مسئولیت‌پذیری اجتماعی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مسئولیت| عنوان مدخل  = [[مسئولیت]]| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در قرآن]] - [[مسئولیت در حدیث]] - [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت در سیره پیامبر خاتم]]| پرسش مرتبط  = مسئولیت (پرسش)}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مسئولیت| عنوان مدخل  = [[مسئولیت]]| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در قرآن]] - [[مسئولیت در حدیث]] - [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت در سیره پیامبر خاتم]]| پرسش مرتبط  = مسئولیت (پرسش)}}


==معناشناسی==
== معناشناسی ==
[[مسئولیت]] به معنای ضمانت و [[تعهد]] است. [[مسئولیت]] چیزی با کسی بودن، یعنی به گردن او، در عهدۀ او، در ضمان و [[پایبندی]] او بودن است. بنابراین هر گاه [[انسان]] [[متعهد]] به انجام کاری می‌شود در [[حقیقت]] [[مسئولیت]] انجام آن کار را پذیرفته است. [[مسئولیت پذیری]] یکی از ویژگی‌های اکتسابی [[انسان‌ها]] و نوعی مهارت شخصی است که در مسیر رشد و کسب تجارب به مرور پرورش می‌یابد و [[نیازمند]] [[آموزش]] و تمرین است و به نظر بسیاری از روان‌شناسان، یکی از شاخصه‌های [[سلامت روانی]] است<ref>ر.ک: [[محسن موحدی|موحدی، محسن]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص۶۰-۶۱.</ref>.
[[مسئولیت]] به معنای ضمانت و [[تعهد]] است. [[مسئولیت]] چیزی با کسی بودن، یعنی به گردن او، در عهدۀ او، در ضمان و [[پایبندی]] او بودن است. بنابراین هر گاه [[انسان]] [[متعهد]] به انجام کاری می‌شود در [[حقیقت]] [[مسئولیت]] انجام آن کار را پذیرفته است. [[مسئولیت پذیری]] یکی از ویژگی‌های اکتسابی [[انسان‌ها]] و نوعی مهارت شخصی است که در مسیر رشد و کسب تجارب به مرور پرورش می‌یابد و [[نیازمند]] [[آموزش]] و تمرین است و به نظر بسیاری از روان‌شناسان، یکی از شاخصه‌های [[سلامت روانی]] است<ref>ر. ک: [[محسن موحدی|موحدی، محسن]]، مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص۶۰-۶۱.</ref>.


==[[مسئولیت پذیری]] در [[انتظار]]==
== [[مسئولیت پذیری]] در [[انتظار]] ==
[[انسان‌ها]] همواره در قبال [[خالق]]، [[امام]] و [[رهبر]]، اجتماع و محیط زیست و... [[مسئولیت]] و [[تعهد]] دارند. یکی از مهمترین سطوح و عرصه‌های [[مسئولیت انسان]]، [[مسئولیت]] در قبال [[امام]] و [[رهبر]] است. [[اعتقاد به امام زمان]] و [[منتظر]] او بودن باعث تقویت روحیۀ [[مسئولیت پذیری]] در [[انسان]] می‌‌شود برهمین اساس [[مؤمن]] [[منتظر]] بی‌کار نمی‌ماند بلکه زمینه را برای [[حضور امام]] مهیا می‌نماید چراکه انتظار مهدی فاطمه {{ع}} [[انتظار پویا]]، سازنده، تعهدآور، نیروآفرین و حرکت‌بخش است؛ نه [[انتظار مخرب]] بدون حرکت، تلاش، اسارت‌بخش؛ فلج کننده و نوعی اباحه‌گری<ref>ر.ک: [[رضا انصاری|انصاری، رضا]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.
[[انسان‌ها]] همواره در قبال [[خالق]]، [[امام]] و [[رهبر]]، اجتماع و محیط زیست و... [[مسئولیت]] و [[تعهد]] دارند. یکی از مهمترین سطوح و عرصه‌های [[مسئولیت انسان]]، [[مسئولیت]] در قبال [[امام]] و [[رهبر]] است. [[اعتقاد به امام زمان]] و [[منتظر]] او بودن باعث تقویت روحیۀ [[مسئولیت پذیری]] در [[انسان]] می‌‌شود برهمین اساس [[مؤمن]] [[منتظر]] بی‌کار نمی‌ماند بلکه زمینه را برای [[حضور امام]] مهیا می‌نماید چراکه انتظار مهدی فاطمه {{ع}} [[انتظار پویا]]، سازنده، تعهدآور، نیروآفرین و حرکت‌بخش است؛ نه [[انتظار مخرب]] بدون حرکت، تلاش، اسارت‌بخش؛ فلج کننده و نوعی اباحه‌گری<ref>ر. ک: [[رضا انصاری|انصاری، رضا]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.


