خطبه ۱۰۳ نهج البلاغه
مقدمه
همانگونه که از تعبیرات مرحوم «سیّد رضی» (منها و منها) استفاده میشود؛ آن بزرگوار تمام این خطبه را در اینجا نیاورده؛ بلکه گزیدههایی از آن را که درخشش بیشتری داشته، در اینجا آورده است و در مجموع چنین به نظر میرسد که این خطبه اهداف متعدّدی را دنبال میکند: نخست، تشویق به زهد و پارسایی و ترک دنیا پرستی، و سپس، مسأله تفکّر و عبرت گرفتن و بینایی در امور؛ و بعد از آن، عالم واقعی را معرّفی میکند و رهروان راه حقّ را از منحرفان ـ از طریق بیان اوصاف ـ جدا میسازد؛ و در بخش آخر این خطبه، مشکلات عظیم مؤمنان را در آخر الزّمان و سرنوشت اسلام را در آن شرایط، بیان میفرماید؛ تا افراد با ایمان، با کم کردن ضایعات از نظر ایمانی و اخلاقی، آمادگی پیدا کنند. از مجموع این خطبه، معجونی به دست میآید که میتواند انسان را در جهات مختلف زندگی معنوی و مادّی کمک کند، تا بر مشکلات چیره شود[۱].