حمير بن عدی خطمی

(تغییرمسیر از حمیّر بن عدی قاری)

آشنایی اجمالی

وی از بنو خطمه بن جشم، از تیره‌های اوس، از انصار است که در نسبت افزون بر خطمی، وی را قاری گویند[۱]. اینکه وی را به چه اعتبار قاری[۲] گویند مشخص نیست. نام وی حمیر است؛ هر چند برخی او را عمیر گفته‌اند. ابن حجر[۳] که تصحیف است. از او با صفت «عابد» یاد شده است[۴] که می‌تواند تصحیف نسبت «قاری» باشد. ابن ماکولا[۵] وی را صحابی دانسته و می‌گوید: او با معاذه، مولای عبدالله بن اُبی بن سلول خزرجی ازدواج کرد و ثمره این ازدواج دو کودک همزاد به نام‌های حارث و عدی و دختری به نام ام‌سعد بود[۶]. معاذه، همسر حمیر، نخست مولای عبدالله بن أبی بن سلول بود که وی را به کارهای ناروا و منافی عفت وامی داشت و در همین باره آیه ۳۳ سوره نور:﴿...وَلَا تُكْرِهُوا۟ فَتَيَـٰتِكُمْ عَلَى ٱلْبِغَآءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًۭا لِّتَبْتَغُوا۟ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا...[۷] نازل شد[۸]. معاذه پس از این به ازدواج سهل بن قرظه درآمد و پس از درگذشت وی، همسر حمیر بن عدی شد. با او نیز سر توافق نداشت و جدا شد و به همسری عامر بن عدی مردی دیگر از بنوخطمه درآمد[۹]. ابن عبدالبر[۱۰]، حمیر بن عدی را از اصحاب مسجد ضرار دانسته که توبه کرد و توبه‌اش نکو بود، اما این سخن صحیح نیست و کسی که از اصحاب مسجد ضرار بود، حمیر اشجعی[۱۱] است[۱۲].[۱۳]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۷۸.
  2. منسوب به بنوقاره، از قبایل عدنانی نه قاری که پیوند با قرائت قرآن دارد.
  3. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۱۳.
  4. زبیدی، تاج العروس، ج۶، ص۳۰۷.
  5. ابن ماکولا، الاکمال، ج۲، ص۵۱۷.
  6. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۷۸.
  7. «و کسانی که (توان) زناشویی نمی‌یابند باید خویشتنداری کنند تا خداوند به آنان از بخشش خویش بی‌نیازی دهد و کسانی از بردگانتان که بازخرید خویش را می‌خواهند اگر در آنها خیری سراغ دارید بازخریدشان را بپذیرید و از مال خداوند که به شما بخشیده است به آنان (برای کمک به بازخرید) بدهید و کنیزان خود را که خواستار پاکدامنی هستند برای به دست آوردن کالای ناپایدار زندگانی این جهان به زنا واندارید و اگر کسی آنان را وادار کند (بداند که) پس از واداشتنشان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نور، آیه 33.
  8. ابن‌شبه، تاریخ المدینه المنوره، ج۱، ص۳۶۸؛ واحدی، اسباب النزول، ص۲۲۰.
  9. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۴۶۶ و نیز بنگرید: مدخل معاذه بنت عبدالله.
  10. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۵۸.
  11. =مخشی بن حمیر اشجعی.
  12. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۹؛ همچنین بنگرید: مدخل حمیر اشجعی.
  13. داداش‌نژاد، منصور، مقاله «حمير بن عدی خطمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۳۳.