خالد بن مالک تمیمی نهشلی

آشنایی اجمالی

وی از تیره نهشل بن دارم، از بنی‌تمیم، از ادبن طابخه از قبیله مضر بود^[۱]. ابن عبدالبر^[۲] و ابن اثیر^[۳]، وی را «خالد بن ربعی» معرفی کرده‌اند. ابن اثیر اخبار مربوط به وی را در دو مدخل «خالد بن ربعی» و «خالد بن مالک تمیمی» آورده و به نظر می‌رسد آن دو را یکی ندانسته است؛ در حالی که مصداق این دو عنوان یکی است. بر اساس برخی منابع، ابن کلبی نسب وی را نقل کرده، اما نگفته است که وی صحابی بود و کسی جز ابواحمد عسکری (م ۳۸۴) وی را صحابی ندانسته است^[۴]. پسر وی، مسعود پدر لیلی، همسر امام علی(ع) بود^[۵].

خالد یکی از بزرگان بنی‌تمیم بود که خدمت رسول خدا(ص) رسید. وی در زمان جاهلیت با قعقاع بن معبد اختلاف داشت و برای داوری نزد ربيعة بن حذار^[۶]، برادر اسد بن خزیمه، رفته بودند. از این رو، رسول خدا(ص) به آنان فرمود: من شما را می‌شناسم و قصد داشت یکی از آنان را بر بنی‌تمیم بگمارد که ابوبکر به آن حضرت عرض کرد: فلانی را بگمار و عمر گفت: فلانی را بگمار؛ رسول خدا(ص) فرمود: اگر هر دوی شما اتفاق نظر داشتید به نظر شما عمل می‌کردم؛ اما شما گاه با هم اختلاف دارید. پس از این، آیه﴿يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُقَدِّمُوا۟ بَيْنَ يَدَىِ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌۭ﴾^[۷] نازل شد^[۸]. بیشتر منابع تفسیری اختلاف ابوبکر و عمر را درباره قعقاع و اقرع بن حابس نقل کرده‌اند^[۹]. به گفته ابن حجر^[۱۰]، مقاتل^[۱۱] در تفسیر، وی را از کسانی دانسته است که در وفدی نزد رسول خدا(ص) آمدند و آیه﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَآءِ ٱلْحُجُرَٰتِ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ﴾^[۱۲] درباره آنان نازل شد. در این صورت می‌توان گفت وی در وفد بنی‌تمیم و همراه افراد سرشناس به حضور رسول خدا(ص) رسیده است^[۱۳].^[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

خانجانی، قاسم، مقاله «خالد بن مالک تمیمی نهشلی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۳۰.
↑ ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۰.
↑ ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۲۰.
↑ ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۳۸؛ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.
↑ ابن حجر، الاصابة، ج۶، ص۲۳۱.
↑ یا جذار، ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۱؛ یا حدار، ر.ک: صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۳، ص۱۵۹.
↑ «ای مؤمنان! از خداوند و پیامبرش پیش نیفتید و از خداوند پروا کنید که خداوند شنوایی داناست» سوره حجرات، آیه ۱.
↑ ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۱؛ ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۳۸؛ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.
↑ ثعلبی، الکشف و البیان، ج۹، ص۷۰؛ بغوی، معالم التنزیل، ج۴، ص۲۰۹.
↑ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.
↑ مقاتل بن سلیمان، م۱۵۰.
↑ «به راستی آنان که تو را از پشت (در) اتاق‌ها صدا می‌زنند، بیشترشان خرد نمی‌ورزند» سوره حجرات، آیه ۴.
↑ ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۲۶، ص۱۵۸؛ طوسی، التبیان، ج۹، ص۳۴۲.
↑ خانجانی، قاسم، مقاله «خالد بن مالک تمیمی نهشلی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۰۲-۲۰۳.

[1] ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۳۰.

[2] ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۰.

[3] ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۲۰.

[4] ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۳۸؛ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.

[5] ابن حجر، الاصابة، ج۶، ص۲۳۱.

[6] یا جذار، ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۱؛ یا حدار، ر.ک: صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۳، ص۱۵۹.

[7] «ای مؤمنان! از خداوند و پیامبرش پیش نیفتید و از خداوند پروا کنید که خداوند شنوایی داناست» سوره حجرات، آیه ۱.

[8] ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۱؛ ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۳۸؛ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.

[9] ثعلبی، الکشف و البیان، ج۹، ص۷۰؛ بغوی، معالم التنزیل، ج۴، ص۲۰۹.

[10] ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.

[11] مقاتل بن سلیمان، م۱۵۰.

[12] «به راستی آنان که تو را از پشت (در) اتاق‌ها صدا می‌زنند، بیشترشان خرد نمی‌ورزند» سوره حجرات، آیه ۴.

[13] ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۲۶، ص۱۵۸؛ طوسی، التبیان، ج۹، ص۳۴۲.

[14] خانجانی، قاسم، مقاله «خالد بن مالک تمیمی نهشلی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۰۲-۲۰۳.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]