جز
جایگزینی متن - '\. \:\:\:\:\:\:(.*)\s' به '. $1 '
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-}} {{پاسخ پرسش +}} {{پاسخ پرسش )) |
جز (جایگزینی متن - '\. \:\:\:\:\:\:(.*)\s' به '. $1 ') |
||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
| پاسخ = [[حجت الاسلام و المسلمین]] '''[[سید جعفر موسوینسب]]'''، در کتاب ''«[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]»'' در اینباره گفته است: | | پاسخ = [[حجت الاسلام و المسلمین]] '''[[سید جعفر موسوینسب]]'''، در کتاب ''«[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]»'' در اینباره گفته است: | ||
::::::«[[دعای ندبه]] دعایی است که از نظر محتوا مستدل و عالی و فصیح و گیرا و عاطفی و حماسی است و در صورت [[آگاهی]] کامل خواننده میتواند الهامبخش برای [[اصلاح]] وضع اجتماعی و [[مبارزه با ظلم]] و [[فساد]] گردد و جهشی باشد بهسوی اهداف بزرگ انسانی. | ::::::«[[دعای ندبه]] دعایی است که از نظر محتوا مستدل و عالی و فصیح و گیرا و عاطفی و حماسی است و در صورت [[آگاهی]] کامل خواننده میتواند الهامبخش برای [[اصلاح]] وضع اجتماعی و [[مبارزه با ظلم]] و [[فساد]] گردد و جهشی باشد بهسوی اهداف بزرگ انسانی. | ||
امّا [[سند]] این [[دعا]]: این [[دعا]] در سه کتاب معروف و معتبر قدیمی آمده است: | |||
:::::#کتاب [[مزار کبیر (کتاب)|مزار کبیر]]، تألیف محدّث و دانشمند معروف قرن ششم [[محمد بن جعفر المشهدی]]. | :::::#کتاب [[مزار کبیر (کتاب)|مزار کبیر]]، تألیف محدّث و دانشمند معروف قرن ششم [[محمد بن جعفر المشهدی]]. | ||
:::::#کتاب [[مزار قدیم (کتاب)|مزار قدیم]] که مؤلف آن از دانشمندان معاصر مرحوم [[طبرسی]] نویسنده کتاب [[احتجاج]] از قرن ششم است. | :::::#کتاب [[مزار قدیم (کتاب)|مزار قدیم]] که مؤلف آن از دانشمندان معاصر مرحوم [[طبرسی]] نویسنده کتاب [[احتجاج]] از قرن ششم است. | ||
:::::#کتاب [[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]] تألیف [[سید رضی الدین بن طاووس]] که از زهّاد و بزرگان محدّثان قرن هفتم است. [[مرحوم مجلسی]] هم در [[بحار الانوار]] از این کتابها [[نقل]] کرده است و در هر سه کتاب [[دعا]] از محمد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره و او از [[محمد]] بن [[حسین]] بن سفیان البزوفری که در زمان [[غیبت صغری]] میزیسته است که وی به وسیله مکاتبه از طریق نوّاب با [[امام مهدی|امام]] {{ع}} تماس گرفته است و او از [[امام مهدی|حضرت مهدی]] [[امام مهدی|صاحب الامر]] {{ع}} [[نقل]] میکند که [[دستور]] دادند این [[دعا]] را بخوانند. | :::::#کتاب [[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]] تألیف [[سید رضی الدین بن طاووس]] که از زهّاد و بزرگان محدّثان قرن هفتم است. [[مرحوم مجلسی]] هم در [[بحار الانوار]] از این کتابها [[نقل]] کرده است و در هر سه کتاب [[دعا]] از محمد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره و او از [[محمد]] بن [[حسین]] بن سفیان البزوفری که در زمان [[غیبت صغری]] میزیسته است که وی به وسیله مکاتبه از طریق نوّاب با [[امام مهدی|امام]] {{ع}} تماس گرفته است و او از [[امام مهدی|حضرت مهدی]] [[امام مهدی|صاحب الامر]] {{ع}} [[نقل]] میکند که [[دستور]] دادند این [[دعا]] را بخوانند. | ||
