پرش به محتوا

تفسیر خوارج: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲
جز
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[تفسیر خوارج در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[تفسیر خوارج در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}


==مقدمه==
== مقدمه ==
کلمه [[خوارج]] جمع و از ریشه خروج به معنای بیرون شدن، [[قیام]] کردن، [[سرکشی]] و [[طغیان]]، و از نظر اصطلاح [[تاریخی]] نام فرقه‌ای [[باطل]] است که بر [[امام علی]]{{ع}} شوریدند و از [[فرمان]] [[حضرت]] [[سرپیچی]] کردند. وجه تسمیه آنها به این نام همین امر است.
کلمه [[خوارج]] جمع و از ریشه خروج به معنای بیرون شدن، [[قیام]] کردن، [[سرکشی]] و [[طغیان]]، و از نظر اصطلاح [[تاریخی]] نام فرقه‌ای [[باطل]] است که بر [[امام علی]] {{ع}} شوریدند و از [[فرمان]] [[حضرت]] [[سرپیچی]] کردند. وجه تسمیه آنها به این نام همین امر است.


خوارج [[اعتقادات]] خاصی دارند؛ از آن جمله:
خوارج [[اعتقادات]] خاصی دارند؛ از آن جمله:
خط ۱۱: خط ۱۱:
خوارج مردمانی [[متعصب]]، تنگ‌نظر، کوته‌بین، مقدس‌نما، [[خشن]]، [[مستبد]]، [[عجول]] و شتابزده بودند. اینان تحت تأثیر این [[خصلت‌های ناپسند]] و با پیش‌داوری‌های فرقه‌ای [[قرآن]] را [[تفسیر]] کرده‌اند؛ مثلاً چون به نفی [[حکومت]] و امامت [[معتقد]] بودند، [[آیه]] {{متن قرآن|إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ}}<ref>«داوری جز با خداوند نیست» سوره انعام، آیه ۵۷.</ref> را بر اساس [[رأی]] شخصی خود چنین تفسیر کردند که حکومت مختص [[خداوند]] است.
خوارج مردمانی [[متعصب]]، تنگ‌نظر، کوته‌بین، مقدس‌نما، [[خشن]]، [[مستبد]]، [[عجول]] و شتابزده بودند. اینان تحت تأثیر این [[خصلت‌های ناپسند]] و با پیش‌داوری‌های فرقه‌ای [[قرآن]] را [[تفسیر]] کرده‌اند؛ مثلاً چون به نفی [[حکومت]] و امامت [[معتقد]] بودند، [[آیه]] {{متن قرآن|إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ}}<ref>«داوری جز با خداوند نیست» سوره انعام، آیه ۵۷.</ref> را بر اساس [[رأی]] شخصی خود چنین تفسیر کردند که حکومت مختص [[خداوند]] است.


و همچنین مرتکب گناهان‌ کبیره را [[کافر]] می‌دانند. درباره آیه {{متن قرآن|فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ}}<ref>«در آن نشانه‌هایی روشن (چون) مقام ابراهیم وجود دارد و هر که در آن در آید در امان است و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست؛ و هر که انکار کند (بداند که) بی‌گمان خداوند از جهانیان بی‌نیاز است» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref> گفته‌اند: تارک [[حج]] کافر است و در باره آیه {{متن قرآن|يَا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لَا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ}}<ref>«ای فرزندان من! بروید و از یوسف و برادرش خبر گیرید و از رحمت خداوند نومید نگردید که جز گروه کافران (کسی) از رحمت خداوند نومید نمی‌گردد» سوره یوسف، آیه ۸۷.</ref> نیز گفته‌اند: [[فاسق]] که از [[رحمت خدا]] [[مأیوس]] است، کافر است.
و همچنین مرتکب گناهان‌ کبیره را [[کافر]] می‌دانند. درباره آیه {{متن قرآن|فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ}}<ref>«در آن نشانه‌هایی روشن (چون) مقام ابراهیم وجود دارد و هر که در آن در آید در امان است و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست؛ و هر که انکار کند (بداند که) بی‌گمان خداوند از جهانیان بی‌نیاز است» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref> گفته‌اند: تارک [[حج]] کافر است و در باره آیه {{متن قرآن|يَا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لَا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ}}<ref>«ای فرزندان من! بروید و از یوسف و برادرش خبر گیرید و از رحمت خداوند نومید نگردید که جز گروه کافران (کسی) از رحمت خداوند نومید نمی‌گردد» سوره یوسف، آیه ۸۷.</ref> نیز گفته‌اند: [[فاسق]] که از [[رحمت خدا]] [[مأیوس]] است، کافر است.


