تکذیب

    از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
    (تغییرمسیر از انکار)

    مقدمه

    1. Ra bracket.pngقُلْ إِنِّي عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَكَذَّبْتُمْ بِهِ مَا عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَLa bracket.png[۳]
    2. Ra bracket.pngقُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ * وَكَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّ قُلْ لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍLa bracket.png[۴]
    3. Ra bracket.pngفَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ * وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَLa bracket.png[۵]
    4. Ra bracket.pngوَذَرْنِي وَالْمُكَذِّبِينَ أُولِي النَّعْمَةِ وَمَهِّلْهُمْ قَلِيلًا * إِنَّ لَدَيْنَا أَنْكَالًا وَجَحِيمًاLa bracket.png[۶]
    5. Ra bracket.pngوَلَكِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّىLa bracket.png[۷]
    6. Ra bracket.pngأَرَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّىLa bracket.png[۸]
    7. Ra bracket.pngحَتَّى إِذَا أَخَذْنَا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذَابِ إِذَا هُمْ يَجْأَرُونَ * أَمْ لَمْ يَعْرِفُوا رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَLa bracket.png[۹]
    8. Ra bracket.pngأَنْ كَانَ ذَا مَالٍ وَبَنِينَLa bracket.png[۱۰]
    9. Ra bracket.pngوَلَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْهُمْLa bracket.png[۱۱]
    10. Ra bracket.pngفَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ جٰاؤُ بِالْبَینٰاتِ وَ الزبُرِ وَ الْکتٰابِ الْمُنِیرِ La bracket.png[۱۲]

    نکات: در آیات فوق این محورها مطرح گردیده است:

    1. تکذیب عذاب الهی ازسوی مشرکان عصر پیامبر و تأکید خداوند برحق بودن عذاب برای آنان: Ra bracket.pngوَكَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّLa bracket.png[۱۳]»..
    2. تکذیب قرآن از سوی مشرکان و قبیله پیامبر ذکر گردیده است: Ra bracket.pngوَكَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَLa bracket.png[۱۴].
    3. تکذیب کنندگان در فکر سازش با پیامبر و کشاندن پیامبر به پیروی از خودشان، و نهی خداوند از اطاعت مکذبان: Ra bracket.pngفَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَLa bracket.png[۱۵].
    4. علاقه‌مندی کافران تکذیبگر، به سازشکاری متقابل با پیامبر و نهی از آن اعلام شده است: Ra bracket.pngفَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ * وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَLa bracket.png[۱۶]
    5. اشراف، ثروتمندان و مترفین صدر اسلام تکذیب کنندگان پیامبر و رسالت او بودند: Ra bracket.pngفَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَLa bracket.png[۱۷]؛ Ra bracket.pngأَنْ كَانَ ذَا مَالٍ وَبَنِينَLa bracket.png[۱۸]؛ Ra bracket.pngLa bracket.png[۱۹].
    6. اهل مکه تکذیب کننده پیامبری محمد برخواسته از میان خودشان: Ra bracket.pngوَلَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْهُمْ فَكَذَّبُوهُLa bracket.png[۲۰].
    7. تکذیب پیامبر همانند تکذیب پیامبران پیشین [از طرف یهود] مطرح شده است: Ra bracket.pngفَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَLa bracket.png[۲۱][۲۲].