نفر اوّل یعنی [[محمد بن علی بن یعقوب]] طبق کتب تراجم و رجال از [[علما]] و [[روایت]] [[شیعه]] و از افراد ثقه و مورد اطمینان است و دارای تألیفات متعددی میباشد. | |||
و نفر دوّم [[محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] از اساتید [[شیخ]] بزرگوار مفید است، و [[شیخ مفید]] از او به [[نیکی]] یاد کرده و تجلیل مینماید. بنابراین ملاحظه مینمایید که [[سند]] [[دعا]] به افرادی برمیگردد که همه ثقه و شناخته شدهاند و هیچ شخص مجهول در [[سند]] وجود ندارد. | |||
علاوهبراین، به فرض اینکه [[سند]] [[دعا]] مجهول باشد باز طبقه قاعده معروفی که در [[اصول]] داریم به نام "قاعده تسامح در [[ادله]] سنن" یعنی در عین اینکه در [[سند]] [[روایات]] مربوط به [[احکام]] [[واجب]] و [[حرام]] باید سختگیری و موشکافی زیاد کرد، در [[ادله]] مستحبات لازم نیست سختگیری شود، چه این که مستحبات اعمالی هستند که انجام آنها [[واجب]] نیست و ترک آنها [[حرام]] نمیباشد. مطابق این قاعده معروف که متکی به [[احادیث]] زیاد و معتبری هست فقهای [[اسلام]] هیچگاه درباره [[سند]] مستحبات و [[دعاها]] ایراد نمیگرفتند و به همین اندازه که در کتابی مشهور [[نقل]] شده بود، و مضمون صحیحی داشت قناعت میکردند. | |||
و در هر صورت طبق مدارک فوق [[سند]] [[دعای ندبه]] قابل ایراد نمیباشد<ref>آیات مکارم شیرازى و سبحانى «مد ظلهما»، پرسشها و پاسخهاى مذهبى، قم، انتشارات نسل جوان، چاپ حکمت، ص ۱۱۶.</ref>. | |||
در کتاب سخنان نخبه در شرح [[دعای ندبه]] آمده است در کتابهای زیر وارد شده است: | |||
:::::#[[مزار کبیر (کتاب)|مزار کبیر]]، تألیف محدّث و دانشمند معروف قرن ششم [[محمد بن جعفر المشهدی]]؛ | :::::#[[مزار کبیر (کتاب)|مزار کبیر]]، تألیف محدّث و دانشمند معروف قرن ششم [[محمد بن جعفر المشهدی]]؛ | ||
:::::#کتاب [[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]]، ابن طاووس؛ | :::::#کتاب [[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]]، ابن طاووس؛ | ||
| خط ۹۲: | خط ۹۸: | ||
| پاسخ = حجت الاسلام و المسلمین '''[[محمود اباذری]]'''، در کتاب ''«[[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]»'' در اینباره گفته است: | | پاسخ = حجت الاسلام و المسلمین '''[[محمود اباذری]]'''، در کتاب ''«[[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]»'' در اینباره گفته است: | ||
::::::«مرحوم [[سید بن طاووس]] در کتاب ارزشمند [[اقبال (کتاب)|اقبال]]، در بخش [[اعمال]] عید سعیدِ فطر باب ۲۳ بدون اشاره به [[سند]] این [[دعا]] میفرماید: "دعای دیگری پس از [[نماز]] عید است که در عیدهای چهارگانه خوانده میشود"<ref>ابن طاووس، اقبال الاعمال، ج۱، ص۵۰۴.</ref>، سپس [[دعای ندبه]] را بیان میکند. | ::::::«مرحوم [[سید بن طاووس]] در کتاب ارزشمند [[اقبال (کتاب)|اقبال]]، در بخش [[اعمال]] عید سعیدِ فطر باب ۲۳ بدون اشاره به [[سند]] این [[دعا]] میفرماید: "دعای دیگری پس از [[نماز]] عید است که در عیدهای چهارگانه خوانده میشود"<ref>ابن طاووس، اقبال الاعمال، ج۱، ص۵۰۴.</ref>، سپس [[دعای ندبه]] را بیان میکند. | ||
