خطبه ۲۲۱ نهج البلاغه
(تغییرمسیر از خطبه ۲۲۱)
مقدمه
گرچه در واقع تمام این خطبه ناظر به تفسیر ﴿أَلْهاکُمُ التَّکاثُرُ حَتَّی زُرْتُمُ الْمَقابِرَ﴾[۱] است؛ ولی مجموع آن را میتوان به چهار بخش تقسیم کرد.
- در بخش اوّل سخن از بیخبری بازماندگان از سرنوشت خویش است که چگونه از وضع خفتگان در زیر خاک پند و عبرت نمیگیرند.
- در بخش دوم چگونگی حال گذشتگان را بیان میکند که چگونه در زیر خاک و در قبرهای سرد و خاموش آرمیدهاند، کسی از آنها خبری نمیگیرد. خانههای آنها خالی و زندگی آنان به فراموشی سپرده شده است.
- در بخش سوم گویا امام گفتگویی با آنها دارد و آنها با زبان حال پاسخهایی میگویند که بسیار بیدارگر و تکاندهنده است.
- در بخش چهارم امام(ع) از روزهای پایانی عمر انسان سخن میگوید که چگونه طبیبان از درمان مأیوس میشوند و داروها از اثر میافتد و لحظه به لحظه انسان به آخر عمر نزدیک میشود و از دوستان و بستگان فاصله میگیرد زبان از کار میافتد گوش شنوایی خود را از دست میدهد و مرگ بر همه وجود انسان سایه میافکند. دقت در بخشهای مختلف این خطبه، هر انسانی را هرقدر قسی القلب باشد تحت تأثیر قرار میدهد و بیدار میسازد[۲].
منابع
پانویس
- ↑ سوره تکاثر، آیه ۱ و ۲.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین ج۱۰، ص۲۴۳.