|
|
خط ۱: |
خط ۱: |
| {{سیاستهای امامتپدیا|وپ:س|وپ:سیاست}}
| | '''امامتپدیا'''، دانشنامهای مجازی بر بستر اینترنت است که به تبیین، توضیح و تفسیر تمامی مفاهیم، موضوعات و اصطلاحات مرتبط با مقولهٔ [[امامت]] و [[ولایت]] شامل سیره معصومان، رخدادهای تاریخی، نویسندگان و شخصیتهای اسلامی، منابع علمی و فرهنگی، دستاوردهای هنری و دیگر موضوعات وابسته به امامت میپردازد. |
| '''سیاستها''' و '''رهنمودها'''ی امامتپدیا به وسیلهٔ جامعهٔ امامتپدیا برای توصیف بهترین روشها، روشننمودن اصول، حل اختلافات و در موارد دیگر با هدف پیشبردن امامتپدیا به سمت دانشنامهای آزاد و معتبر گسترش یافتهاند. لازم نیست برای آغاز ویرایش هیچ رهنمود یا سیاستی را بخوانید. [[امامتپدیا:پنج بنیاد|پنج بنیاد]] یک چکیدهٔ پرطرفدار در مورد مرتبطترین اصول است. | |
|
| |
|
| با وجود اینکه [[وپ:دیوانسالاری|امامتپدیا قوانین سفت و سختی اعمال نمیکند]]، سیاستها و رهنمودهای امامتپدیا توصیفگر اصول و بهترین روشهای آن هستند. سیاستها استانداردهایی را که همهٔ کاربران باید به طور معمول دنبال کنند توصیف میکنند و شرح میدهند، در حالی که رهنمودها با این هدف نوشته شدهاند که دورنمایی از بهترین شیوهها برای عملکردن به آن استانداردها را در زمینههای بخصوص ارائه دهند. سیاستها و رهنمودها را همواره باید با دلیل و ضمن بهکارگیری [[وپ:چشمپوشی|عقل سلیم]] اعمال کرد.
| | ==سیاستها== |
| | ===تقریب و وحدت امت اسلامی=== |
| | پایبندی به تقریب وحدت امت اسلامی و پرهیز از طرح مسائل تفرقهانگیز |
| | ===اثبات پذیری=== |
| | محک گنجاندن مطالب در امامتپدیا قابل تأییدبودن آنها است. به عبارت دیگر محک گنجایش مطالب این است که خوانندگان مقاله قادر باشند، مطالب اضافه شده به امامتپدیا را از نظر منابع معتبر مورد بررسی قرار دهند، و نهاینکه نویسندگان مقاله به حقیقت و درستی آنها معتقد باشند. هر مطلبی که منبعِ آن یاد نشده باشد میتواند مورد چالش قرار گرفته و در نهایت حذف شود. ویرایشگران باید منبع معتبری برای هر نقل قول یا هر مطلبی که امکان به چالش کشیده شدن آن باشد، ارائه کنند، وگرنه آن مطالب برچسب خورده و نهایتاً پاک خواهند شد. |
|
| |
|
| این سیاست به ذکر استانداردهای جامعهٔ امامتپدیا در ارتباط با سازماندهی، چرخهٔ عمر، نگهداری و پیروی از سیاستها، رهنمودها و صفحههای مرتبط میپردازد.