او در کتاب [[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]] به [[نقل]] مرحوم [[علامه مجلسی]]، [[سند]] آن را این چنین بیان نموده است: {{عربی|ثُمَّ قَالَ السَّيِّدُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ذَكَرَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا قَالَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي قُرَّةَ نَقَلْتُ مِنْ كِتَابِ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سُفْيَانَ الْبَزَوْفَرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دُعَاءَ النُّدْبَةِ وَ ذَكَرَ أَنَّهُ الدُّعَاءُ لِصَاحِبِ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ يُسْتَحَبُّ أَنْ يُدْعَى بِهِ فِي الْأَعْيَادِ الْأَرْبَعَةِ وَ هُوَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ نَبِيِّهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ تَسْلِيما...}} <ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۹۹، ص۱۰۴.</ref>. [[صاحب]] [[مزار]] نیز [[سند]] این [[دعا]] را این گونه یادآور میشود: {{عربی|قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي قُرَّةَ: نَقَلْتُ مِنْ كِتَابِ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سُفْيَانَ الْبَزَوْفَرِيِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ هَذَا الدُّعَاءَ، وَ ذَكَرَ فِيهِ أَنَّهُ الدُّعَاءُ لِصَاحِبِ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ عَجَّلَ فَرَجَهُ وَ فَرَجَنَا بِهِ، وَ يُسْتَحَبُّ أَنْ يُدْعَى بِهِ فِي الْأَعْيَادِ الْأَرْبَعَةِ: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ نَبِيِّهِ وَ آلِهِ، وَ سَلَّمَ تَسْلِيماً....}} <ref>ابن مشهدی، مزار کبیر، ص۵۷۳.</ref>. | |||
همان طور که ملاحظه میشود هر دو [[سند]] یکی است و مراد از عبارت {{عربی|بَعْضُ أَصْحَابِنَا}} در [[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]] [[سید ابن طاووس]]، مرحوم [[ابن مشهدی]] است<ref>صافی گلپایگانی، [[فروغ ولایت در دعای ندبه (کتاب)|فروغ ولایت در دعای ندبه]]، ص۳۲.</ref>. | |||
[[رجال]] این [[سند]]: "[[ابو الفرج محمد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره قنائی]]" معاصر [[نجاشی]] و از [[رجال]] [[شیعه]] است و در کتب [[رجال]] توثیق شده است. [[نجاشی]] میگوید: [[ثقه]] است و زیاد شنیده و زیاد نوشته است، چند کتاب دارد: کتاب [[عمل یوم الجمعه (کتاب)|عمل یوم الجمعه]]، کتاب [[عمل الشهور (کتاب)|عمل الشهور]]، و کتاب [[معجم رجال ابی مفضل (کتاب)|معجم رجال ابی مفضل]]، و کتاب [[التهجد (کتاب)|التهجد]]. و اجازه همه کتبش را به من داده است<ref>رجال نجاشی، ص۳۹۹.</ref>. | |||
و اما "[[ابو جعفر محمد بن حسین بن سفیان بن بَزَوفری]]" از [[مشایخ]] مرحوم [[شیخ مفید]] بوده، در [[معجم رجال (کتاب)|معجم رجال]] در شرح حال وی میگوید: "روی عن [[احمد بن ادریس]] و روی عنه [[ابو عبد الله محمد بن محمد بن نعمان]](المفید) و [[الحسین بن عبد الله]] و [[شیخ طوسی]] وی را در مشیخه [[تهذیب]] در طریقش به [[احمد بن ادریس]] آورده است<ref>خوئی، معجم الرجال، ج۱۶، ص۹.</ref>. | |||
