دست می‌زدند<ref>الموضوعات، ج۱، ص۹.</ref>. جویباری در موضوعات مختلف و بیشتر در [[فضیلت]] [[اعمال]]، [[حدیث]] وضع می‌کرد<ref>الغدیر، ج۵، ص۲۷۵.</ref>. از مجعولات اوست که [[همنشینی]] با عالم ارزشی بیش از هزار [[تشییع جنازه]]، هزار [[حج]]، هزار رکعت [[نماز]]، هزار حج و هزار [[جنگ]] دارد<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۱۰۷.</ref>. نیز [[حدیثی]] از [[پیامبر]] {{صل}} در [[انکار]] [[محمد بن ادریس]] و [[تأیید]] [[ابوحنیفه]] ساخته که آن [[حضرت]] فرمود: در میان [[امّت]] من مردی خواهد بود به نام محمد بن ادریس که زیان‌بارتر از [[ابلیس]] است و مردی خواهد بود به نام ابوحنیفه که چراغ امّت من است<ref>الموضوعات، ج۲، ص۴۸.</ref> یا [[سنت]] من به دستش تجدید می‌شود<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۱۰۶؛ لسان المیزان، ج۱، ص۱۹۳.</ref>. [[ابن‌جوزی]] در کتاب الموضوعات خود و دیگران، [[احادیث]] زیادی از او را برای [[نقد]] و رد در نوشته‌های خود آورده‌اند.
 در کتب [[شیعی]] روایاتی به نقل او راه‌یافته<ref>مسند الإمام علی {{ع}}، ج۱، ص۱۶۹- ۱۷۰.</ref> که دسته‌ای از آنها از [[امام رضا]] {{ع}} است. [[صدوق]] در کتاب التوحید<ref>التوحید، ص۲۲- ۲۳.</ref> و [[عیون اخبار الرضا]] {{ع}}<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۲۸.</ref> احادیث زیادی از او دارد. نمازی شمار آنها را تنها در عیون اخبار الرضا {{ع}} به سه [[سند]]، بیش از ۱۸۰ مورد می‌داند<ref>مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۴۸؛ ج۲، ص۲۰۰.</ref>. به همین دلیل نام او در برخی از کتب متأخران به مثابه [[راوی امام رضا]] {{ع}} عمل آمده و روایاتش نیز ذکر شده است<ref>بحار الأنوار، ج۳، ص۵؛ ج۵، ص۹۳؛ نور البراهین، ج۱، ص۷۲،۷۳؛ ج۲، ص۳۳۳؛ مسند الإمام الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۳؛ ج۲، ص۶.</ref>، بی‌آنکه [[جرح]] و تعدیلی درباره وی صورت گیرد، جز آنچه امینی آورده که وی از [[پیشوایان]]، هزاران حدیث نقل کرده که هیچ یک را آنان حدیث نکرده بودند<ref>الغدیر، ج۵، ص۲۱۴.</ref>. در کتب رجالی [[شیعه]]، نامی از وی به میان نیامده، شاید بدان سبب که او از [[رجال]] [[عامه]] دانسته شده است<ref>مسند الإمام الرضا {{ع}}، ج۱، ص۵۱۷.</ref>، ولی قطعاً این عذری مقبول به نظر نمی‌رسد، چون [[روایات]] زیاد ذکر شده از طریق وی، مقتضی ارزیابی دقیق رجالی او بوده است.