جیفر بن حکم عبدی

آشنایی اجمالی

ابوالمنذر جفیر بن حکیم عبدی (یا جیفر بن حکم)^[۱]، از راویان عرب و کوفی^[۲] و از اصحاب امام صادق(ع) است^[۳]. با این حال، در اسناد روایات اثری از نقل حدیث وی از آن حضرت به چشم نمی‌خورد. جفیر بن حکیم از محدثانی همچون منصور بن معتمر، ابان الأحمر و ابوسعید الخدری حدیث آموخته و روایت کرده است^[۴] و منذر بن جفیر، عبیس و ابو احمد الزبیری از شاگردان حدیثی او به شمار می‌‌روند^[۵]. نام او و پدرش در منابع رجالی و اسناد با اختلافاتی نظیر «جیفر بن الحکم»، «جفیر بن حکیم»^[۶] و «المنذر بن جعفر بن الحکم»^[۷] ثبت شده است.

درباره شخصیت جفیر بن حکیم، بزرگانی چون نجاشی بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند^[۸]. به دنبال ایشان، ابن داود^[۹] و علامه حلی^[۱۰] و دیگر رجالیان نیز وثاقت او را پذیرفته‌اند. ابن حجر عسقلانی نیز توثیق او را به نقل از نجاشی آورده است^[۱۱]. نجاشی نوشته است: وی عرب و فردی موثق بود^[۱۲]. افزون بر این، با توجه به ذکر نام وی در رجال نجاشی و تصریح ابن حجر، او در زمره راویان شیعه امامی قرار می‌گیرد. ابن حجر عسقلانی نیز در کتاب خود یادآور شده است که وی کتابی گردآوری کرد که تماماً صحیح و مورد اعتماد است^[۱۳]

از تاریخ وفات وی گزارشی ثبت نشده، اما کتابی روایی از آثار اوست^[۱۴] که پسر ایشان، منذر بن جفیر که خود از محدثان و دارای اثر علمی در حوزه حدیث بوده، این کتاب را از پدرش روایت کرده است^[۱۵].

جستارهای وابسته

منذر بن جیفر عبدی (فرزند)

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵

پانویس

↑ ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال الطوسی، ص۱۷۸، ش۲۱۲۲؛ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷؛ الرجال (ابن داود)، ص۹۱، ش۳۳۹؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۳۷، ش۷؛ إیضاح الإشتباه، ص۱۳۶، ش۱۴۸؛ منهج المقال، ج۳، ص۲۵۳، (ش ۱۱۲۵) و ص۲۷۷، (ش ۱۱۸۲)؛ نقد الرجال، ج۱، ص۳۶۷، (ش۱۰۳۹) و ص۳۷۹، (ش۱۰۹۰)؛ جامع الرواه، ج۱، ص۱۶۴، (ش۱۳۱۳) و ص۱۷۰، (ش۱۳۷۴)؛ الوجیزة فی الرجال، ص۴۹، ش۴۲۱؛ منتهی المقال، ج۲، ص۲۸۶، (ش۶۱۰) و ص۳۰۵، (ش۶۳۴)؛ تنقیح المقال، ج۱۶، ص۱۴۶، (ش ۴۱۵۶) و ص۳۷۰، (ش۴۳۰۰)؛ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۱۱۲، ش۲۳۵۳؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۲۳۴، ش۲۹۰۷؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۷۰۷، (ش ۱۵۷۰) و ص۷۶۸، (ش۱۶۳۲).
ب. منابع سنّی: لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۲ - ۱۳۳.
↑ رجال الطوسی، ص۱۷۸، ش۲۱۲۲؛ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷.
↑ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷؛ رجال الطوسی، ص۱۷۸، ش۲۱۲۲؛ ابن داود، الرجال، ص۹۱، ش۳۳۹؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلّی، ص۳۷، ش۷.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۳۲۳؛ الإصابة فی تمیز الصحابه، ج۳، ص۳۳۰؛ بحار الأنوار، ج۷۹، ص۲۳۱، ح۵۶ (در منبع اصلی (خصال) به جای جفیر، جعفر ثبت شده است)؛ المعجم الأوسط، ج۴، ص۲۲۳؛ المحاسن، ج۱، ص۶۲، ح۱۰۲ (روایت جفیر بن الحکم از ابو سعید خدری مرسل است، به جهت بُعد طبقه).
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۳۲۳؛ المحاسن، ج۱، ص۶۲، ح۱۰۲؛ المعجم الأوسط، ج۴، ص۲۲۳.
↑ البرهان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۱۰۱، ح۹۹۴۴: حدثنی أبی جفیر بن حکیم.
↑ بحار الأنوار، ج۳۲، ص۳۱۳، ح۲۸۲: عن المنذر بن جعفر بن الحکم.
↑ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷.
↑ ابن داوود، الرجال، ص۹۱، ش۳۳۹.
↑ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلّی، ص۳۷، ش۷.
↑ لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۲ - ۱۳۳، ش۵۶۹.
↑ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷.
↑ منذر صحیح است، چنانکه در رجال نجاشی و در سند روایت مورد بحث، به آن تصریح شده است.
در رجال کشّی موجود از راوی یاد نشده است؛ احتمالاً نسخه اصلی رجال کشّی در اختیار ابن حجر بوده و از آن نقل کرده است.
لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۲ - ۱۳۳، ش۵۶۹.
↑ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷؛ لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۳، ش۵۶۹.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵، ص۵۹۸-۶۰۴.

