یاران صالح: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۴۷۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی « === مقدمه === در دیدگاه امام باقر(ع)، جامعه صالح بر پایه باورهای مشترک و روابط عاطفی عمیق شکل می‌گیرد [کافی، ج۲، ص۱۶۶]. این جامعه متشکل از افرادی است که با یکدیگر پیوندهای معنوی و عاطفی محکمی دارند [کافی، ج۲، ص۱۹۸، ۱۹۹، ۲۰۵، ۲۰۷، ۲۰۸]. امام باقر(ع)...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = نصرت | عنوان مدخل  = یاران صالح| مداخل مرتبط = [[یاران صالح در معارف و سیره امام باقر]] - [[یاران صالح در معارف و سیره امام صادق]] - [[یاران صالح در معارف و سیره امام کاظم]] - [[یاران صالح در معارف و سیره امام جواد]] | پرسش مرتبط  = }}


== مقدمه ==
در مکتب [[امامان اهل بیت]]{{ع}}، [[جامعه]] «[[یاران]] [[صالح]]» بر پایه باورهای مشترک و روابط عاطفی عمیق شکل می‌گیرد<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۶۶.</ref>. این جامعه متشکل از افرادی است که با یکدیگر پیوندهای [[معنوی]] و [[عاطفی]] محکمی دارند<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۹۸، ۱۹۹، ۲۰۵، ۲۰۷، ۲۰۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{ع}} در [[روایات]] متعددی به تبیین ویژگی‌های این جامعه پرداخته‌اند<ref>وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۲۸۵.</ref>.


=== مقدمه ===
== مبانی نظری [[هویت]] [[جامعه یاران صالح]] ==
در دیدگاه امام باقر(ع)، جامعه صالح بر پایه باورهای مشترک و روابط عاطفی عمیق شکل می‌گیرد [کافی، ج۲، ص۱۶۶]. این جامعه متشکل از افرادی است که با یکدیگر پیوندهای معنوی و عاطفی محکمی دارند [کافی، ج۲، ص۱۹۸، ۱۹۹، ۲۰۵، ۲۰۷، ۲۰۸]. امام باقر(ع) در روایات متعددی به تبیین ویژگی‌های این جامعه پرداخته‌اند [وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۲۸۵].
[[اهل بیت پیامبر]]{{ع}} در تشریح ویژگی‌های جامعه یاران صالح، بر [[محبت]] و [[مودت]] میان [[مؤمنان]] تأکید ویژه داشتند<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۷۳.</ref>. ایشان در احادیث متعددی فرمودند که مؤمنان نسبت به یکدیگر [[مسئولیت]] دارند<ref>{{متن حدیث|تَبَسُّمُ الرَّجُلِ فِي وَجْهِ أَخِيهِ حَسَنَةٌ وَ صَرْفُ الْقَذَى عَنْهُ حَسَنَةٌ وَ مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَيْ‌ءٍ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ مِنْ إِدْخَالِ السُّرُورِ عَلَى الْمُؤْمِنِ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۸۸.</ref> و باید در [[شادی]] و [[غم]] یکدیگر [[شریک]] باشند<ref>{{متن حدیث|مِنْ حَقِّ الْمُؤْمِنِ عَلَى أَخِيهِ الْمُؤْمِنِ أَنْ يُشْبِعَ جَوْعَتَهُ وَ يُوَارِيَ عَوْرَتَهُ وَ يُفَرِّجَ عَنْهُ كُرْبَتَهُ وَ يَقْضِيَ دَيْنَهُ فَإِذَا مَاتَ خَلَفَهُ فِي أَهْلِهِ وَ وُلْدِهِ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۶۹.</ref>.


=== مبانی نظری هویت گروه صالحان ===
[[معصومان]]{{ع}} همچنین بر اهمیت دیدار با [[برادران دینی]]<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۸۰.</ref> و رسیدگی به نیازهای یکدیگر تأکید داشتند<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۸۱.</ref>. ایشان فرمودند مؤمنان باید از احوال یکدیگر جویا شوند<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۸۱.</ref> و در رفع [[مشکلات]] هم بکوشند<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۸۳، ۱۸۴.</ref>.
امام باقر(ع) در تشریح ویژگی‌های جامعه صالح، بر محبت و مودت میان مؤمنان تأکید ویژه داشتند [کافی، ج۲، ص۱۷۳]. ایشان معتقد بودند که مؤمنان نسبت به یکدیگر مسئولیت دارند [کافی، ج۲، ص۱۸۸] و باید در شادی و غم یکدیگر شریک باشند [کافی، ج۲، ص۱۶۹].  


