حسحاس بن بكر بن عوف ازدی

آشنایی اجمالی

وی را در شمار صحابه آورده و گفته‌اند روایتی از رسول خدا(ص) درباره ذکر «سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ» نقل کرده است^[۱]. برخی گفته‌اند ابوالفیض بن حسحاس از نوادگان اوست^[۲]. این احتمال وجود دارد که انتساب «ابوالفیض» به وی با نام حسحاس بن بکر که کنیه‌اش ابوالفیض است و در سلسله نسب برخی ازدیان قرار دارد و از مردم زمان جاهلیت شمرده شده است^[۳] اشتباه باشد. برخی منابع از صحابی دیگری به نام «حسحاس» یاد کرده‌اند و خبر یاد شده را نیز به او نسبت داده‌اند، اما اشاره‌ای به مشخصات دیگری از او نکرده‌اند و همین سبب شده است تا اطلاعات مربوط به این دو نام را در دو مدخل جداگانه بیاورند^[۴]. در معرفی مورد دوم گفته‌اند وی از رسول خدا نقل کرده است که فرمود: کسی که با پنج چیز خدا را ملاقات کند، از آتش رهایی یافته و داخل بهشت می‌شود که عبارت‌اند از: «سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَر»ُ، و ولدٌ مُحتسب (یا یُحتسب)^[۵]. با توجه به توضیحاتی که برای این دو آورده‌اند، به نظر می‌رسد این دو نام در نقل روایت بالا مشترک هستند و بر یکی بودن این دو نام نیز تأکید شده است^[۶]. ابن عبدالبر^[۷] با اشاره به اینکه برخی منابع وی را با نام «خشخاش» معرفی کرده‌اند، می‌گوید: اگر نام وی خشخاش باشد، او غیر از خشخاش عنبری است که در این صورت از نظر من وهم است.^[۸].

جستارهای وابسته

ازد (قبیله)
ابوالفیض بن حسحاس (نواده)

منابع

خانجانی، قاسم، مقاله «حسحاس بن بكر بن عوف ازدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۱، ص۴۶۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹.
↑ ابن ماكولا، الاكمال، ج۳، ص۱۴۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹.
↑ ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۳۷۴.
↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹ و ۱۷۹.
↑ ابن ابی حاتم، الجرح والتعديل، ج۳، ص۳۱۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۲؛ و به اختصار، ابن ماکولا، الاکمال، ج۳، ص۱۴۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹.
↑ ر.ک: ذهبی، تجريد أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۳۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹.
↑ ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۱، ص۴۶۱.
↑ خانجانی، قاسم، مقاله «حسحاس بن بكر بن عوف ازدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۵۵-۵۶.

[1] ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۱، ص۴۶۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹.

[2] ابن ماكولا، الاكمال، ج۳، ص۱۴۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹.

[3] ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۳۷۴.

[4] ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹ و ۱۷۹.

[5] ابن ابی حاتم، الجرح والتعديل، ج۳، ص۳۱۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۲؛ و به اختصار، ابن ماکولا، الاکمال، ج۳، ص۱۴۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹.

[6] ر.ک: ذهبی، تجريد أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۳۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۹.

[7] ابن عبدالبر، الاستيعاب، ج۱، ص۴۶۱.

[8] خانجانی، قاسم، مقاله «حسحاس بن بكر بن عوف ازدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۵۵-۵۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]