| | ===تحقیق دست اول ممنوع=== |
| | تحقیق دستاول شامل موارد زیر است: حقایقی که هنوز چاپ نشدهاند، استدلالها، گمانهزنیها، ایدهها، هرگونه تحلیل به چاپنرسیده از دادههای خام، و همچنین کنار هم گذاشتن مطالب چاپشده به گونهای که در کنار همدیگر دیدگاه خاصی را پیش برده که هیچکدام از آن منابع بهتنهایی و بهوضوح از آن دیدگاه حمایت نکنند. به عبارت دیگر، امامتپدیا محلی برای چاپ نظرها، تجربیات، یا استدلالها نیست. نقل از منابع و اجتناب از تحقیق دستاول پیوندی ناگسستنی دارند. برای نشان دادن اینکه شما مشغول انجام تحقیق دستاول نیستید، واجب است که مطلبتان را به منابع معتبری ارجاع دهید که مستقیماً دربارهٔ موضوع مورد بحث صحبت بکنند و مستقیماً و بدون ابهام اطلاعات ارائهشده در مقاله را آنگونه که نوشته شدهاست تأیید کنند. |
|
| |
|
| == سیاستهای اصلی == | | ===پویایی=== |
| الزامی برای این که شما تمام سیاستهای امامتپدیا را قبل از این که شروع به ویرایش کنید خوانده باشید وجود ندارد. اما سیاستهایی که در زیر از آنها یاد میشود به قدری برای پروژهٔ امامتپدیا مهم هستند که هر چه زودتر آنها را بخوانید و درک کنید، بهتر است:
| | امامتپدیا دانشنامهای پویا و متعهد به بهروزرسانی مطالب است. ازاینرو، مقالات دائما بازبینی شده و اصلاح و بسط داده میشوند. اصل پویایی در قالب موارد زیر پیگیری میشود: |
| * '''امامتپدیا بر اساس اجماع کار میکند.''' در واقع اجماع یکی از روندهای ذاتی در ویکی است. (به [[امامتپدیا:اجماع]] نیز نگاه کنید)
| |
| * '''امامتپدیا یک [[دانشنامه]] است.''' هدف امامتپدیا چیزی جز این یا فراتر از این نیست. به این ترتیب، هر مطلبی که با این هدف سازگاری ندارد، باید از امامتپدیا حذف شود.
| |
| * '''به سایر مشارکتکنندگان احترام بگذارید.''' مشارکتکنندگان امامتپدیا از فرهنگها و حتی کشورهای مختلفی هستند، و به همین تناسب، دیدگاههای مختلفی هم دارند. رمز موفقیت در یک کار مشارکتی برای این افراد، برخورد آمیخته با احترام با همدیگر است. (به [[امامتپدیا:فرهنگ شهروندی]] نیز نگاه کنید)
| |
| * '''از قوانین حق نشر عدول نکنید.''' امامتپدیا یک دانشنامهٔ آزاد است که محتویات آن تحت مجوز [[کرییتیو کامانز]] منتشر میگردند. وارد کردن مطالبی در صفحات امامتپدیا که به نحوی قوانین حق نشر را زیر پا بگذارد، امکان ایجاد یک دانشنامهٔ کاملاً آزاد را از امامتپدیا سلب میکند، و حتی ممکن است باعث مشکلات قانونی برای امامتپدیا بشود.
| |
| * '''از سوگیری پرهیز کنید'''. مقالات باید با [[وپ:دبط|دیدگاه غیر جانبدارانه]] نوشته شوند، و دیدگاههای مختلف را بیطرفانه و به طور متناسب مطرح کنند.
| |
| * '''فقط اطلاعاتی که از منابع قابل اعتماد به دست آوردهاید اضافه کنید.''' مقالات امامتپدیا باید از [[وپ:اثبات|منابع استوار و قابل قبولی]] برخوردار باشند، و به این منابع باید [[وپ:منبع|به شیوهٔ درست]] ارجاع داده شود.
| |
|
| |
|
| === مطالعهٔ بیشتر ===
| | * افزودن بخشهایی جدید به مقالات با هدف توسیع ابعاد مختلف موضوع. |
| برای این که با قوانین امامتپدیا بهتر آشنا شوید، ما به شما پیشنهاد میکنیم که به ترتیب زیر صفحات پیشنهادی را بخوانید.
| |
| # [[وپ:۵|پنج رکن اصلی امامتپدیا]] که برای شروع ویرایش به دانستن آنها نیاز دارید.
| |
| # [[امامتپدیا:مجموعه قوانین سادهشده]] برای این که ۱۵ قانون اصلی را بیاموزید تا بعداً دچار مشکل نشوید.
| |
| # [[امامتپدیا:فهرست سیاستها]] برای این که با تمام سیاستهای ویکی به طور کامل آشنا شوید.
