احمد بن عائذ بن حبیب احمسی عبسی بجلی کوفی

آشنایی اجمالی

احمد بن عائذ بن حبیب احمسی بجلی (یا عبسی) با کنیه ابوعلی، اصالتاً اهل کوفه و ساکن بغداد^[۱]، که ظاهراً از راویان طبقه ششم به شمار می‌آید^[۲]، از اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) بود^[۳]. وی از آن دو بزرگوار و امام کاظم(ع)^[۴] روایت کرده است. احمد بن عائذ افزون بر امامان معصوم، از محدثانی همچون عبدالله بن سنان، حسین بن مختار و محمد بن حکیم حدیث آموخته و روایت کرده است^[۵]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان حسن بن علی وشاء، احمد بن محمد بن ابی‌نصر، محمد بن عیسی و حسن بن علی بن فضال می‌باشند^[۶].

درباره شخصیت احمد بن عائذ، رجالیان و علمای شیعه بر مدح و وثاقت وی تأکید کرده‌اند. حسن بن علی بن فضال درباره وی تعبیر «صالح» را به کار برده است^[۷]. نجاشی نوشته است: احمد بن عائذ فردی ثقه بود که با ابوخدیجه سالم بن مکرم مصاحبت داشت و از او حدیث فرا گرفت^[۸]. همچنین بزرگانی چون علامه حلی و ابن داوود در بخش اول کتاب خویش به وثاقت وی تصریح کرده‌اند^[۹]. افزون بر این موارد، ذکر نام وی در کتاب رجال نجاشی که به راویان امامی اختصاص دارد و نیز مضامین احادیث نقل شده از وی، بر مذهب شیعه امامی او دلالت دارد^[۱۰]. کتاب الحدیث اثر اوست^[۱۱] که حسین بن عمرو خزاز آن را روایت کرده است.^[۱۲].^[۱۳]

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲
جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱

پانویس

↑ رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، ص۳۶۲، ش۶۷۱.
↑ الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۴۳.
↑ رجال الطوسی، ص۱۵۵، ش۱۷۱۰.
↑ «سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُوسَی بْنِ الْحَسَنِ وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی الْحَسَنِ(ع) إِنِّی أَدْخُلُ مَعَ هَؤُلَاءِ فِی صَلَاةِ الْمَغْرِبِ فَیُعَجِّلُونِّی إِلَی مَا أَنْ أُؤَذِّنَ وَ أُقِیمَ فَلَا أَقْرَأَ شَیْئاً حَتَّی إِذَا رَکَعُوا وَ أَرْکَعَ مَعَهُمْ أَ فَیُجْزِینِی ذَلِکَ قَالَ نَعَمْ»؛ تهذیب الأحکام، ج۳، ص۳۷، ح۴۳.
↑ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۳۰۹، ح۱۰۹؛ ج۶، ص۲۹۲، ح۱۸، ج۸، ص۶۸، ح۱۴۶.
↑ تهذیب الأحکام، ج۳، ص۳۷، ح۴۳، ج۶، ص۲۹۲، ح۱۸؛ ج۸، ص۶۸، ح۱۴۶.
↑ «قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْعُودٍ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ عَلِیَّ بْنَ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ کَیْفَ هُوَ فَقَالَ صَالِحٌ...»؛ رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، ص۳۶۲، ش۶۷۱.
↑ رجال النجاشی، ص۹۸، ش۲۴۶.
↑ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۸، ش۲۸؛ ابن داوود، الرجال، ص۲۹، ش۸۱.
↑ رجال النجاشی، ص۹۸، ش۲۴۶.
↑ الذریعه، ج۶، ص۳۱۱.
↑ رجال النجاشی، ج۱، ص۲۴۹.
↑ جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱، ص۱۵۲.
ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۲، ص۳۱۹-۳۲۰.

[1] رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، ص۳۶۲، ش۶۷۱.

[2] الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۴۳.

[3] رجال الطوسی، ص۱۵۵، ش۱۷۱۰.

[4] «سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُوسَی بْنِ الْحَسَنِ وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی الْحَسَنِ(ع) إِنِّی أَدْخُلُ مَعَ هَؤُلَاءِ فِی صَلَاةِ الْمَغْرِبِ فَیُعَجِّلُونِّی إِلَی مَا أَنْ أُؤَذِّنَ وَ أُقِیمَ فَلَا أَقْرَأَ شَیْئاً حَتَّی إِذَا رَکَعُوا وَ أَرْکَعَ مَعَهُمْ أَ فَیُجْزِینِی ذَلِکَ قَالَ نَعَمْ»؛ تهذیب الأحکام، ج۳، ص۳۷، ح۴۳.

[5] تهذیب الأحکام، ج۲، ص۳۰۹، ح۱۰۹؛ ج۶، ص۲۹۲، ح۱۸، ج۸، ص۶۸، ح۱۴۶.

[6] تهذیب الأحکام، ج۳، ص۳۷، ح۴۳، ج۶، ص۲۹۲، ح۱۸؛ ج۸، ص۶۸، ح۱۴۶.

[7] «قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْعُودٍ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ عَلِیَّ بْنَ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ کَیْفَ هُوَ فَقَالَ صَالِحٌ...»؛ رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، ص۳۶۲، ش۶۷۱.

[8] رجال النجاشی، ص۹۸، ش۲۴۶.

[9] خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۸، ش۲۸؛ ابن داوود، الرجال، ص۲۹، ش۸۱.

[10] رجال النجاشی، ص۹۸، ش۲۴۶.

[11] الذریعه، ج۶، ص۳۱۱.

[12] رجال النجاشی، ج۱، ص۲۴۹.

[13] جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱، ص۱۵۲.
ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۲، ص۳۱۹-۳۲۰.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]