[[جمود]] خوارج و اکتفا به [[ظواهر آیات]] [[قرآن‌کریم]] به حدی بود که به [[احادیث نبوی]] که برخی از آنان [[ناسخ]] یا مخصص برخی عمومات [[قرآنی]] هستند، التفاتی نداشتند و مبنای کار خویش را [[حدیثی]] از [[پیامبر]]{{صل}} معرفی می‌کردند که پیامبر{{صل}} [[امر]] کرده‌اند [[روایات]] ایشان به قرآن عرضه و آن‌چه با قرآن مغایرت دارد کنار گذاشته شود<ref>جلالیان،حبیب الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم،صفحه (۲۱۰-۲۲۷)؛ گلدتسیهر، ایگناتس، مذاهب التفسیرالاسلامی،صفحه ۲۸۷؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون،صفحه (۳۲۴-۳۶۴)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم، صفحه (۳۵۰-۳۵۱).</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۸۳.</ref>
[[جمود]] خوارج و اکتفا به [[ظواهر آیات]] [[قرآن‌کریم]] به حدی بود که به [[احادیث نبوی]] که برخی از آنان [[ناسخ]] یا مخصص برخی عمومات [[قرآنی]] هستند، التفاتی نداشتند و مبنای کار خویش را [[حدیثی]] از [[پیامبر]] {{صل}} معرفی می‌کردند که پیامبر {{صل}} [[امر]] کرده‌اند [[روایات]] ایشان به قرآن عرضه و آن‌چه با قرآن مغایرت دارد کنار گذاشته شود<ref>جلالیان، حبیب الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم، صفحه (۲۱۰-۲۲۷)؛ گلدتسیهر، ایگناتس، مذاهب التفسیرالاسلامی، صفحه ۲۸۷؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، صفحه (۳۲۴-۳۶۴)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم، صفحه (۳۵۰-۳۵۱).</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۸۳.</ref>


==[[تفاسیر]] [[خوارج]]==
== [[تفاسیر]] [[خوارج]] ==
چند [[تفسیر]] منسوب به خوارج عبارتند از:
چند [[تفسیر]] منسوب به خوارج عبارتند از:
# [[تفسیر عبدالرحمان بن رستم فارسی (کتاب)|تفسیر عبدالرحمان بن رستم فارسی]] ([[قرن سوم هجری]]) که اثری از آن نیست؛
# [[تفسیر عبدالرحمان بن رستم فارسی (کتاب)|تفسیر عبدالرحمان بن رستم فارسی]] ([[قرن سوم هجری]]) که اثری از آن نیست؛
خط ۲۲: خط ۲۲:
# [[داعی‌ العمل لیوم الأمل (کتاب)|داعی‌ العمل لیوم الأمل]] تألیف شیخ [[محمد بن یوسف اطفیش]]؛
# [[داعی‌ العمل لیوم الأمل (کتاب)|داعی‌ العمل لیوم الأمل]] تألیف شیخ [[محمد بن یوسف اطفیش]]؛
# [[همیان الزاد الی دار المعاد (کتاب)|همیان الزاد الی دار المعاد]] اثر شیخ [[محمد بن یوسف اطفیش]]؛
# [[همیان الزاد الی دار المعاد (کتاب)|همیان الزاد الی دار المعاد]] اثر شیخ [[محمد بن یوسف اطفیش]]؛
# [[تیسیر التفسیر للقرآن الکریم (کتاب)|تیسیر التفسیر للقرآن الکریم]] اثر شیخ [[محمد بن یوسف اطفیش]]<ref>ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم،صفحه ۸۷۲؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون،جلد۲،صفحه ۳۴۱</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۰۰.</ref>
# [[تیسیر التفسیر للقرآن الکریم (کتاب)|تیسیر التفسیر للقرآن الکریم]] اثر شیخ [[محمد بن یوسف اطفیش]]<ref>ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم، صفحه ۸۷۲؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، جلد۲،صفحه ۳۴۱</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۰۰.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش