خطبه ۷۶ نهج البلاغه
مقدمه
نویسنده کتاب «کنز الفوائد» (کراجکی) که از معاصرین مرحوم «سیّد رضی» است در حدیثی از امام صادق(ع) نقل میکند که فرمود: امیرمؤمنان(ع) «بیست و چهار» کلمه گرانبها بیان کرده که ارزش هر یک از آنها به اندازه وزن زمین و آسمان است، سپس خطبه بالا را نقل میکند[۱]. البتّه این خطبه مطابق آنچه در نهج البلاغه آمده، مشتمل بر «بیست» صفت از اوصاف شایسته و برجسته مؤمنان مخلص است. چهار جملهای که در نقل مرحوم کراجکی در لابهلای جملات این خطبه اضافه دارد، عبارت است از: «حذر أملا» «و رتّب عملا» «یظهر دون ما یکتم» و «یکتفی بأقلّ ممّا یعلم»[۲] البته در بقیّه خطبه نیز تفاوت مختصری در تعبیرات دیده میشود[۳].
به هر حال این خطبه در عین کوتاه بودن، بسیار پرمحتوا و پر معناست و امام(ع) برای شخصی که دارای این صفات «بیست گانه» باشد از خداوند طلب رحمت میکند و به این ترتیب مردم را به داشتن این صفات، ترغیب و تشویق میفرماید و در واقع فضایل مهم اخلاقی و یک دوره کامل سیر و سلوک، در این خطبه خلاصه شده است[۴].
منابع
پانویس
- ↑ مصادر نهج البلاغه، جلد ۲، صفحه ۷۸.
- ↑ «از آرزوها (ی دراز) بر حذر بوده و اعمال شایستهای مرتّب ساخته، آنچه اظهار میکند (از اعمال خیر) کمتر از آن است که میپوشاند و در کمترین چیزی که میداند، قناعت میکند (و به آن عمل مینماید)».
- ↑ به بحار الانوار، جلد ۶۶، صفحه ۴۰۸، مراجعه شود.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین ج۴، ص۱۷ ـ ۱۸.