سرگذشت زندگی امام علی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۱: خط ۲۱:


=== تربیت امام علی در دامان پیامبر خاتم ===
=== تربیت امام علی در دامان پیامبر خاتم ===
دوران کودکی امام با قطحی در شبه جزیره عربستان همزمان شد، به گونه‌ای که [[زندگی]] بر [[ابوطالب]] سخت می‌گذشت. زمانی که [[قریش]] در [[سختی]] [[معیشت]] بودند روزی [[رسول خدا]] {{صل}} به [[عباس]] عموی خود که وضعیت [[مالی]] خوبی داشت فرمود: برادرت [[ابوطالب]] عائله زیادی دارد، برای کم کردن فشار و [[سختی]] [[زندگی]] هر یک از ما [[فرزندی]] از [[فرزندان]] او را تحت کفالت خود قرار دهیم. [[ابوطالب]] با پیشنهاد آنان موافقت کرد و [[رسول خدا]] {{صل}} [[علی]] {{ع}} و [[عباس]]، [[جعفر]] را با خود به [[خانه]] بردند و [[علی]] {{ع}} تا زمان [[بعثت]] [[رسول خدا]] {{صل}} در خانه آن حضرت بود<ref>ر.ک: تاریخ طبری، ج۲، ص ۵۸ و سیره ابن هاشم، ج۱، ص ۱۶۲ و شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۳، ص ۲۰۰؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۱۸، ص۲۰۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۹۸؛ [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]] ص ۹۴؛ [[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ص ۵۷۱-۵۸۶؛ [[مهدی کمپانی زارع|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن ابی‌طالب (مقاله)|مقاله «امام علی بن ابی‌طالب»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۳۹۲-۴۲۱؛ [[عبدالله محمدی|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]]، ص۱۳ ـ ۱۹.</ref>
دوران کودکی امام با قطحی در شبه جزیره عربستان همزمان شد، به گونه‌ای که [[زندگی]] بر [[ابوطالب]] سخت می‌گذشت. زمانی که [[قریش]] در [[سختی]] [[معیشت]] بودند روزی [[رسول خدا]] {{صل}} به [[عباس]] عموی خود که وضعیت [[مالی]] خوبی داشت فرمود: برادرت [[ابوطالب]] عائله زیادی دارد، برای کم کردن فشار و [[سختی]] [[زندگی]] هر یک از ما [[فرزندی]] از [[فرزندان]] او را تحت کفالت خود قرار دهیم. [[ابوطالب]] با پیشنهاد آنان موافقت کرد و [[رسول خدا]] {{صل}} [[علی]] {{ع}} و [[عباس]]، جعفر را با خود به [[خانه]] بردند و [[علی]] {{ع}} تا زمان [[بعثت]] [[رسول خدا]] {{صل}} در خانه آن حضرت بود<ref>ر.ک: تاریخ طبری، ج۲، ص ۵۸ و سیره ابن هاشم، ج۱، ص ۱۶۲ و شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۳، ص ۲۰۰؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۱۸، ص۲۰۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۹۸؛ [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]] ص ۹۴؛ [[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ص ۵۷۱-۵۸۶؛ [[مهدی کمپانی زارع|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن ابی‌طالب (مقاله)|مقاله «امام علی بن ابی‌طالب»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۳۹۲-۴۲۱؛ [[عبدالله محمدی|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]]، ص۱۳ ـ ۱۹.</ref>


