علم حضوری در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ']]' به ' [['
جز (جایگزینی متن - 'سالم' به 'سالم')
جز (جایگزینی متن - ']]' به ' [[')
خط ۴۷: خط ۴۷:
#امام باید افضل [[اهل]] زمانش باشد؛ در صورتی که اگر از همه اشیا در تمام زمان‌ها باخبر نباشد، لازم می‌آید که مساوی یا [[پایین‌تر]] از برخی افرادی باشد که چیزی را بالفعل می‌داند، ولی امام از آن بی‌خبر است و این خلاف فرض و [[نقض غرض]] است و [[دلایل]] دیگر<ref>ر.ک: [[محمد حسین مظفر|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)|پژوهشی در باب علم امام]]، ص۴۷ ـ ۵۷؛ [[حسین واعظی|واعظی، حسین]]، [[گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل (مقاله)|گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل]]، ص۱۹۰ ـ ۱۹۱؛ [[گل‌افشان پارسانسب|پارسانسب، گل‌افشان]]، [[پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا (پایان‌نامه)|پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا]]، ص۴۴ ـ ۴۶.</ref>.
#امام باید افضل [[اهل]] زمانش باشد؛ در صورتی که اگر از همه اشیا در تمام زمان‌ها باخبر نباشد، لازم می‌آید که مساوی یا [[پایین‌تر]] از برخی افرادی باشد که چیزی را بالفعل می‌داند، ولی امام از آن بی‌خبر است و این خلاف فرض و [[نقض غرض]] است و [[دلایل]] دیگر<ref>ر.ک: [[محمد حسین مظفر|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)|پژوهشی در باب علم امام]]، ص۴۷ ـ ۵۷؛ [[حسین واعظی|واعظی، حسین]]، [[گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل (مقاله)|گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل]]، ص۱۹۰ ـ ۱۹۱؛ [[گل‌افشان پارسانسب|پارسانسب، گل‌افشان]]، [[پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا (پایان‌نامه)|پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا]]، ص۴۴ ـ ۴۶.</ref>.
#دورتر بودن [[علم حضوری]] از [[نافرمانی]] [[مردم]]: اگر مردم بدانند که [[امام]]، [[نهان]] و آشکار آنان و گناهانی که مرتکب می‌شوند و طاعاتی که انجام می‌دهند را می‌داند و چون می‌داند به آنان گزارش می‌دهد و هنگام انجام [[گناه]] آنان را منع و [[نهی]] می‌کند و گاهِ [[طاعات]] تشویق‌شان می‌نماید، این موجب می‌گردد مردم از [[مصیبت]] دورتر و به طاعات نزدیک‌تر شوند.
#دورتر بودن [[علم حضوری]] از [[نافرمانی]] [[مردم]]: اگر مردم بدانند که [[امام]]، [[نهان]] و آشکار آنان و گناهانی که مرتکب می‌شوند و طاعاتی که انجام می‌دهند را می‌داند و چون می‌داند به آنان گزارش می‌دهد و هنگام انجام [[گناه]] آنان را منع و [[نهی]] می‌کند و گاهِ [[طاعات]] تشویق‌شان می‌نماید، این موجب می‌گردد مردم از [[مصیبت]] دورتر و به طاعات نزدیک‌تر شوند.
#نیاز مردم به کسی که چنین [[علمی]] دارد: مردم [[نیازمند]][[انسان]] [[آگاهی]] هستند که پرده از اعمال‌شان بردارد تا به [[فرمان‌برداری]][[حق]] نزدیک و از نافرمانی او دورشان سازد و چون [[پیامبر]]{{صل}} و اوصیای او برای دریافت چنین کرامتی [[شایسته]] بودند و مردم هم نیاز به آن داشتند، به خاطر چه چیزی [[خداوند]] آن دریای [[علم]] را به آنان [[افاضه]] نکند با آنکه فسادی در آن [[فیض]] نیست بلکه [[مصلحت]] هم دارد.
#نیاز مردم به کسی که چنین [[علمی]] دارد: مردم [[نیازمند]] [[انسان]] [[آگاهی]] هستند که پرده از اعمال‌شان بردارد تا به [[فرمان‌برداری]] [[حق]] نزدیک و از نافرمانی او دورشان سازد و چون [[پیامبر]]{{صل}} و اوصیای او برای دریافت چنین کرامتی [[شایسته]] بودند و مردم هم نیاز به آن داشتند، به خاطر چه چیزی [[خداوند]] آن دریای [[علم]] را به آنان [[افاضه]] نکند با آنکه فسادی در آن [[فیض]] نیست بلکه [[مصلحت]] هم دارد.
