خطبه ۱۸۰ نهج البلاغه
مقدمه
از کتاب «الغارات» ثقفی چنین بر میآید که امام(ع) این خطبه را زمانی ایراد کرد که دو نفر فرستاده محمّد بن ابی بکر برای تقاضای کمک قبل از وقوع جنگ میان او و «عمرو بن عاص» در سرزمین مصر، نزد امام(ع) آمدند. امام(ع) برخاست و مردم را به مسجد دعوت کرد و ماجرا را برای آنها بیان کرد؛ اما گروه اندکی برای جهاد اعلام آمادگی کردند. شب هنگام به سوی اشراف کوفه فرستاد و آنها را به دار الاماره جمع فرمود؛ در حالی که بسیار اندوهگین بود؛ زیرا میدانست شکست محمّد بن ابی بکر و افتادن مصر به دست طرفداران معاویه، ضربه بسیار سنگینی است. امام(ع) این خطبه را در نکوهش یاران نافرمان خویش ایراد کرد و از همه برای دفع فتنه ابن عاص از مصر کمک خواست. از آنچه گفته شد محتوای خطبه به خوبی روشن میشود؛ مجموعهای است از کلمهها و سرزنشها و تشویقها و ترغیب به جهاد با دشمن و ذکر عواقب شوم سستی و تنبلی در این راه[۱].