[1] ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال الطوسی، ص۱۷۸، ش۲۱۲۲؛ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷؛ الرجال (ابن داود)، ص۹۱، ش۳۳۹؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۳۷، ش۷؛ إیضاح الإشتباه، ص۱۳۶، ش۱۴۸؛ منهج المقال، ج۳، ص۲۵۳، (ش ۱۱۲۵) و ص۲۷۷، (ش ۱۱۸۲)؛ نقد الرجال، ج۱، ص۳۶۷، (ش۱۰۳۹) و ص۳۷۹، (ش۱۰۹۰)؛ جامع الرواه، ج۱، ص۱۶۴، (ش۱۳۱۳) و ص۱۷۰، (ش۱۳۷۴)؛ الوجیزة فی الرجال، ص۴۹، ش۴۲۱؛ منتهی المقال، ج۲، ص۲۸۶، (ش۶۱۰) و ص۳۰۵، (ش۶۳۴)؛ تنقیح المقال، ج۱۶، ص۱۴۶، (ش ۴۱۵۶) و ص۳۷۰، (ش۴۳۰۰)؛ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۱۱۲، ش۲۳۵۳؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۲۳۴، ش۲۹۰۷؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۷۰۷، (ش ۱۵۷۰) و ص۷۶۸، (ش۱۶۳۲).
ب. منابع سنّی: لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۲ - ۱۳۳.

[2] رجال الطوسی، ص۱۷۸، ش۲۱۲۲؛ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷.

[3] رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷؛ رجال الطوسی، ص۱۷۸، ش۲۱۲۲؛ ابن داود، الرجال، ص۹۱، ش۳۳۹؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلّی، ص۳۷، ش۷.

[4] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۳۲۳؛ الإصابة فی تمیز الصحابه، ج۳، ص۳۳۰؛ بحار الأنوار، ج۷۹، ص۲۳۱، ح۵۶ (در منبع اصلی (خصال) به جای جفیر، جعفر ثبت شده است)؛ المعجم الأوسط، ج۴، ص۲۲۳؛ المحاسن، ج۱، ص۶۲، ح۱۰۲ (روایت جفیر بن الحکم از ابو سعید خدری مرسل است، به جهت بُعد طبقه).

[5] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۳۲۳؛ المحاسن، ج۱، ص۶۲، ح۱۰۲؛ المعجم الأوسط، ج۴، ص۲۲۳.

[6] البرهان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۱۰۱، ح۹۹۴۴: حدثنی أبی جفیر بن حکیم.

[7] بحار الأنوار، ج۳۲، ص۳۱۳، ح۲۸۲: عن المنذر بن جعفر بن الحکم.

[8] رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷.

[9] ابن داوود، الرجال، ص۹۱، ش۳۳۹.

[10] خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلّی، ص۳۷، ش۷.

[11] لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۲ - ۱۳۳، ش۵۶۹.

[12] رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷.

[13] منذر صحیح است، چنانکه در رجال نجاشی و در سند روایت مورد بحث، به آن تصریح شده است.
در رجال کشّی موجود از راوی یاد نشده است؛ احتمالاً نسخه اصلی رجال کشّی در اختیار ابن حجر بوده و از آن نقل کرده است.
لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۲ - ۱۳۳، ش۵۶۹.

[14] رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۷؛ لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۳، ش۵۶۹.

[15] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵، ص۵۹۸-۶۰۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]