مرحوم [[شیخ مفید]] روایتهای زیادی از وی [[نقل]] کرده و برای او طلب [[رحمت]] نموده است. [[شیخ طوسی]] در امالی میگوید: {{عربی| أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ: أَخْبَرَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ الْبَزَوْفَرِي}}<ref>طوسی، امالی، ص۵۶ و ۱۶۷.</ref>. | |||
اشکال: مرحوم بزوفری این [[دعا]] را از خود [[معصوم]] اخذ ننموده است و [[روایت]] مرسل به شمار میآید. | |||
::::::پاسخ: [[حضرت]] [[آیت الله]] [[لطفالله صافی گلپایگانی|صافی گلپایگانی]] این [[شبهه]] را این چنین پاسخ دادهاند که "[[اطمینان]] حاصل است که این [[دعا]] در کتاب بزوفری با [[سند]] بوده است و پس از اینکه از کتاب او [[نقل]] شده است، [[مسامحه]] [[سند]] آن را [[نقل]] نکردهاند و یا اینکه آن [[قدر]] معروف و مشهور بوده است که بزوفری هم خود را از ذکر [[سند]] آن بینیاز شمرده است"<ref>صافی گلپایگانی، [[فروغ ولایت در دعای ندبه (کتاب)|فروغ ولایت در دعای ندبه]]، ص۳۴.</ref>. | ::::::پاسخ: [[حضرت]] [[آیت الله]] [[لطفالله صافی گلپایگانی|صافی گلپایگانی]] این [[شبهه]] را این چنین پاسخ دادهاند که "[[اطمینان]] حاصل است که این [[دعا]] در کتاب بزوفری با [[سند]] بوده است و پس از اینکه از کتاب او [[نقل]] شده است، [[مسامحه]] [[سند]] آن را [[نقل]] نکردهاند و یا اینکه آن [[قدر]] معروف و مشهور بوده است که بزوفری هم خود را از ذکر [[سند]] آن بینیاز شمرده است"<ref>صافی گلپایگانی، [[فروغ ولایت در دعای ندبه (کتاب)|فروغ ولایت در دعای ندبه]]، ص۳۴.</ref>. | ||
نکته مهم این است که این [[دعا]] آن چنان از نظر محتوا [[غنی]] و هماهنگ با [[قرآن]] و [[سنت]] قطعی است که ما را از بررسی سندی بینیاز مینماید. | |||
باید یادآوری کرد که در [[سند]]، تصریحی به اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، نشده. ظاهر عبارت {{عربی| أَنَّهُ الدُّعَاءُ لِصَاحِبِ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ }} که در کتاب "بزوفری" آمده، این است که از [[ناحیه مقدسه]] صادر شده است، هرچند شاید کسی بگوید از این تعبیر استفاده میشود که موضوع این [[دعا]] [[امام زمان]] {{ع}} است؛ اما اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، از این عبارت چیزی نمیتوان دریافت. | |||
ولی مرحوم [[علامه مجلسی]] در کتاب [[زاد المعاد (کتاب)|زاد المعاد]] تصریح میکند که این [[دعا]] از [[امام صادق]]{{ع}} است: و اما [[دعای ندبه]] که مشتمل است بر [[عقاید]] حقّه و [[تأسف]] بر [[غیبت]] [[حضرت قائم]]، به [[سند]] معتبر از [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} منقول است که این [[دعای ندبه]] را در چهار عید بخوانند؛ یعنی در روز [[عید فطر]]، روز عید قربان، روز [[غدیر]] و [[روز جمعه]]<ref>مجلسی، [[زاد المعاد (کتاب)|زاد المعاد]]، ص۳۰۳.</ref>»<ref>[[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>. | |||
}} | }} | ||
{{پاسخ پرسش | {{پاسخ پرسش | ||
| خط ۱۰۹: | خط ۱۲۴: | ||
| پاسخ = حجت الاسلام و المسلمین '''[[خدامراد سلیمیان]]'''، در دو کتاب ''«[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]»'' و [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]] در اینباره گفته است: | | پاسخ = حجت الاسلام و المسلمین '''[[خدامراد سلیمیان]]'''، در دو کتاب ''«[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]»'' و [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]] در اینباره گفته است: | ||