    لغت‌شناسی

    تکذیب در قرآن

    ارتباط تکذیب با کفر و ظلم

    تکذیب انبیا، شیوه مخالفان

    عوامل تکذیب

    جهل و نادانی

    هواپرستی و استکبار

    استبعاد

    گناهان پیاپی

    ثروت اندوزی و دنیاطلبی

    پیامدهای تکذیب

    پیامدهای دنیوی

    پیامدهای اخروی

    جستارهای وابسته

    منابع

    پانویس

    1. کذَبَهُ کذِباً و کذاباً، و أَکذَبْتُهُ: وجدته کاذبا، و کذبْتُه: البته نسبت به کذب دادن ممکن است خودش صادق یا کاذب باشد. آنچه در قرآن در تَکذِیبِ آمده خودش صادق است، مثل: Ra bracket.pngكَذَّبُوا بِآيَاتِنَاLa bracket.png «و آنان که کافر شدند و نشانه‌های ما را دروغ شمردند دمساز آتش‌اند؛ آنان در آن جاودانند» سوره بقره، آیه ۳۹. (مفردات راغب ص ۷۰۴، ماده کذب)
    2. البته موارد آن بسیار است که به نمونه‌ای از این آیات اشاره می‌گردد: Ra bracket.pngرَبِّ انْصُرْنِي بِمَا كَذَّبُونِLa bracket.png «(نوح) گفت: پروردگارا! در برابر آنکه مرا دروغگو شمردند یاریم کن!» سوره مؤمنون، آیه ۲۶. Ra bracket.pngبَلْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّLa bracket.png «بلکه، حقّ را چون نزدشان آمد دروغ انگاشتند پس، در کاری پیچ در پیچ افتادند» سوره ق، آیه ۵. Ra bracket.pngكَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنَاLa bracket.png «پیش از ایشان، قوم نوح (پیامبران را) دروغگو شمردند و بنده ما نوح را دروغزن دانستند و گفتند: دیوانه است و (نوح از تبلیغ آن قوم) بازداشته شد» سوره قمر، آیه ۹. Ra bracket.pngكَذَّبَتْ ثَمُودُ وَعَادٌ بِالْقَارِعَةِLa bracket.png «قوم ثمود و عاد، آن (هنگامه) درهم کوبنده را دروغ شمردند» سوره حاقه، آیه ۴. Ra bracket.pngوَإِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍLa bracket.png «و اگر (مشرکان) تو را دروغگو می‌شمارند، پیش از ایشان، قوم نوح و عاد و ثمود هم (پیامبرانشان را) دروغگو شمردند» سوره حج، آیه ۴۲. Ra bracket.pngوَإِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْLa bracket.png «و اگر تو را دروغگو می‌شمرند پیشینیان آنان نیز پیامبرانشان را که برهان‌ها (ی روشن) و نوشته‌ها و کتاب روشنگر (برای آنان) آورده بودند دروغگو شمرده‌اند» سوره فاطر، آیه ۲۵. «و قال: Ra bracket.pngفَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَLa bracket.png «ما خوب می‌دانیم که آنچه می‌گویند تو را اندوهناک می‌گرداند؛ (امّا) به راستی آنان تو را دروغزن نمی‌شمارند بلکه این ستمگران آیات خداوند را انکار می‌کنند» سوره انعام، آیه ۳۳.
    3. «بگو: بی‌گمان من از پروردگارم برهانی (روشن) دارم و شما آن را دروغ شمرده‌اید؛ آنچه آن را شتابناک می‌جویید نزد من نیست؛ داوری جز با خداوند نیست (که) حق را پی می‌گیرد و او بهترین جداکنندگان (حق از باطل) است» سوره انعام، آیه ۵۷.
    4. «بگو: او تواناست که عذابی آسمانی یا زمینی بر شما برانگیزد یا شما را گروه گروه به جان هم اندازد و رنج برخی از شما را به برخی دیگر بچشاند؛ بنگر چگونه آیات را گونه گون می‌آوریم باشد که آنان دریابند * و قوم تو آن را دروغ شمردند در حالی که آن، حقّ است؛ بگو: من بر (نگهداشت) شما گمارده نیستم» سوره انعام، آیه ۶۵.
    5. «پس، از دروغ‌انگاران پیروی مکن! * دوست دارند نرمی پیشه کنی تا نرمی پیش گیرند» سوره قلم، آیه ۸-۹.
    6. «و مرا با این دروغ‌انگاران شاد خوار وا بگذار و به آنان اندکی مهلت بخش * ما نزد خود بندها و دوزخی داریم،» سوره مزمل، آیه ۱۱-۱۲.
    7. «ولی دروغ شمرد و روی گرداند» سوره قیامه، آیه ۳۲.
    8. «(یا) اگر دروغ انگارد و رو گرداند،» سوره علق، آیه ۱۳.
    9. «تا هنگامی که کامروایان ایشان را به عذاب فرو گیریم؛ ناگاه به زاری می‌افتند * یا آنکه پیامبر خود را نشناخته‌اند از این روی او را منکرند؟» سوره مؤمنون، آیه ۶۴-۶۹.
    10. «(که گناه می‌ورزد) برای آنکه مال و پسرانی دارد،» سوره قلم، آیه ۱۴.
    11. «و به یقین پیامبری از خود آنان نزدشان آمد امّا او را دروغگو شمردند بنابراین عذاب، آنان را در حالی که ستمگر بودند فرو گرفت» سوره نحل، آیه ۱۱۳.
    12. «پس اگر تو را دروغگو شمرده‌اند (بدان که) پیامبران پیش از تو (نیز) که برهان‌ها و نوشته‌ها و کتاب روشنگر را آورده بودند، دروغگو شمرده شده‌اند» سوره آل عمران، آیه ۱۸۴.
    13. «و قوم تو آن را دروغ شمردند در حالی که آن، حقّ است؛ بگو: من بر (نگهداشت) شما گمارده نیستم» سوره انعام، آیه ۶۶.
    14. «و قوم تو آن را دروغ شمردند در حالی که آن، حقّ است؛ بگو: من بر (نگهداشت) شما گمارده نیستم» سوره انعام، آیه ۶۶.
    15. «پس، از دروغ‌انگاران پیروی مکن!» سوره قلم، آیه ۸.
    16. «پس، از دروغ‌انگاران پیروی مکن! * دوست دارند نرمی پیشه کنی تا نرمی پیش گیرند» سوره قلم، آیه ۸-۹.
    17. «پس، از دروغ‌انگاران پیروی مکن!» سوره قلم، آیه ۸.
    18. «(که گناه می‌ورزد) برای آنکه مال و پسرانی دارد،» سوره قلم، آیه ۱۴.
    19. «و مرا با این دروغ‌انگاران شاد خوار وا بگذار و به آنان اندکی مهلت بخش» سوره مزمل، آیه ۱۱.
    20. «و به یقین پیامبری از خود آنان نزدشان آمد امّا او را دروغگو شمردند بنابراین عذاب، آنان را در حالی که ستمگر بودند فرو گرفت» سوره نحل، آیه ۱۱۳.
    21. «پس اگر تو را دروغگو شمرده‌اند (بدان که) پیامبران پیش از تو (نیز) که برهان‌ها و نوشته‌ها و کتاب روشنگر را آورده بودند، دروغگو شمرده شده‌اند» سوره آل عمران، آیه ۱۸۴.
    22. سعیدیان‌فر و ایازی، فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم، ج۱، ص ۳۳۳.