از آن پس [[سرپرستی]] [[علی]] {{ع}} را [[پیامبر اکرم]] {{صل}} بر عهده گرفت و بدین ترتیب، [[تربیت]] او از اوان [[کودکی]] (شش سالگی) بر عهده [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نهاده شد. جناب [[فاطمه بنت اسد]] می‌گوید: [[علی]] را به [[دنیا]] آوردم در حالی که [[رسول خدا]] {{صل}} سی ساله بود، او [[علی]] را بسیار [[دوست]] می‌داشت و به من می‌گفت: گهواره [[علی]] را نزدیک محل [[خواب]] من قرار بده. بیشتر کارهای مربوط به [[تربیت]] او را به عهده داشت؛ او را شست‌وشو می‌داد، به او شیر می‌خورانید و او را در آغوش می‌گرفت و می‌فرمود: {{متن حدیث|هَذَا أَخِی‏ وَ وَلِیِّی‏ وَ نَاصِرِی‏ وَ وَصِیِّی‏ وَ زَوْجُ‏ کَرِیمَتِی‏ وَ ذُخْرِی وَ کَهْفِی وَ صِهْرِی وَ أَمِینِی عَلَی وَصِیَّتِی وَ خَلِیفَتِی}}<ref>ر.ک: نهج‌الحق و کشف الصدق، ص ۲۳۳.</ref>  
از آن پس [[سرپرستی]] [[علی]] {{ع}} را [[پیامبر اکرم]] {{صل}} بر عهده گرفت و بدین ترتیب، [[تربیت]] او از اوان کودکی (شش سالگی) بر عهده [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نهاده شد. جناب [[فاطمه بنت اسد]] می‌گوید: [[علی]] را به [[دنیا]] آوردم در حالی که [[رسول خدا]] {{صل}} سی ساله بود، او [[علی]] را بسیار [[دوست]] می‌داشت و به من می‌گفت: گهواره [[علی]] را نزدیک محل [[خواب]] من قرار بده. بیشتر کارهای مربوط به [[تربیت]] او را به عهده داشت؛ او را شست‌وشو می‌داد، به او شیر می‌خورانید و او را در آغوش می‌گرفت و می‌فرمود: {{متن حدیث|هَذَا أَخِی‏ وَ وَلِیِّی‏ وَ نَاصِرِی‏ وَ وَصِیِّی‏ وَ زَوْجُ‏ کَرِیمَتِی‏ وَ ذُخْرِی وَ کَهْفِی وَ صِهْرِی وَ أَمِینِی عَلَی وَصِیَّتِی وَ خَلِیفَتِی}}<ref>ر.ک: نهج‌الحق و کشف الصدق، ص ۲۳۳.</ref>  


[[امام]] {{ع}} در [[نهج البلاغه]]، شدت علاقه و [[اعتماد]] [[پیامبر]] را نسبت به خود اینگونه گزارش می‌کند: «شما از [[منزلت]] من در نزد [[رسول الله]] {{صل}} آگاهید، هم از جهت [[خویشاوندی]] و هم از آن جهت که [[حرمت]] خاصی برای من می‌شناخت. من خردسال بودم که مرا در کنار خود می‌نشاند و به سینه خود می‌چسبانید و در بستر خود می‌خوابانید و تن من به تن او می‌سایید و بوی خوش خود را به مشام من می‌رسانید. گاه چیزی را می‌جوید و در دهان من می‌نهاد. او هرگز نه دروغی از من شنید و نه در رفتارم خطایی دید»<ref>ر.ک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۹۸؛ [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]] ص ۹۴؛ [[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ص ۵۷۱-۵۸۶.</ref>
[[امام]] {{ع}} در [[نهج البلاغه]]، شدت علاقه و اعتماد [[پیامبر]] را نسبت به خود اینگونه گزارش می‌کند: «شما از [[منزلت]] من در نزد [[رسول الله]] {{صل}} آگاهید، هم از جهت [[خویشاوندی]] و هم از آن جهت که [[حرمت]] خاصی برای من می‌شناخت. من خردسال بودم که مرا در کنار خود می‌نشاند و به سینه خود می‌چسبانید و در بستر خود می‌خوابانید و تن من به تن او می‌سایید و بوی خوش خود را به مشام من می‌رسانید. گاه چیزی را می‌جوید و در دهان من می‌نهاد. او هرگز نه دروغی از من شنید و نه در رفتارم خطایی دید»<ref>ر.ک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۹۸؛ [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]] ص ۹۴؛ [[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ص ۵۷۱-۵۸۶.</ref>