::::::«گروهی از [[دانشمندان]] [[شیعه]] [[سند]] این دعای گرانقدر را معتبر شمردهاند. | ::::::«گروهی از [[دانشمندان]] [[شیعه]] [[سند]] این دعای گرانقدر را معتبر شمردهاند. | ||
[[علامه مجلسی]]؛ گفته است: اما [[دعای ندبه]] که مشتمل است بر [[عقاید]] حقّه و تأسف بر [[غیبت]] [[امام مهدی|حضرت قائم]]{{ع}}، به [[سند]] معتبر از [[امام صادق|حضرت صادق]]{{ع}} [[نقل]] شده است<ref> محمد باقر مجلسی، زاد المعاد، ص ۴۹۱</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۲۹ - ۲۳۱.</ref>.. | |||
::::::[[سید ابن طاووس حلی]] در کتاب [[اقبال الاعمال]] و کتاب مصباح الزائر و نیز [[شیخ]] [[محمد مشهدی حائری]] در کتاب مزار خود این دعای شریف را آوردهاند. همچنین در مزار قدیم که ظاهراً از نگاشتههای [[قطب راوندی]] است، این [[دعا]] [[نقل]] شده است. روشن است این شخصیتهای گرانقدر و حدیثشناس، دعای غیر معتبر را در کتابهای خود [[نقل]] نمیکنند. خواندن این [[دعا]] [[خواص]] زیادی دارد؛ از جمله در هر مکان و موضع که با حضور [[قلب]] و [[اخلاص]] کامل خوانده شود و ملتف مضامین عالی و عبارات و اشارات آن باشد، نتیجه آن، توجه و التفات مخصوص [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} در آن مکان و محل، بلکه حضور به هم رساندن آن حضرت در آن مجلس است؛ چنان که در بعضی مواضع و موارد اتفاق افتاده است<ref> ر. ک: لطف اللّه [[لطفالله صافی گلپایگانی|صافی گلپایگانی، لطفالله]]، [[فروغ ولایت در دعای ندبه (کتاب)|فروغ ولایت در دعای ندبه]]، [[سلسله مباحث امامت و مهدویت ج۱ (کتاب)|سلسله مباحث امامت و مهدویت]]، پیشگفتار</ref>. | ::::::[[سید ابن طاووس حلی]] در کتاب [[اقبال الاعمال]] و کتاب مصباح الزائر و نیز [[شیخ]] [[محمد مشهدی حائری]] در کتاب مزار خود این دعای شریف را آوردهاند. همچنین در مزار قدیم که ظاهراً از نگاشتههای [[قطب راوندی]] است، این [[دعا]] [[نقل]] شده است. روشن است این شخصیتهای گرانقدر و حدیثشناس، دعای غیر معتبر را در کتابهای خود [[نقل]] نمیکنند. خواندن این [[دعا]] [[خواص]] زیادی دارد؛ از جمله در هر مکان و موضع که با حضور [[قلب]] و [[اخلاص]] کامل خوانده شود و ملتف مضامین عالی و عبارات و اشارات آن باشد، نتیجه آن، توجه و التفات مخصوص [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} در آن مکان و محل، بلکه حضور به هم رساندن آن حضرت در آن مجلس است؛ چنان که در بعضی مواضع و موارد اتفاق افتاده است<ref> ر. ک: لطف اللّه [[لطفالله صافی گلپایگانی|صافی گلپایگانی، لطفالله]]، [[فروغ ولایت در دعای ندبه (کتاب)|فروغ ولایت در دعای ندبه]]، [[سلسله مباحث امامت و مهدویت ج۱ (کتاب)|سلسله مباحث امامت و مهدویت]]، پیشگفتار</ref>. | ||