امام همچنین بر اهمیت دیدار با برادران دینی [کافی، ج۲، ص۱۸۰] و رسیدگی به نیازهای یکدیگر تأکید داشتند [کافی، ج۲، ص۱۸۱]. ایشان فرمودند مؤمنان باید از احوال یکدیگر جویا شوند [کافی، ج۲، ص۱۸۱] و در رفع مشکلات هم بکوشند [کافی، ج۲، ص۱۸۳، ۱۸۴].
== محورهای [[وابستگی]] در جامعه یاران صالح ==
در آموزه‌های امامان [[اهل بیت]]{{ع}}، سه نوع وابستگی در جامعه یاران صالح مطرح شده است:
# وابستگی [[معرفتی]]: که شامل اشتراک در [[باورها]] و [[اصول اعتقادی]] می‌شود<ref>اصول کافی، ج۲، ص۳۴۵.</ref>؛
# وابستگی عاطفی: که پیوندهای [[قلبی]] میان مؤمنان را شامل می‌شود<ref>اصول کافی، ج۲، ص۳۵۵.</ref>؛
# وابستگی عملی: که در قالب کمک و [[یاری]] متقابل نمود می‌یابد<ref>اصول کافی، ج۲، ص۳۶۰.</ref>.


=== محورهای وابستگی در گروه صالحان ===
== ساختار روابط در جامعه یاران صالح ==
در آموزه‌های امام باقر(عسه نوع وابستگی در جامعه صالح مطرح شده است:
ائمه اطهار{{ع}} روابط میان مؤمنان را در سطوح مختلف تعریف می‌کنند<ref>اصول کافی، ج۲، ص۳۶۹.</ref>. این روابط شامل تعاملات فردی و [[اجتماعی]] می‌شود<ref>اصول کافی، ج۲، ص۳۷۱.</ref>. در نگاه ایشان، جامعه یاران صالح باید دارای انسجام درونی باشند<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص۲۸۹.</ref>.


۱. وابستگی معرفتی: که شامل اشتراک در باورها و اصول اعتقادی می‌شود [کافی، ج۲، ص۳۴۵]
== ویژگی‌های شیعیان واقعی ==
۲. وابستگی عاطفی: که پیوندهای قلبی میان مؤمنان را شامل می‌شود [کافی، ج۲، ص۳۵۵]
{{اصلی|شیعه}}
۳. وابستگی عملی: که در قالب کمک و یاری متقابل نمود می‌یابد [کافی، ج۲، ص۳۶۰]
اهل بیت پیامبر{{ع}} در توصیف شیعیان واقعی، معیارهای دقیقی ارائه کرده‌اند<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۷]]، ص۲۴۲.</ref>. از دیدگاه ایشان، شیعه واقعی کسی است که در عمل پیرو اهل بیت{{ع}} باشد<ref>تحف العقول، ص۲۱۷ ـ ۲۱۸.</ref>. این [[پیروی]] باید در همه ابعاد [[زندگی]] نمود داشته باشد<ref>ارشاد، ص۲۶۶.</ref>.


=== ساختار روابط در گروه صالحان ===
==روابط اجتماعی==
امام باقر(ع) روابط میان مؤمنان را در سطوح مختلف تعریف می‌کنند [کافی، ج۲، ص۳۶۹]. این روابط شامل تعاملات فردی و اجتماعی می‌شود [کافی، ج۲، ص۳۷۱]. در نگاه ایشان، گروه صالحان باید دارای انسجام درونی باشند [حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۷، ص ۲۸۹].
{{اصلی|روابط اجتماعی}}
=== اصول روابط اجتماعی===
[[معصومان]]{{ع}} برای روابط اجتماعی در [[جامعه]] [[یاران]] [[صالح]]، اصولی را تبیین کرده‌اند که مهمترین آنها عبارت‌اند از:
# [[احترام متقابل]]؛
# رعایت حقوق یکدیگر؛
# همدلی و [[همراهی]]؛
# [[مشورت]] در امور؛
# [[حفظ اسرار]] یکدیگر.


=== ویژگی‌های شیعیان واقعی ===
=== [[رفتار]] با دیگر گروه‌ها ===
امام باقر(ع) در توصیف شیعیان واقعی، معیارهای دقیقی ارائه کرده‌اند [حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۷، ص ۲۴۲]. از دیدگاه ایشان، شیعه واقعی کسی است که در عمل پیرو اهل بیت(ع) باشد [تحف العقول، ص۲۱۷- ۲۱۸]. این پیروی باید در همه ابعاد زندگی نمود داشته باشد [ارشاد، ص۲۶۶].
[[امامان اهل بیت]]{{ع}} در مورد تعامل با دیگر گروه‌های [[اجتماعی]]، اصل [[مدارا]] و حفظ کرامت انسانی را توصیه می‌کنند<ref>اصول کافی، ج۲، ص۳۸۰.</ref>. در این دیدگاه، جامعه یاران صالح ضمن حفظ هویت خود، باید با دیگران تعامل سازنده داشته باشند<ref>وسائل الشیعه، ج۱۶، ص۲۸۳.</ref>.
 
