ربیعة بن رواء عنسی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. ربيعة بن رواء عنسى از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ربيعة بن رواء عنسى در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی از تیره عنس، از مذحج[۱] از بنی کهلان بن سبأ، از قحطان[۲] است. ذهبی[۳] نام پدرش را «رواه» آورده که تصحیف است. تنها خبر درباره او این است که وی نزد رسول خدا(ص) رفت در حالی که آن حضرت شام میخورد و او را به شام دعوت کرد و پس از خوردن غذا به او فرمود: بگو «اشهد ان لا اله الا الله و أنّ محمداً عبده و رسوله» و او گفت، سپس رسول خدا(ص) پرسید: آیا از روی رغبت بود یا از روی ترس؟ وی گفت: به خدا سوگند رغبت داشتن به دست تو نیست[۴] و ترس هم دلیلی ندارد؛ چون ما از سرزمینی هستیم که نیروی نظامی شما به ما نمیرسد، اما مرا ترساندند و من ترسیدم و گفتند ایمان بیاور و من ایمان آوردم. رسول خدا(ص) فرمود: چه بسیار سخنرانانی که از «عنس» هستند. وی مدتی در مدینه اقامت کرد و نزد رسول خدا(ص) رفت و آمد داشت تا آنکه برای خداحافظی نزد ایشان رفت. آن حضرت[۵] فرمود: اگر درد و ناراحتی احساس کردی به اهل روستایی پناه ببر، او خارج شد و چون احساس ناراحتی کرد به روستایی پناه برد و در آنجا درگذشت[۶]. البته هیثمی[۷]، روایت طبرانی را مرسل و ضعیف دانسته است. ابن عبدالبر[۸]، صحابی دیگری با عنوان «ربيعة بن روح عنسی» معرفی کرده و او را اهل مدینه دانسته است. ابن اثیر[۹]، نیز عنوان «ربيعة بن روح عنسی» را جداگانه آورده و با اشاره به همین خبر ابن عبدالبر گفته است: به گمان من وی با «ربيعة بن رواء» یکی نیست؛ زیرا وی مدنی است درحالی که «ربيعة بن رواء» به سرزمین خود در یمن بازگشته و در بین راه درگذشته است؛ اما ابن حجر[۱۰]، به خبر ابن عبدالبر و به سخن ابن اثیر اشاره کرده و میگوید: به گمان من مصداق این دو نام یکی است و در نام پدرش تصحیف رخ داده است. با توجه به اینکه وی، چنان که گذشت، مدتی در مدینه بوده است، چه بسا به همین دلیل او را مدنی دانستهاند پس استدلال ابن اثیر چندان قابل قبول نیست و به نظر میرسد مصداق هر دو نام یک نفر باشد.[۱۱]
جستارهای وابسته
- بنی کهلان بن سبأ (قبیله)
- مذحج (قبیله)
- بنیعنس (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۸.
- ↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۰۵.
- ↑ ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۷۹.
- ↑ یا مالی نداری که سبب رغبت شود، ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۸؛ شامی، سبل الهدی، ج۶، ص۳۸۹.
- ↑ توشه ای به او داد و ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۸.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۸؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۶۶-۶۷؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۰۱.
- ↑ هیثمی، مجمع الزوائد، ج۹، ص۳۵۹.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۰.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۶۲.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۸۸.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «ربيعة بن رواء عنسى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۲۵-۳۲۶.