:::::*از دیگر کسانی که این دعا را نقل کردهاند به مرحوم [[سید بن طاووس]] اشاره شده است ایشان در کتاب مصباح الزائر آورده است: "بعضی از اصحاب ما چنین گفتهاند که جناب [[محمّد بن علی بن أبی قرّه]] از کتاب مرحوم [[محمّد بن الحسین بن سفیان بن البزوفری]]، [[دعای ندبه]] را نقل کرده و گفته است که این دعا، دعایی است برای حضرت [[امام مهدی|صاحب الزمان]]{{ع}} که مستحب است آن را در عیدهای چهارگانه- روز جمعه، عید قربان، عید فطر و عید غدیر- بخوانند<ref> سید بن طاووس، مصباح الزائر، ص ۴۴۶.</ref>. | :::::*از دیگر کسانی که این دعا را نقل کردهاند به مرحوم [[سید بن طاووس]] اشاره شده است ایشان در کتاب مصباح الزائر آورده است: "بعضی از اصحاب ما چنین گفتهاند که جناب [[محمّد بن علی بن أبی قرّه]] از کتاب مرحوم [[محمّد بن الحسین بن سفیان بن البزوفری]]، [[دعای ندبه]] را نقل کرده و گفته است که این دعا، دعایی است برای حضرت [[امام مهدی|صاحب الزمان]]{{ع}} که مستحب است آن را در عیدهای چهارگانه- روز جمعه، عید قربان، عید فطر و عید غدیر- بخوانند<ref> سید بن طاووس، مصباح الزائر، ص ۴۴۶.</ref>. | ||
| خط ۱۲۰: | خط ۱۳۶: | ||
| پاسخ = آقای '''[[مجتبی تونهای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در اینباره گفته است: | | پاسخ = آقای '''[[مجتبی تونهای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در اینباره گفته است: | ||
::::::«[[معارف]] والا و معانی روشن که با اسلوبی بدیع، شیوا و منطقی و عباراتی بلند و [[فصیح]] در این دعای شریف آمده، ما را از ارائه هرگونه [[سند]] و منبع بینیاز میکند، که چنین حقایق تابناک و دقایق درخشان، هرگز از هیچ منبعی، جز سرچشمه زلال [[ولایت]] صادر نمیشود. ولی برای [[یقین]] بیشتر و [[نورانیت]] دلهای [[مشتاقان]]، برخی منابع محکم [[دعای ندبه]] را میآوریم: نخستین فرد [[موثق]] و مورد اعتمادی که دعای شریف ندبه را در اثر مکتوب خود از [[امام صادق]] {{ع}} [[روایت]] کرده "[[ابو جعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]]" است. وی از استادان [[شیخ مفید]] است و [[شیخ مفید]] به فراوانی از او [[روایت]] کرده است. حاج [[آقا بزرگ تهرانی]] مینویسد: "[[وثاقت]] او، از [[نقل]] فراوان [[شیخ مفید]] از او، و طلب [[مغفرت]] بر او آشکار میباشد<ref>الذریعة، ج ۱، ص ۱۹۴.</ref>. دومین فرد مورد [[اعتماد]] و استنادی که [[دعای ندبه]] را در کتاب خود آورده، "[[محمد بن علی بن ابی قره]]" است که در کتاب "[[الدعاء (کتاب)|الدعاء]]" آن را از کتاب بزوفری [[نقل]] کرده است. [[علامه مجلسی]] نیز مینویسد: "و اما [[دعای ندبه]] که مشتمل است بر [[عقاید]] حقّه و تأسّف بر [[غیبت]] [[حضرت قائم]] {{ع}}، به [[سند]] معتبر از [[امام صادق|حضرت امام جعفر صادق]] {{ع}} منقول است"<ref>زاد المعاد، ص ۴۸۶.</ref>. [[علامه مجلسی]] در همین فراز کوتاه به نکات ارزشمندی اشاره فرموده: [[دعای ندبه]] از نظر محتوا مشتمل بر [[عقاید]] حقه است، مأثور است و از [[معصوم]] رسیده است. از نظر [[سند]] معتبر است و [[سند]] آن به [[امام صادق]] {{ع}} میرسد<ref>[[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، مهدیپور، ص ۶۳.