حجاج بن مسروق جعفی در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان مدخل  = [[حجاج بن مسروق جعفی]]

[[حجاج]] فرزند [[مسروق بن جعف بن سعد مذحجی جعفی]]<ref>ابصارالعین، ص۱۳۴؛ شیخ مفید در ارشاد، ج۲، ص۷۸، نام پدر او را مسرور «حجاج بن مسرور» و شیخ طوسی در رجال، ص۷۳، نام پدر او را مرزوق حجاج بن مرزوق» گفته است.</ref>، از بزرگان و [[شیعیان کوفه]] و از [[اصحاب امیرمؤمنان]] {{ع}} و [[اباعبدالله الحسین]] {{ع}} بود.

او همواره از [[شیعیان]] و در زمره [[موالیان]] [[خاندان پیامبر]] {{صل}} قرار داشت. در کوفه در جمع [[یاران]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} بود و پس از آن [[حضرت]]، هنگامی که شنید اباعبدالله الحسین {{ع}} از [[مدینه]] عازم [[مکه]] است؛ خود را در مکه به [[امام]] {{ع}} رساند و با حضرت [[ملاقات]] کرد و از همان جا امام را تا [[کربلا]] [[همراهی]] نمود و حضرت او را به عنوان [[مؤذن]] [[نماز]]، گمارد و در کنار امام {{ع}} از مکه تا کربلا به هنگام اوقات نماز، [[اذان]] می‌‌گفت<ref>تنقیح المقال، ج۴، ص۲۵۵ و ابصارالعین، ص۱۳۴.</ref>.

در جریان ملاقات [[حر بن یزید ریاحی]] با [[امام حسین]] {{ع}} چون ظهر شد، امام به حجاج فرمود که اذان بگوید و او اذان گفت. در [[منزل]] [[قصر بنی مقاتل]]، حجاج با [[یزید بن مغفل]] ([[معقل]]) که از دیگر [[اصحاب]] با وفای امام حسین {{ع}} بود، از طرف حضرت به [[خیمه]] [[عبیدالله حر جعفی]] رفتند و [[پیام]] حضرت را به او رساندند و از او برای [[یاری امام]] {{ع}} [[دعوت]] کردند؛ البته او حاضر نشد امام را [[یاری]] کند. با این که خود حضرت به سراغ او آمد، ولی او زیر بار نرفت و گفت در این [[جنگ]] نه شما را یاری می‌‌کنم و نه [[دشمنان]] شما را. من از کوفه بیرون آمده‌ام تا [[شاهد]] جنگ شما با [[سپاه]] عبیدالله زیاد نباشم. امام {{ع}} به او سفارش کرد از صحنه [[کارزار]] کربلا فاصله بگیرد تا صدای [[استغاثه]] او را نشنود. او پس از [[حادثه عاشورا]] تا آخر [[عمر]] در [[عذاب]] [[وجدان]] و [[حسرت]] و [[افسوس]] به سر برد و [[عاقبت]] خوبی نداشت.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام حسین - ناظم‌زاده (کتاب)|اصحاب امام حسین]]، ص:۳۸۵-۳۸۶.</ref>

== [[حجاج]] در [[روز عاشورا]] ==

از مجموع کتاب‌های [[تاریخی]] استفاده می‌‌شود که [[حجاج بن مسروق]] جزء آخرین کسانی از [[یاران امام]] {{ع}} بود که به میدان [[جنگ]] رفت و به [[شهادت]] رسید او در روز عاشورا با [[اذن امام]] {{ع}} به صحنه [[کارزار]] قدم گذاشت و چنین [[رجز]] خواند:

{{ب|''أقدِم حُسَينُ هادِياً مَهدِيّاً''|2=''اليَومَ نَلقى‌ جَدَّكَ النَّبِيّا''}}

{{ب|''ثُمَّ أباكَ ذَا العُلا عَلِيّا''|2=''وَالحَسَنَ الخَيرَ الرِّضَى الوَلِيّا''}}

{{ب|''وذَا الجَناحَينِ الفَتَى الكَمِيّا''|2=''وأسَدَ اللَّهِ الشَّهيدَ الحَيّا''}}

:ای [[حسین]] ای [[رهبر]] [[هدایتگر]] و [[هدایت یافته]]! پیش آی که امروز جدت [[پیامبر]]، و پدرت [[علی]] صاحب [[علو]] و [[برتری]] و [[امام حسن]] [[نیکو]] و [[راضی]] و ولی، و [[جعفر طیار]] [[جوان]] و [[حمزه سیدالشهدا]] زنده را [[ملاقات]] کنی.<ref>مقتل خوارزمی، ج۲، ص۲۳؛ و با اختصار، مناقب ابن شهرآشوب، ج۴، ص۱۰۴.</ref>؛

پس از آن جنگید و به قولی ۲۵ نفر را به [[هلاکت]] رساند<ref>مقتل خوارزمی، ج۲، ص۲۳؛ و با اختصار، مناقب ابن شهرآشوب، ج۴، ص۱۰۴.</ref>؛ سپس به [[محضر امام]] {{ع}} بازگشت در حالی که بدنش [[غرق]] در [[خون]] بود این رجز را خواند:

{{ب|''الْيَوْمَ أَلْقَى جَدَّكَ النَّبِيَّا''|2=''ثُمَّ أَبَاكَ ذَا النَّدَى عَلِيّاً''}}

{{ب|''ذَاكَ‏ الَّذِي‏ نَعْرِفُهُ‏ وَصِيّا''|2='''}}

:امروز جدت [[نبی]] مکرم را [[دیدار]] خواهم کرد؛ سپس [[پدر]] بزرگوارت علی را آن کسی که او را [[وصی پیامبر]] می‌‌شناسم.

[[امام]] {{ع}} در دیدار آخر به او فرمود: «من هم به شما ملحق و آنان را ملاقات خواهم کرد. سپس حجاج به میدان رفت آن [[قدر]] جنگید تا به شهادت رسید<ref>مقتل مقرم، ص۲۵۳؛ و ر. ک: مناقب ابن شهرآشوب، ج۴، ص۱۰۳؛ ابصارالعین، ص۱۳۵؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۲۵۵ و قاموس الرجال، ج۴، ص۱۱۷.</ref>.