#اصل در [[علم فعلی]] بودن است و [[آیات]] و روایاتی که علم را برای [[اهل بیت]]{{ع}} [[اثبات]] می‌‌کنند مطلق هستند و قید ارادی بودن را ندارند، همچنین روایاتی داریم که حضوری و فعلی بودن علم ایشان را اثبات می‌‌کند مانند: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[دنیا]] برای امام [[تمثل]] پیدا می‌کند مثل نصف یک گردو (گردوی شکافته) که چیزی از آن، از او پنهان نیست"<ref>مفید، محمد بن محمد، اختصاص، ص۲۱۷</ref>. یعنی امام به کل دنیا احاطه دارد و [[دلایل]] دیگر. البته برخی از این دلایل مورد مناقشه قرار گرفته که در جای خود به آن اشاره شده است<ref>ر.ک: [[محمد حسین مظفر|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)|پژوهشی در باب علم امام]]، ص۴۷ ـ ۵۷؛ [[حسن مهدی‌فر|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص۲۱۸</ref>.
#اصل در [[علم فعلی]] بودن است و [[آیات]] و روایاتی که علم را برای [[اهل بیت]]{{ع}} [[اثبات]] می‌‌کنند مطلق هستند و قید ارادی بودن را ندارند، همچنین روایاتی داریم که حضوری و فعلی بودن علم ایشان را اثبات می‌‌کند مانند: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[دنیا]] برای امام [[تمثل]] پیدا می‌کند مثل نصف یک گردو (گردوی شکافته) که چیزی از آن، از او پنهان نیست"<ref>مفید، محمد بن محمد، اختصاص، ص۲۱۷</ref>. یعنی امام به کل دنیا احاطه دارد و [[دلایل]] دیگر. البته برخی از این دلایل مورد مناقشه قرار گرفته که در جای خود به آن اشاره شده است<ref>ر.ک: [[محمد حسین مظفر|مظفر، محمد حسین]]، [[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)|پژوهشی در باب علم امام]]، ص۴۷ ـ ۵۷؛ [[حسن مهدی‌فر|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص۲۱۸</ref>.
#روایاتی وجود دارد که بیانگر احاطۀ [[امام]] بر دنیاست و این با فعلی بودن [[علم]] آنان [[سازگاری]] دارد، مانند [[روایت]] سماعة بن مهران از [[امام صادق]]{{ع}} که فرمودند: "[[دنیا]] برای امام [[تمثل]] پیدا می‌کند مثل نصف یک گردو (گردوی شکافته) که چیزی از آن، از او پنهان نیست"<ref>مفید، محمد بن محمد، اختصاص، ص۲۱۷</ref>. یعنی امام به کل دنیا احاطه دارد و یا اینکه از امام صادق{{ع}} روایت شده است: "[[رسول خدا]]{{صل}} مرا متولد کرد (من [[فرزند]] او هستم) در حالی که به [[کتاب خدا]] [[عالم]] هستم که در آن ابتداء [[آفرینش]] و آنچه موجود می‌شود تا [[روز قیامت]]، در آن هست، و [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر]] [[جهنم]] و خبر آنچه بود و هست، در آن می‌باشد، این امور را آن چنان که به کف دستم نگاه می‌کنم، می‌دانم؛ زیرا [[خداوند]] می‌فرماید: در [[قرآن]] بیان هر چیزی وجود دارد<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص۶۱، ح ۸.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد باقر تحریری|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)|جلوه‌های لاهوتی]]، ج ۱، ص۲۵۶؛ [[حسن مهدی‌فر|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص۲۱۸.</ref>
#روایاتی وجود دارد که بیانگر احاطۀ [[امام]] بر دنیاست و این با فعلی بودن [[علم]] آنان [[سازگاری]] دارد، مانند [[روایت]] سماعة بن مهران از [[امام صادق]]{{ع}} که فرمودند: "[[دنیا]] برای امام [[تمثل]] پیدا می‌کند مثل نصف یک گردو (گردوی شکافته) که چیزی از آن، از او پنهان نیست"<ref>مفید، محمد بن محمد، اختصاص، ص۲۱۷</ref>. یعنی امام به کل دنیا احاطه دارد و یا اینکه از امام صادق{{ع}} روایت شده است: "[[رسول خدا]]{{صل}} مرا متولد کرد (من [[فرزند]] او هستم) در حالی که به [[کتاب خدا]] [[عالم]] هستم که در آن ابتداء [[آفرینش]] و آنچه موجود می‌شود تا [[روز قیامت]]، در آن هست، و [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر]] [[جهنم]] و خبر آنچه بود و هست، در آن می‌باشد، این امور را آن چنان که به کف دستم نگاه می‌کنم، می‌دانم؛ زیرا [[خداوند]] می‌فرماید: در [[قرآن]] بیان هر چیزی وجود دارد<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص۶۱، ح ۸.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد باقر تحریری|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)|جلوه‌های لاهوتی]]، ج ۱، ص۲۵۶؛ [[حسن مهدی‌فر|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص۲۱۸.</ref>
۲۲۷٬۶۲۸

ویرایش