از [[امام]] [[زین العابدین]] {{ع}} [[نقل]] شده است که فرمودند: "هنگامی که [[امام علی]] [[کودک]] بود و در دامان [[رسول خدا]] قرار داشت حضرت گوشت و خرما را می‌جوید و چون نرم می‌شد در دهان [[علی]] می‌گذاشت"<ref>{{متن حدیث| كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَمْضَغُ اَللَّحْمَةَ وَ اَلتَّمْرَةَ حَتَّى تَلِينَ فَيَجْعَلُهَا فِي فَمِ عَلِيٍّ وَ هُوَ صَغِيرٌ فِي حَجْرِهِ}}؛ شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۱۳، ص۲۰۰.</ref>.
از [[امام]] [[زین العابدین]] {{ع}} [[نقل]] شده است که فرمودند: "هنگامی که [[امام علی]] کودک بود و در دامان [[رسول خدا]] قرار داشت حضرت گوشت و خرما را می‌جوید و چون نرم می‌شد در دهان [[علی]] می‌گذاشت"<ref>{{متن حدیث| كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَمْضَغُ اَللَّحْمَةَ وَ اَلتَّمْرَةَ حَتَّى تَلِينَ فَيَجْعَلُهَا فِي فَمِ عَلِيٍّ وَ هُوَ صَغِيرٌ فِي حَجْرِهِ}}؛ شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۱۳، ص۲۰۰.</ref>.


[[فضل بن عباس]] می‌گوید: از پدرم، [[عباس]] پرسیدم: [[رسول خدا]] {{صل}} کدام یک از پسرانش را بیشتر [[دوست]] می‌داشت؟ گفت: "[[علی بن ابی طالب]] را". گفتم: من از پسران [[رسول خدا]] {{صل}} پرسیدم، شما [[علی]] را که عموزاده اوست نام بردی؟ پدرم در پاسخ گفت: زیرا [[رسول خدا]] {{صل}}، [[علی]] را از همه فرزندانش بیشتر [[دوست]] داشت و از همه آنها به او مهربان‌تر بود. هیچ گاه نشد که [[علی]] را در [[کودکی]] از خود جدا کند، مگر در سفری که برای [[خدیجه]] بود. هیچ پدری را ندیدم که نسبت به فرزندش مهربان‌تر از [[رسول خدا]] به [[علی]] باشد و هیچ [[فرزندی]] را هم ندیدم که در [[اطاعت]] از پدرش مثل [[علی]] از [[رسول خدا]] [[اطاعت]] کند<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۱۳، ص۲۰۰.</ref>.<ref>[[حبیب عباسی| عباسی، حبیب]]، [[علی بن ابی‌طالب (مقاله)| مقاله «علی بن ابی‌طالب»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۱۳۰.</ref>
[[فضل بن عباس]] می‌گوید: از پدرم، [[عباس]] پرسیدم: [[رسول خدا]] {{صل}} کدام یک از پسرانش را بیشتر [[دوست]] می‌داشت؟ گفت: "[[علی بن ابی طالب]] را". گفتم: من از پسران [[رسول خدا]] {{صل}} پرسیدم، شما [[علی]] را که عموزاده اوست نام بردی؟ پدرم در پاسخ گفت: زیرا [[رسول خدا]] {{صل}}، [[علی]] را از همه فرزندانش بیشتر [[دوست]] داشت و از همه آنها به او مهربان‌تر بود. هیچ گاه نشد که [[علی]] را در کودکی از خود جدا کند، مگر در سفری که برای [[خدیجه]] بود. هیچ پدری را ندیدم که نسبت به فرزندش مهربان‌تر از [[رسول خدا]] به [[علی]] باشد و هیچ [[فرزندی]] را هم ندیدم که در [[اطاعت]] از پدرش مثل [[علی]] از [[رسول خدا]] [[اطاعت]] کند<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۱۳، ص۲۰۰.</ref>.<ref>[[حبیب عباسی| عباسی، حبیب]]، [[علی بن ابی‌طالب (مقاله)| مقاله «علی بن ابی‌طالب»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۱۳۰.</ref>


== از بعثت تا [[هجرت رسول خدا]] {{صل}} ==
== از بعثت تا [[هجرت رسول خدا]] {{صل}} ==
۱۳۳٬۷۶۳

ویرایش