</ref>. | ::::::«[[معارف]] والا و معانی روشن که با اسلوبی بدیع، شیوا و منطقی و عباراتی بلند و [[فصیح]] در این دعای شریف آمده، ما را از ارائه هرگونه [[سند]] و منبع بینیاز میکند، که چنین حقایق تابناک و دقایق درخشان، هرگز از هیچ منبعی، جز سرچشمه زلال [[ولایت]] صادر نمیشود. ولی برای [[یقین]] بیشتر و [[نورانیت]] دلهای [[مشتاقان]]، برخی منابع محکم [[دعای ندبه]] را میآوریم: نخستین فرد [[موثق]] و مورد اعتمادی که دعای شریف ندبه را در اثر مکتوب خود از [[امام صادق]] {{ع}} [[روایت]] کرده "[[ابو جعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]]" است. وی از استادان [[شیخ مفید]] است و [[شیخ مفید]] به فراوانی از او [[روایت]] کرده است. حاج [[آقا بزرگ تهرانی]] مینویسد: "[[وثاقت]] او، از [[نقل]] فراوان [[شیخ مفید]] از او، و طلب [[مغفرت]] بر او آشکار میباشد<ref>الذریعة، ج ۱، ص ۱۹۴.</ref>. دومین فرد مورد [[اعتماد]] و استنادی که [[دعای ندبه]] را در کتاب خود آورده، "[[محمد بن علی بن ابی قره]]" است که در کتاب "[[الدعاء (کتاب)|الدعاء]]" آن را از کتاب بزوفری [[نقل]] کرده است. [[علامه مجلسی]] نیز مینویسد: "و اما [[دعای ندبه]] که مشتمل است بر [[عقاید]] حقّه و تأسّف بر [[غیبت]] [[حضرت قائم]] {{ع}}، به [[سند]] معتبر از [[امام صادق|حضرت امام جعفر صادق]] {{ع}} منقول است"<ref>زاد المعاد، ص ۴۸۶.</ref>. [[علامه مجلسی]] در همین فراز کوتاه به نکات ارزشمندی اشاره فرموده: [[دعای ندبه]] از نظر محتوا مشتمل بر [[عقاید]] حقه است، مأثور است و از [[معصوم]] رسیده است. از نظر [[سند]] معتبر است و [[سند]] آن به [[امام صادق]] {{ع}} میرسد<ref>[[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، مهدیپور، ص ۶۳.</ref>. | ||
علمای بسیاری چون حاج [[شیخ]] [[عباس قمی]]، [[سید محسن امین]]، [[شیخ]] [[محمد باقر فقیه ایمانی]]، میرزا [[محمد تقی موسوی اصفهانی]]، میرزا [[حسین نوری]]، [[صدرالاسلام همدانی]]، [[سید محمد طباطبایی یزدی]]، [[سید حیدر کاظمی]]، [[سید ابن طاووس]]، و [[ابن مشهدی]]، [[دعای ندبه]] را در کتابهای ارزشمند خود [[نقل]] کردهاند که این نیز میتواند دلیلی بر مستند بودن آن باشد. در حدود سی سال پیش، کتابچه بیسروتهی به نام "بررسی [[دعای ندبه]]" از نویسنده ناشناختهای با نام مستعار "[[علی احمد موسوی]]" در [[تهران]] منتشر گردید، که در [[سند]] آن ابراز تشکیک کرده، و به مطالب آن ناجوانمردانه تاخته بود. از اینروی، [[عالمان]] متعهّد و مرزبانان دردآشنا، خود را موظف دیدند که این تهاجم ناجوانمردانه را بیپاسخ نگذارند، لذا آثار ارزشمندی در [[دفاع]] از [[سند]]، متن و دیگر ابعاد مربوط به [[دعای ندبه]]، به رشته تحریر درآوردند و اعتراضهای پوچ و بیمحتوای او را [[پاسخ]] گفتند<ref>همان، ص ۱۶۶.</ref>. | |||
::::::کتاب وزین "با [[دعای ندبه]] در پگاه [[جمعه]]" نقد و بررسی اشکالات سندی و محتوایی [[دعای ندبه]] است که توسط جناب آقای [[علی اکبر مهدیپور]] تدوین شده و مطالب ارزشمندی دارد»<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۱۱.</ref>. | ::::::کتاب وزین "با [[دعای ندبه]] در پگاه [[جمعه]]" نقد و بررسی اشکالات سندی و محتوایی [[دعای ندبه]] است که توسط جناب آقای [[علی اکبر مهدیپور]] تدوین شده و مطالب ارزشمندی دارد»<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۱۱.</ref>. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۳۵: | خط ۱۵۲: | ||
