مهاجرین در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

در بحث [[هجرت]] درباره [[جایگاه]] این اصل سخن گفته شده است؛ اما با ترکیب اسمی این کلمه، که در سوره‌های مکی به کار رفته، زمینه [[فرهنگ‌سازی]] آن در داستان [[لوط]] پس از [[ایمان آوردن]] به [[ابراهیم]] مطرح شده است: {{متن قرآن|فَآمَنَ لَهُ لُوطٌ وَقَالَ إِنِّي مُهَاجِرٌ إِلَى رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref>«آنگاه لوط به او گروید و (ابراهیم) گفت: من به سوی پروردگارم هجرت می‌کنم که اوست که پیروزمند فرزانه است» سوره عنکبوت، آیه ۲۶.</ref> و گویا منظور از [[مهاجرت]] به سوی [[پروردگار]]، دوری از [[وطن]]، و بیرون شدن از بین [[قوم]] و [[فامیل]] [[مشرک]]، و رفتن به [[سرزمین]] [[غربت]] برای [[خدا]] به کار رفته است، یعنی من این زحمت‌ها را [[تحمل]] می‌کنم، تا در [[غربت]] کسی [[مانع]] یکتاپرستیم نشود، بنابراین [[مهاجرت]] را، [[مهاجرت]] به سوی [[خدا]] [[خواندن]] - نه [[مهاجرت]] به شهری دیگر - نوعی مجاز [[عقلی]] است. و منظور از اینکه فرمود: {{متن قرآن|إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}} این است که: او عزیزی است که هر کس را [[یاری]] کند [[خوار]] نمی‌شود و حکیمی است که هر کس را [[حفظ]] کند ضایع و [[ذلیل]] نمی‌شود و حکیمی است که هر کس جانب او را رعایت کند او تنها و بی‌کسش نمی‌گذارد<ref>المیزان، ج۱۶، ص۱۸۱.</ref>. بنابراین، توجه به این اصل و زمینه‌سازی‌های آن از حرکت [[انبیا]] در گذشته و [[تشویق]] [[پیامبر]] به کوچ [[نخستین مسلمانان]] به [[حبشه]] شکل گرفته است.

#{{متن قرآن|وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَلَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}}<ref>«و کسانی را که پس از ستم دیدن در راه خداوند هجرت کردند در این جهان در جایی نیکو جا می‌دهیم و پاداش دنیای واپسین بزرگ‌تر است اگر می‌دانستند» سوره نحل، آیه ۴۱.</ref>. '''نکته''': {{متن قرآن|وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً}} در [[شأن نزول]] این [[آیه]] نوشته‌اند: [[آیه]] نخست، درباره کسانی نازل شده است که در [[مکه]] دچار [[شکنجه]] شدند، مثل [[صهیب]] و [[عمار]] و [[بلال]] و خباب که [[خداوند]] به آنان در [[مدینه]] [[قدرت]] بخشید. [[نقل]] کرده‌اند که: [[صهیب]] به [[اهل مکه]] گفت: من پیر مردی هستم. اگر با شما باشم سودی به حال شما ندارم و اگر با [[پیامبر]] باشم، ضرری برای شما ندارم. [[مال]] مرا بگیرید و مرا [[آزاد]] گذارید. آنها مالش را دادند و او به [[مدینه]] آمد. [[ابوبکر]] گفت: معامله [[صهیب]]، سودمند بود! [[روایت]] شده است که [[عمر بن الخطاب]]، هر گاه بیکی از [[مهاجران]]، چیزی می‌داد، می‌گفت: بگیر. این [[اجر]] دنیای تو است. آن‌چه [[خداوند]] در [[آخرت]] برای تو [[ذخیره]] کرده، [[افضل]] است. سپس این [[آیه]] را می‌خواند<ref>مجمع البیان، ج۱۳، ص۲۶۲.</ref>.

#{{متن قرآن|وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ}}<ref>«و مؤمنان نباید همگی رهسپار (جهاد یا آموختن دانش) شوند؛ اما چرا از هر گروه ایشان دسته‌ای رهسپار نمی‌گردند تا دین آگاه شوند و چون نزد قوم خود باز آمدند آنها را بیم دهند باشد که بپرهیزند» سوره توبه، آیه ۱۲۲.</ref>.

در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح گردیده است:

# [[پیروی]] [[مهاجران]] در [[سختی‌ها]] و دشواری‌ها از [[پیامبر]] سبب [[رأفت]] [[خداوند]] بر آنان: {{متن قرآن|لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَحِيمٌ}}؛

# [[مهاجرین]] پیشگام در [[ایمان به خدا]] و [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ...}}؛

# [[مهاجران]] به سوی [[خدا]] و [[رسول]]، مشمول غفران [[الهی]]: {{متن قرآن|وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا}}؛