[[مهدویت]]، یعنی داشتن [[احساس مسئولیت]] بین‌المللی و جهانی برای [[اصلاح]] [[بشریت]]، لذا [[انتظار]] باوری است که با آن [[تعهد]] و [[تکلیف دینی]] [[منتظر]] در هر زمانی باقی و جاوید است و [[منتظران]] مسئولیت‌های سنگین و عظیمی بر دوش دارند که آنها را می‌‌توان در دو بعد فردی و [[اجتماعی]] این‌گونه برشمرد:
[[مهدویت]]، یعنی داشتن [[احساس مسئولیت]] بین‌المللی و جهانی برای [[اصلاح]] [[بشریت]]، لذا [[انتظار]] باوری است که با آن [[تعهد]] و [[تکلیف دینی]] [[منتظر]] در هر زمانی باقی و جاوید است و [[منتظران]] مسئولیت‌های سنگین و عظیمی بر دوش دارند که آنها را می‌‌توان در دو بعد فردی و [[اجتماعی]] این‌گونه برشمرد:
#'''[[مسئولیت]] فردی:''' [[منتظر واقعی]] با تکیه بر مبانی [[مهدویت]] در قبال خود [[احساس مسئولیت]] می‌‌کند که نخستین و مهم‌ترین [[مسئولیت]]، [[تهذیب نفس]] و [[خودسازی]] است که می‌‌تواند زمینۀ [[تحقق ظهور]] را فراهم سازد<ref>ر.ک: [[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص۶۰-۶۱.</ref>.
# '''[[مسئولیت]] فردی:''' [[منتظر واقعی]] با تکیه بر مبانی [[مهدویت]] در قبال خود [[احساس مسئولیت]] می‌‌کند که نخستین و مهم‌ترین [[مسئولیت]]، [[تهذیب نفس]] و [[خودسازی]] است که می‌‌تواند زمینۀ [[تحقق ظهور]] را فراهم سازد<ref>ر. ک: [[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص۶۰-۶۱.</ref>.
#'''[[مسئولیت‌پذیری اجتماعی]]:''' از [[تکالیف منتظران]] در [[عصر غیبت]]، احساس [[دیگرخواهی]] و انسان‌دوستی است؛ زیراکه [[انسان]] [[منتظر]]، پیوندی گسست‌ناپذیر با آرمان‌های [[امام]] خود دارد و در آن راستا گام برمی‌دارد. [[امام موعود]]، [[یار]] و [[یاور]] واقعی [[مظلومان]] و حامی [[حقیقی]] [[مستضعفان]] است. پس [[جامعۀ منتظر]] و انسان‌های دارای [[خصلت]] [[انتظار]] باید به [[یاری]] انسان‌های [[مظلوم]] و [[محروم]] بشتابند و دشواری‌ها و مشکلات [[گرفتاران]] را تا [[حد]] [[توان]]، برطرف کنند<ref>ر.ک: [[سوسن کشاورز|کشاورز، سوسن]]، [[مفاهیم آینده‌نگر در اسلام و آثار تربیتی آنها (مقاله)|مفاهیم آینده‌نگر در اسلام و آثار تربیتی آنها]]، ص۱۵۰-۱۵۱.</ref>.  
# '''[[مسئولیت‌پذیری اجتماعی]]:''' از [[تکالیف منتظران]] در [[عصر غیبت]]، احساس [[دیگرخواهی]] و انسان‌دوستی است؛ زیراکه [[انسان]] [[منتظر]]، پیوندی گسست‌ناپذیر با آرمان‌های [[امام]] خود دارد و در آن راستا گام برمی‌دارد. [[امام موعود]]، [[یار]] و [[یاور]] واقعی [[مظلومان]] و حامی [[حقیقی]] [[مستضعفان]] است. پس [[جامعۀ منتظر]] و انسان‌های دارای [[خصلت]] [[انتظار]] باید به [[یاری]] انسان‌های [[مظلوم]] و [[محروم]] بشتابند و دشواری‌ها و مشکلات [[گرفتاران]] را تا [[حد]] [[توان]]، برطرف کنند<ref>ر. ک: [[سوسن کشاورز|کشاورز، سوسن]]، [[مفاهیم آینده‌نگر در اسلام و آثار تربیتی آنها (مقاله)|مفاهیم آینده‌نگر در اسلام و آثار تربیتی آنها]]، ص۱۵۰-۱۵۱.</ref>.  


