خمیصة بن ابان حدانی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. خميصة بن ابان حدانی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: خميصة بن ابان حدانی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
با توجه به نسبتش، او از تیره بنیحدان بن شمس بن عمرو از قبیله ازد است[۱]. ابن حجر[۲] به نقل از وثیمه[۳] و نیز ابن فتحون[۴] میگوید: او بود که خبر وفات رسول خدا(ص) را از مدینه به عمان برد و خطاب به مردم عمان گفت: مدینه را در حالی ترک کردم که مردم از شدت مصیبت پیامبر(ص) همانند دیگ جوشان در حال عزاداری بودند.
گویا خمیصه این خبر را با حالتی مملو از نوحه و ماتم به اطلاع مردم عمان رسانده است؛ زیرا عمرو بن عاص[۵] در شعری که در وصف این خبررسانی سروده، میگوید: خمیصه خبر وفات پیامبر(ص) را چنان بیان کرد که قلوب مردم را پاره پاره کرد، زبانها را خشکاند و مانند چشمه اشکها را از چشمان مردم جاری ساخت[۶].
ابن اثیر[۷] نیز بدون اشاره به منبع خاصی، با نقل همین قضیه، نام خمیصه را در شمار صحابه آورده است؛ اما مغلطای[۸] ضمن آنکه نام او را «خمیضه» ثبت کرده، صحابی بودن وی را به دلیل اینکه خبر نقل شده از او[۹] دلالتی بر رؤیت ندارد، قبول نکرده است. ذهبی[۱۰] نیز هر چند نام خمیصه را در شمار صحابه آورده، ولی خبر نقل شده از او را حدیث منکر[۱۱] میداند. در بعضی از نسخههای کتاب الاکمال، ابن ماکولا از خمیصه با عنوان حمیضه یاد کرده[۱۲]، ولی همانگونهکه ابن حجر[۱۳] تصریح کرده، صحیح، همان خمیصه است.[۱۴]
جستارهای وابسته
- ازد (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ سمعانی، الأنساب، ج۲، ص۱۸۴.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۹۰.
- ↑ بن موسی بن فرات فارسی معروف به وشاء، م ۲۳۷، مؤلف کتاب اخبار الرده.
- ↑ م ۵۲۰، مؤلف ذیل بر الاستیعاب.
- ↑ که در آن هنگام در عمان بود، بنگرید: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۰۱؛ شامی، سبل الهدی والرشاد، ج۱۱، ص۳۶۵.
- ↑ ابن ماکولا، الإکمال، ج۳، ص۵، پاورقی؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۹۰.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۸۷.
- ↑ مغلطای، الإنابة الی معرفه المختلف فیهم من الصحابة، ج۱، ص۲۰۹.
- ↑ بردن خبر وفات پیامبر(ص) به عمان.
- ↑ ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۶۲.
- ↑ حدیثی که راوی آن مطلبی بر خلاف روایت راویان ثقه نقل کرده، یا در میان راویان آن، افزون بر تفرد در نقل، هیچ کس ثقه نباشد، بنگرید: ابن الصلاح، مقدمه ابن الصلاح، ص۶۴.
- ↑ ابن ماکولا، الإکمال، ج۳، ص۵، پاورقی.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۱۳.
- ↑ قلیچ، رسول، مقاله «خميصة بن ابان حدانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۵۴.