خالد بن هوذة بن خالد عامری

آشنایی اجمالی

خالد فرزند هوذة بن خالد بن ربیعه، از تیره بنو عمرو بن عامر از قبیله بنی‌عامر بن صعصعه از قبایل عدنانی است^[۱]. نسبت قبیلگی او را افزون بر «عامری»، «قشیری»^[۲] و «بکائی»^[۳] نیز آورده‌اند، که در هر دو مورد ابن اثیر^[۴] با این استدلال که این دو نسبت برای شاخه‌های دیگری از زیرمجموعه‌های تیره بنو عامر بن صعصعه هستند، هر دو نسبت را اشتباه دانسته است^[۵].

خالد پیش از فتح مکه به همراه برادرش حرمله و فرزندش عداء نزد رسول خدا(ص) آمد و اسلام آورد^[۶]. این رویداد پیش از جمادی الآخره سال هشتم بوده است؛ زیرا در این تاریخ^[۷]، رسول خدا(ص) در نامه‌ای به بدیل بن ورقاء خزاعی و دیگر بزرگان خزاعه، از اسلام آوردن فرزندان هوذه خبر داده است^[۸] که خود افزون بر نشان دادن تاریخ اسلام آوردن آنان، بیانگر جایگاه ویژه اجتماعی خالد و همراهانش در میان بنو عامر بن صعصعه دارد، از این رو از وی و برادرش به عنوان بزرگان قوم خود یاد شده است^[۹]. همچنین نام این دو برادر در شمار «مؤلفة قلوبهم» که از غنایم غزوه حنین سهم ویژه‌ای بردند، نیز آمده است^[۱۰] که تأیید دیگری در بزرگی مقام قبیلگی آنان است. البته در بعضی منابع^[۱۱] حرمله را به جای برادر خالد، با عنوان فرزند خالد نام برده‌اند، که اشتباه است^[۱۲]. بنا به نقل ابن کلبی^[۱۳]، خالد، قاتل ابوعقیل، جد حجاج بن یوسف ثقفی^[۱۴] است^[۱۵].^[۱۶]

↑ ابن کلبی، جمهرة النسب، ج۲، ص۵۴.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۶.
↑ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۵.
↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۴۵.
↑ ابن اثیر، اللباب، ج۳، ص۳۷ و ج۱، ص۱۶۸؛ همچنین ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۸۱.
↑ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۵.
↑ واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۴۹.
↑ برای اطلاع از متن نامه، ر.ک: ابن ابی عاصم، الاحاد و المثانی، ج۴، ص۳۱۴؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲، ص۳۰.
↑ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۵.
↑ ابن هشام، السیرة النبویة، ج۴، ص۱۳۸؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۶.
↑ ابن حجر، الاصابة، ج۴، ص۴۴.
↑ ر.ک: مدخل حرملة بن خالد.
↑ ابن کلبی، جمهرة النسب، ج۲، ص۵۴.
↑ حاکم معروف عراق از جانب مروانیان از سال ۷۵ تا ۹۵.
↑ به احتمال این واقعه در یکی از جنگ‌های دوره جاهلیت به نام یوم وج رخ داده است؛ ر.ک: میدانی، مجمع الامثال، ج۲، ص۴۰۵.
↑ قلیچ، رسول، مقاله «خالد بن هوذة بن خالد عامری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۱۲.