=== اصول روابط اجتماعی ===
امام باقر(ع) اصول مهمی را برای روابط اجتماعی شیعیان تبیین کرده‌اند [حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۷، ص ۲۴۴]. این اصول شامل:
 
۱. تقویت پیوندهای اجتماعی [بحار الانوار، ج۶۵، ص۱۴، ۴۸، ۶۰، ۵۶]
۲. حمایت از یکدیگر، چنانکه در قرآن نیز به آن اشاره شده است [«و از پیروان وی ابراهیم بود» سوره صافات، آیه ۸۳]
۳. یاری رساندن به برادران دینی [«آنکه از گروه (خود) او بود در برابر آنکه از دشمنانش بود از وی یاری خواست» سوره قصص، آیه ۱۵]
 
=== رفتار با دیگر گروه‌ها ===
امام باقر(ع) درباره تعامل با غیر شیعیان نیز رهنمودهایی داشته‌اند [بحار الانوار، ج۶۵، ص۱۲- ۱۳]. ایشان بر رعایت اخلاق و انصاف در برخورد با دیگران تأکید می‌کردند [محاسن، ص۱۵۷]. همچنین پیروان خود را از تندروی و افراط باز می‌داشتند [محاسن، ص۱۵۷].


=== تأثیر روابط اجتماعی بر رشد معنوی ===
=== تأثیر روابط اجتماعی بر رشد معنوی ===
امام باقر(ع) روابط اجتماعی سالم را عامل مهمی در رشد معنوی می‌دانستند [کافی، ج۲، ص۳۷۵]. از دیدگاه ایشان، انسان در تعامل با دیگران می‌تواند فضائل اخلاقی را تمرین کند [تحف العقول، ص۲۸۴]. این موضوع در روایات متعددی مورد تأکید قرار گرفته است [بحار الانوار، ج۷۱، ص۱۶۶].
در آموزه‌های [[ائمه اطهار]]{{ع}} بر روابط سالم اجتماعی و نقش آن در رشد معنوی افراد تأکید شده است<ref>اصول کافی، ج۲، ص۳۸۵.</ref>. در تعالیم ایشان، جامعه یاران صالح باید محیطی برای [[رشد]] و تعالی معنوی اعضای خود فراهم کند<ref>بحارالانوار، ج۷۱، ص۳۴۲.</ref>.
 
=== مسئولیت‌های متقابل ===
در آموزه‌های امام باقر(ع)، مؤمنان در قبال یکدیگر مسئولیت‌هایی دارند:


۱. حفظ آبروی یکدیگر [کافی، ج۲، ص۳۵۹]
== مسئولیت‌های متقابل ==
۲. رفع نیازهای مادی و معنوی [کافی، ج۲، ص۳۶۳]
معصومان{{ع}} برای اعضای جامعه یاران صالح، مسئولیت‌های متقابلی تعریف کرده‌اند. این [[مسئولیت‌ها]] شامل:
۳. خیرخواهی و نصیحت [تحف العقول، ص۲۹۴]
# حمایت از یکدیگر در [[سختی‌ها]]؛
۴. عیادت در بیماری [کافی، ج۲، ص۳۶۷]
# مشارکت در شادی‌ها؛
# [[کمک به نیازمندان]] جامعه؛
# [[آموزش]] و [[هدایت]] یکدیگر.


=== آداب معاشرت ===
==انسجام اجتماعی==
امام باقر(ع) برای معاشرت با دیگران آدابی را بیان کرده‌اند:
{{اصلی|انسجام اجتماعی}}
=== نقش رهبری در انسجام اجتماعی===
[[اهل بیت پیامبر]]{{ع}} بر نقش محوری رهبری در حفظ انسجام جامعه یاران صالح تأکید دارند. این رهبری باید بتواند:
# [[وحدت جامعه]] را [[حفظ]] کند؛
# مسیر هدایت را نشان دهد؛
# از [[انحرافات]] جلوگیری کند؛
# [[عدالت]] را برقرار سازد.


• خوش‌رویی و گشاده‌رویی [محاسن، ص۱۵۹]
== منابع ==
• پرهیز از عیب‌جویی [کافی، ج۲، ص۳۵۴]
{{منابع}}
• رعایت حقوق دیگران [تحف العقول، ص۲۸۶]
# [[پرونده:151921.jpg|22px]] [[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)|'''پیشوایان هدایت ج۷''']]
• صداقت در گفتار و رفتار [کافی، ج۲، ص۳۷۷]
{{پایان منابع}}


=== نقش رهبری در انسجام اجتماعی ===
== پانویس ==
امام باقر(ع) بر نقش رهبری در حفظ انسجام اجتماعی تأکید داشتند [کافی، ج۱، ص۲۰۳]. ایشان معتقد بودند که جامعه اسلامی باید تحت هدایت امام معصوم یا نایبان ایشان باشد [کافی، ج۱، ص۲۰۵]. این رهبری سبب:
{{پانویس}}


۱. وحدت جامعه
[[رده:مفاهیم]]
۲. هدایت صحیح
۳. حفظ ارزش‌های دینی
۴. تقویت پیوندهای اجتماعی می‌شود
۸۰٬۴۷۱

ویرایش