:::::#قبل از این بزرگان، این [[دعا]] را [[شیخ]] جلیل ثقه [[ابوالفرج محمد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره قنانی]] که معاصر [[شیخ نجاشی]] و از اعلام قرن پنجم بوده، [[نقل]] کرده است. کسی که [[شیخ]] [[محمد بن مشهدی]] در کتاب [[المزار (کتاب)|المزار]] از او زیاد [[نقل]] میکند. | :::::#قبل از این بزرگان، این [[دعا]] را [[شیخ]] جلیل ثقه [[ابوالفرج محمد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره قنانی]] که معاصر [[شیخ نجاشی]] و از اعلام قرن پنجم بوده، [[نقل]] کرده است. کسی که [[شیخ]] [[محمد بن مشهدی]] در کتاب [[المزار (کتاب)|المزار]] از او زیاد [[نقل]] میکند. | ||
:::::#و نیز [[شیخ]] جلیل ثقه [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] در کتاب [[الدعاء (کتاب)|الدعاء]] [[نقل]] کرده است. او که از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] به حساب میآید مورد تأیید خاص او قرار گرفته است. حاجی نوری در خاتمه [[المستدرک (کتاب)|المستدرک]] او را از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] برشمرده و به [[وثاقت]] و جلالت [[قدر]] او [[شهادت]] داده است. | :::::#و نیز [[شیخ]] جلیل ثقه [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] در کتاب [[الدعاء (کتاب)|الدعاء]] [[نقل]] کرده است. او که از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] به حساب میآید مورد تأیید خاص او قرار گرفته است. حاجی نوری در خاتمه [[المستدرک (کتاب)|المستدرک]] او را از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] برشمرده و به [[وثاقت]] و جلالت [[قدر]] او [[شهادت]] داده است. | ||
مرحوم [[آیت اللّه]] بروجردی میفرمود: یکی از راههای [[شناخت]] [[رجال]]، [[شناخت]] شخصیت [[شاگردان]] آنان است. و هر گاه مشاهده شد که اشخاصی همچون [[شیخ مفید]] از شخص معینی زیاد [[روایت]] [[نقل]] میکند و هرگز مذمّتی در [[حق]] او ندارد این به نوبه خود نشانه این است که آن شخص مورد [[وثوق]] و [[اطمینان]] است»<ref>[[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰.</ref>. | |||
}} | }} | ||
{{پاسخ پرسش | {{پاسخ پرسش | ||
| خط ۱۴۵: | خط ۱۶۳: | ||
:::::#[[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، نوشته [[علی اکبر مهدی پور]]، انتشارات [[موعود]] تهران. | :::::#[[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، نوشته [[علی اکبر مهدی پور]]، انتشارات [[موعود]] تهران. | ||
:::::#[[حجیت سندی دعای ندبه (کتاب)|حجیت سندی دعای ندبه]]، نوشته گروه تحقیقات اندیشه اعتقادات نقلی، انتشارات تا [[ظهور]] [[قم]]. | :::::#[[حجیت سندی دعای ندبه (کتاب)|حجیت سندی دعای ندبه]]، نوشته گروه تحقیقات اندیشه اعتقادات نقلی، انتشارات تا [[ظهور]] [[قم]]. | ||
اما این [[دعا]]، با [[زیارت]] ندبه نیز متفاوت است. [[زیارت]] ندبه همان دعای آل یس است که [[امام مهدی]] {{ع}} در پاسخ به چگونه توجه یافتن به محضر ایشان آن را [[نقل]] فرمودهاند و این گونه شروع میشود: {{عربی|سْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ لَا لِأَمْرِ اللَّهِ تَعْقِلُونَ ... سلام علی آل یس ذلک هو الفضل المبین}}<ref>مصباح الزائر، ص۴۳۰؛ المزار الکبیر، ص۵۶۷؛ بحار الانوار، ج۶۴، ص۳۶</ref>»<ref>[[مهدویت پرسشها و پاسخها (کتاب)|مهدویت پرسشها و پاسخها]]، ص ۳۰۹.</ref>. | |||
}} | }} | ||