خطبه ۸۹ نهج البلاغه
(تغییرمسیر از خطبه ۸۹)
مقدمه
امام(ع) در این خطبه درباره دو مطلب سخن میگوید که با یکدیگر ارتباط دارند:
- نخست، ترسیمی بسیار جامع و جالبی از وضع عرب جاهلی مقارن ظهور پیغمبر اکرم(ص) فرموده و نشان میدهد که آنها از نظر زندگی مادّی و معنوی در بدترین شرایط بودهاند، چیزی که نام زندگی بر آن نمیتوان گذاشت. بلکه تعبیرات خطبه نشان میدهد که جهان بیرون جزیرة العرب نیز، بسیار تاریک و ظلمانی بود.
- و در بخش دوم این خطبه، به اصحاب و یاران و معاصرین خود هشدار میدهد که گمان نکنند دوران جاهلیّت سپری گردیده و در لابهلای صفحات تاریخ، به فراموشی سپرده شده است و به آنها گوشزد میکند که از زندگی آنان عبرت بگیرند و از بازگشت به عصر جاهلیّت بر حذر باشند.
همچنین به این حقیقت اشاره میکند که من در عصر خود مبارزه تازهای بر ضدّ افکار جاهلی شروع کردهام و آنچه را پیامبر در زمان خود بیان فرمود، برای شما بیان میکنم و حجّت را در همه چیز و همه جا بر شما تمام مینمایم. در پایان به آنها هشدار میدهد که مراقب باشید، بلاها و حوادث اسفبار در پیش است! مبادا به آنچه در آن هستید، مغرور شوید و از آینده غافل بمانید[۱].