| |
|
| |
|
| توجه کنید که هر یک از قوانین امامتپدیا در یکی از دو ردهٔ زیر قرار میگیرند:
| | * ارتقای بخشهای از پیش موجود بر مبنای آخرین پژوهشها و یافتههای جدید، خاصه زمانی که پژوهشهای موردنظر ابعاد تازهای از موضوع را توضیح بدهند. |
|
| |
|
| [[امامتپدیا:فهرست سیاستها|سیاستهای امامتپدیا]] قوانینی هستند در نتیجهٔ توافق عمومی کاربران تعریف شدهاند و از تمام افرادی که در امامتپدیا ویرایش میکنند انتظار میرود از آنها تبعیت کنند.
| | * رفع نقائص و بهبود کیفی مقالات. |
|
| |
|
| [[امامتپدیا:فهرست رهنمودها|رهنمودهای امامتپدیا]] قوانینی با سختگیری کمتر هستند که توافق عمومی بر آن است که از آنها در موارد مختلف تبعیت گردد.
| | ===نظارت=== |
| | ما معتقدیم که انجام کار بزرگی همچون پروژه امامتپدیا نیاز به افراد متعددی دارد که بر کار هم نظارت و در راستای بهبود مقالات همدیگر را نقد میکنند. در این راستا، علاوه بر نظارتهای کاربران به فعالیتهای یکدیگر، تمام مقالات به ترتیب اولویت '''میبایست''' توسط دو ناظر محتوایی و ناظر ویکینگار مورد بررسی قرار گیرند. |
|
| |
|
| == روند ایجاد سیاستها == | | ===مالکیت مقاله ها=== |
| {{میانبر|وپ:ایجاد سیاست}}
| | وقتی مطلبی وارد ویکی نمودید، دیگر کنترلی بر آن نخواهید داشت و مطلب میتواند آزادانه توسط دیگران کاربران ویرایش شود. احساس مالکیت دربارهٔ هیچیک از مقالات معنا ندارد و هر کاربری در صورتی که مطالب نادرست در مقالات درج نکند حق ویرایش آزاد در همهٔ مقالات را دارد. درصورت درج مطالب فاقد منبع معتبر، دیگر کاربران مقاله را ویرایش خواهند کرد، چون مالکیت مقالهها در امامتپدیا در اختیار هیچ کاربری نیست. |
| در مورد بسیاری از سیاستها، از آنجا که اجرای آنها در تمام پروژهٔ امامتپدیا (مستقل از زبان) به یک صورت و با شرایط یکسان انجامشدنی است، سیاستها و رهنمودهای امامتپدیای فارسی (و بسیاری زبانهای دیگر) از امامتپدیای انگلیسی اقتباس میشوند. علت این امر آن است که تعداد کاربران امامتپدیای انگلیسی بیشتر از سایر ویکیها (به خصوص فارسی) است، و دیدگاههای مختلفی که دارند عملاً شامل دیدگاههای کاربران امامتپدیای فارسی میشود؛ به این ترتیب محصول ساعتها بحث و نهایتاً اجماع این گروه بزرگ کاربران، بهترین الگو برای سایر زبانهای پروژهٔ امامتپدیا هست.
| |
|
| |
|
| در برخی موارد سیاستها، رهنمودها، یا شیوهنامههای امامتپدیای فارسی به طور جزئی یا کلی با امامتپدیای انگلیسی تفاوت دارند. اینها مواردی هستند که توافق عمومی کاربران امامتپدیای فارسی بر آن بوده که به دلیل تفاوتهای اساسی (مانند تفاوت جهت و نحوهٔ نوشتار در فارسی و انگلیسی) امکان اقتباس از امامتپدیای انگلیسی وجود ندارد. در این موارد، روند تغییرات به صورتی که در زیر شرح داده میشود خواهد بود.
| | ==رهنمودها== |
| | ===رهنمودهای محتوایی=== |
| | ====ابهام زدایی==== |
| | اگر دو یا چند مقاله نامی مشابه هم دارند، باید به روش مناسب خواننده را به سمت مقالهای که مورد نظرش است رهنمون ساخت. |
|
| |
|
| لازم است یادآوری شود که اقتباس قوانین امامتپدیای فارسی از امامتپدیای انگلیسی، اگرچه در بیشتر موارد انجام میشود، اجباری نیست. اگر کاربران امامتپدیای فارسی '''با طی روندی که در زیر به آن اشاره میشود'''، به توافق رسیدند که تغییری در بخشی از قوانین نسبت به آنچه در امامتپدیای انگلیسی تعریف شده، میتواند به رشد و پیشرفت امامتپدیای فارسی کمک کند، چنین تغییری قطعاً اعمال میشود.
| | ====نوآوری==== |
| | همیشه به نوآوری در ساختار مباحث، تحلیلها و جمعبندیها اهتمام داشته باشید. از انجام کارهای جدید بیم نداشته باشید اما اصل مشورت را نادیده نگیرید. |
|
| |
|
| تغییراتی که در سیاستهای امامتپدیا حادث میشود به طور کلی از یکی از سه منبع زیر منشأ میگیرند:
| | ====شبهه افکنی==== |
| * '''سیاستهایی که بر اساس عملی که در حال حاضر بیشتر کاربرهای ویکی (بدون وجود قانون) انجام میدهند، تعریف میشوند.''' توجه داشته باشید که این که ''یک'' کاربر روشی را استفاده میکند دلیل کافی برای این که این روش به یک سیاست امامتپدیا تبدیل شود نیست. در مقابل، ثبت روشی که تعداد زیادی از کاربرها استفاده میکنند، میتواند نقطهٔ آغازی برای یک سیاست جدید در امامتپدیا باشد.
| | از طرح نظرات و دیدگاههای موهوم(مگر در مواردی که طرح و نقد آنها ضروری به نظر رسد)، و همچنین مطرح کردن شبهات بدون دادن پاسخ به آنها خودداری کنید. |
| * '''سیاستهایی که ابتدا به صورت یک پیشنویس در امامتپدیا پیشنهاد میشوند و بعد از این که دربارهٔ آنها اجماع حاصل شد،''' به عنوان یک سیاست رسمی شناخته میشوند. معمولاً این پیشنهادها برای ''تغییر'' یک قانون قبلی مطرح میشوند.
| |
| * '''سیاستهایی که توسط [[جیمی ویلز]]، [[m:Board of Trustees|هیئت امناء]] یا [[m:Developers|توسعهدهندگان]] امامتپدیا تعریف میشوند.''' این قوانین معمولاً محدود به موضوعاتی نظیر حق نشر، موارد حقوقی، یا فشار کاری سرورهای امامتپدیا هستند.
| |
|
| |
|
| == تفاوت بین سیاستها، رهنمودها، انشاها و غیره == | | ====مباحث تطبیقی==== |
| عنوان همهٔ صفحات [[امامتپدیا:فضای نام|فضای نام]] ''امامتپدیا'' با '''امامتپدیا:''' شروع میشود. بسیاری از صفحاتی که در فضای نام ''امامتپدیا'' قرار دارند، در یکی از دستههای زیر قرار میگیرند، اگرچه الزامی ندارد که تمام صفحات این فضای نام، در این دستهبندی جای داشته باشند.
| | در مواردی که تصور میکنید نیاز است مباحث تطبیقی را مورد توجه قرار دهید. |
| * '''[[امامتپدیا:فهرست رهنمودها|رهنمودها]]''': صفحاتی هستند که محتوای آنها: (۱) اجرا شدنی (عملکردی) است (یعنی پیشنهاد میکند که عملی توسط ویرایشگران امامتپدیا انجام شود، یا از انجامش پرهیز شود) (۲) از طریق اجماع تصویب شده است. رهنمودها قوانین سختگیرانهای نیستند، و در اجرای آنها باید به عقل سلیم رجوع کرد، و مواردی از استثناء نیز برای هر کدام از رهنمودها متصور است. تغییرات رهنمودها باید ابتدا در صفحهٔ بحث همان رهنمود پیشنهاد شوند و بعد از توافق عمومی، در خود رهنمود اعمال شوند، اگرچه تغییرات جزئی که مفهوم را تغییر نمیدهند، میتوانند مستقیماً در خود رهنمود اعمال شوند. وقتی در مورد لحن یا محتوای یک رهنمود چون و چرا پیش آمد، باید با بحث و مشارکت عمومی به نتیجه رسید، نه این که کل رهنمود را زیر سؤال برد. اینکه برای حذف یک رهنمود رأیگیری بشود رویکرد درستی نیست، چرا که [[امامتپدیا:رایگیری|رایگیری هیچ وقت جای اجماع و توافق عمومی را نمیگیرد]].
| |
|
| |
|
| :* '''[[امامتپدیا:شیوهنامه|شیوهنامهها]]''' انواع خاصی از رهنمودها هستند که فقط به نحوهٔ نگارش و نامگذاری در مقالات امامتپدیا میپردازند.
| | ===رهنمودها برای انتخاب موضوع=== |
| * '''[[امامتپدیا:فهرست سیاستها|سیاستها]]''': مانند رهنمودها هستند، فقط رسمیتر هستند و موارد استثنای کمتری برای آنها متصور است. مانند رهنمودها، تغییر سیاستها هم منوط به بحث قبلی در صفحهٔ بحث است. این که فردی بدون مشورت در صفحهٔ بحث یک سیاست، اقدام به تغییرات اساسی در محتوای آن بکند، به طور کلی پسندیده نیست.
| | برای ایجاد یک مقاله جدید این اولویت ها در نظر گرفته شود: |
| * '''روندها''': نحوهٔ انجام شدن کارهای مختلف در امامتپدیا هستند. به عنوان مثال، [[وپ:حذف|سیاست حذف مقالات]] روند حذف مقالات در امامتپدیا را توضیح میدهد. | | * میزان فایده برای جامعه و عموم مردم. |
| * '''[[:رده:پیشنهادهای امامتپدیا|پیشنهادها]]''': شامل رهنمودها، سیاستها و روندهایی میشوند که هنوز در مورد این که توافق عمومی برای اجرای آنها وجود دارد، قطعیت حاصل نشده است. ویرایش پیشنهادها در راستای بهبود آنها کاری مفید است، اگرچه در موارد کلی بهتر است این ویرایشها قبلاً در صفحهٔ بحث آن پیشنهاد بررسی شده باشند. | | * میزان فایده برای نظام اسلامی. |
| :* '''پیشنهادهای قدیمی''': پیشنهادهایی که بعد از مدتی، به هر دلیل، بحث در مورد آنها ادامه پیدا نکرده است. گاهی این پیشنهادها مربوط به روندهایی میشوند که دیگر در امامتپدیا اجرا نمیشوند.
| | * میزان فوریت. |
| :* '''پیشنهادهای رد شده''': پیشنهادهایی هستند که نتیجهٔ بحث دربارهٔ آنها به نفع اجرایی '''نشدن''' آنها بوده است، یا این که توافق عمومی در مورد آنها حاصل '''نشده''' است. اگر لزومی به دوباره مطرح کردن آنها باشد، به طور کلی بهتر است که موضوع از نو و با دیدگاهی دیگر (بهتر) نوشته شود، تا این که پیشنهاد قدیمی دوباره به بحث گذاشته شود.
| | * گستردگی و فراوانی نیاز و کثرت ابتلا. |
| * '''[[امامتپدیا:راهنما|راهنماها]]''': صفحات آموزندهای هستند که به کاربران امامتپدیا میآموزند که چه طور کارهای مختلف را انجام بدهند. تفاوت راهنماها با رهنمودها در این است که راهنماها به نحوهٔ انجام دادن یک کار اشاره دارند، اما رهنمودها به این نکته میپردازند که چه زمانی و چرا باید یک کار انجام بشود. | | * ابعاد ملی و بین المللی [منطقهای و جهانی] موضوعات امامت و ولایت. |
| * '''[[:رده:انشاهای امامتپدیا|انشاها]]''': صفحاتی هستند که نه عملکردی هستند، نه آموزنده. این که در مورد آنها اتفاق نظر وجود دارد یا ندارد از اهمیت کمی برخوردار است. انشاهای امامتپدیا معمولاً به طور گسترده تبلیغ نمیشوند (در صورتی که رهنمودها و سیاستها میشوند) و لازم نیست که قبلاً پیشنهاد شوند تا در موردشان نظر داده شود. نویسندگان آنها باید همواره این نکته را در نظر داشته باشند که نظرات و راهکارهایی که در انشا پیش میکشند خطاب به همهٔ کاربران امامتپدیا نیست. اگر نمیخواهید که انشایی که نوشتید، توسط دیگران ویرایش شود، آن را در فضای نام ''امامتپدیا'' قرار ندهید، بلکه به زیرصفحهای برای صفحهٔ کاربری خود منتقل کنید. به طور خلاصه، این تصور که هر صفحهای در فضای نام امامتپدیا که نه رهنمود است و نه سیاست، لزوماً یک انشا است، تصور اشتباهی است. این گونه صفحات ممکن است در دستهبندیهای دیگری (مثلاً ویکیپروژهها) بگنجند. | | * میزان تاثیر در رشد و توسعه دانش کلامی-حدیثی. |
|
| |
|
| == سیاستها چگونه اجرا میشوند؟ == | | ===رهنمودهای ویرایشی=== |
| '''شما''' یک ویرایشکنندهٔ امامتپدیا هستید! امامتپدیا سردبیر ندارد، و بین ویرایشگرهای آن هم رابطهٔ بالا به پایین وجود ندارد. بنابر این، ویرایشگران امامتپدیا با ویرایش و اصلاح ظاهر و محتوای مقالات امامتپدیا سیاستهای آن را اجرا میکنند. مشارکتکنندگان امامتپدیا، هم نویسنده و هم ویراستار مقالات هستند.
| | ===جسور باشید=== |
| | ویکیها زمانی که افراد مختلف در آنها به رفع اشکال و بهسازی متن بپردازند، سریعتر از نظر کیفی رشد میکنند. به همین خاطر ما انتظار داریم که همه کاربران جسورانه به اصلاح این اشکالات بپردازند. |
|
| |
|
| بنابراین، ویرایشگران امامتپدیا، چه از طریق اصلاح مقالات، و چه از طریق مشارکت در بحثها و غیره، باعث اجرایی شدن سیاستهای امامتپدیا میشوند. برخی سیاستهای مانند سیاستهایی که با [[امامتپدیا:خرابکاری]] در ارتباط هستند، توسط [[امامتپدیا:مدیران|مدیران]] امامتپدیا اجرا میشوند. همچنین برخی از امکانات نرمافزار [[مدیاویکی]] که سوء استفاده از آنها میتواند امامتپدیا را در معرض خرابکاریهای جدی قرار دهد، فقط توسط مدیران قابل استفاده است، مانند حذف صفحات یا قفل کردن آنها. (مدیران امامتپدیا، افرادی هستند که تجربهٔ بیشتری در ویرایش در امامتپدیا دارند، و از طریق سایر کاربران امامتپدیا برای برخورداری از اختیارات مدیریتی انتخاب شدهاند و مورد اعتماد قرار گرفتهاند)
| | ===خلاصه ویرایش=== |
| | | همیشه خلاصهای از ویرایشی که انجام میدهید را در جعبهٔ خلاصه ویرایش وارد کنید. این کار به بررسی آسانتر ویرایش انجام شده در بخش تاریخچه ویرایشها کمک میکند. از نوشتن خلاصه ویرایشهای نامربوط پرهیز کنید. |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| * [[:en:Wikipedia:Policies_and_guidelines|صفحهٔ مشابه در امامتپدیای انگلیسی]]
| |
| | |
| {{سیاستها و رهنمودهای امامتپدیا}}
| |
| | |
| [[رده:سیاستهای رویهای امامتپدیا]]
| |
| [[رده:سیاستها و رهنمودهای امامتپدیا]]
| |