یکی از مسئولیت‌های [[اجتماعی]] در [[عصر غیبت]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] است؛ چراکه [[رضایت]] حضرت در انجام [[معروف]] و [[احیای ارزش‌های دینی]] است و بزرگ‌ترین امرکننده به [[معروف]] و [[نهی]] کننده از منکر در روزگار [[ظهور]]، خود [[حضرت مهدی]] {{ع}} است؛ پس چگونه ممکن است [[جامعۀ منتظر]] [[خشنودی]] او را نخواهد، در این بُعد به [[حضرت مهدی]] {{ع}} [[اقتدا]] نکند و به او تشابه نجوید؟ [[امام باقر]] {{ع}} فرموده است: "[[مهدی]] {{ع}} و [[یاران]] او... [[امر به معروف و نهی از منکر]] می‌‌کنند"<ref>{{متن حدیث|الْمَهْدِیِّ وَ أَصْحَابِهِ... یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ}}؛ بحارالانوار، ج۱، ص۴۷.</ref><ref>ر.ک: [[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص۶۰-۶۱.</ref>.
یکی از مسئولیت‌های [[اجتماعی]] در [[عصر غیبت]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] است؛ چراکه [[رضایت]] حضرت در انجام [[معروف]] و [[احیای ارزش‌های دینی]] است و بزرگ‌ترین امرکننده به [[معروف]] و [[نهی]] کننده از منکر در روزگار [[ظهور]]، خود [[حضرت مهدی]] {{ع}} است؛ پس چگونه ممکن است [[جامعۀ منتظر]] [[خشنودی]] او را نخواهد، در این بُعد به [[حضرت مهدی]] {{ع}} [[اقتدا]] نکند و به او تشابه نجوید؟ [[امام باقر]] {{ع}} فرموده است: "[[مهدی]] {{ع}} و [[یاران]] او... [[امر به معروف و نهی از منکر]] می‌‌کنند"<ref>{{متن حدیث|الْمَهْدِیِّ وَ أَصْحَابِهِ... یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ}}؛ بحارالانوار، ج۱، ص۴۷.</ref><ref>ر. ک: [[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص۶۰-۶۱.</ref>.


در توضیحی دیگر چنین باید گفت: امروزه همۀ [[منتظران]] [[انتظار مثبت]] را جایگزین [[انتظار منفی]] می‌دانند‌ و مسئول‌ بودن‌ [[منتظران]] در مقابل [[اعمال]] و [[رفتار]] خود، هم‌نوعان، [[اسلام]] و [[جامعه]] را [[مسلم]] می‌پندارند. اگر این مسئولیت‌ فردی‌ را به دو نوع [[مسئولیت]] در مقابل "شخصیت خود [[منتظر]]" و [[مسئولیت]] "در‌ مقابل‌ [[جامعه‌]] [[منتظر]]" تقسیم کنیم، [[مسئولیت‌پذیری]] فردی بر [[مسئولیت‌پذیری اجتماعی]] مقدم خواهد بود. پس در جایی که‌ به‌ مسئولیت‌ فرد در مقابل [[جامعه]] تأکید می‌شود این افراد [[مسئول]] هستند بعد‌ از‌ اهتمام در [[خودسازی]] به ایفای نقش‌های [[اجتماعی]] [[اقدام]] می‌کنند<ref>ر.ک: [[ناصر محمدی|محمدی، ناصر]] و [[احمد رضا مفتاح|مفتاح، احمد رضا]]، [[نقش باور به مهدویت در معنابخشی زندگی فردی (مقاله)|نقش باور به مهدویت در معنابخشی زندگی فردی]]، ص۲۵۵.</ref>‌.
در توضیحی دیگر چنین باید گفت: امروزه همۀ [[منتظران]] [[انتظار مثبت]] را جایگزین [[انتظار منفی]] می‌دانند‌ و مسئول‌ بودن‌ [[منتظران]] در مقابل [[اعمال]] و [[رفتار]] خود، هم‌نوعان، [[اسلام]] و [[جامعه]] را [[مسلم]] می‌پندارند. اگر این مسئولیت‌ فردی‌ را به دو نوع [[مسئولیت]] در مقابل "شخصیت خود [[منتظر]]" و [[مسئولیت]] "در‌ مقابل‌ [[جامعه‌]] [[منتظر]]" تقسیم کنیم، [[مسئولیت‌پذیری]] فردی بر [[مسئولیت‌پذیری اجتماعی]] مقدم خواهد بود. پس در جایی که‌ به‌ مسئولیت‌ فرد در مقابل [[جامعه]] تأکید می‌شود این افراد [[مسئول]] هستند بعد‌ از‌ اهتمام در [[خودسازی]] به ایفای نقش‌های [[اجتماعی]] [[اقدام]] می‌کنند<ref>ر. ک: [[ناصر محمدی|محمدی، ناصر]] و [[احمد رضا مفتاح|مفتاح، احمد رضا]]، [[نقش باور به مهدویت در معنابخشی زندگی فردی (مقاله)|نقش باور به مهدویت در معنابخشی زندگی فردی]]، ص۲۵۵.</ref>‌.


==پرسش مستقیم==
== پرسش مستقیم ==
* [[رشد روحیه مسئولیت‌پذیری به عنوان یکی از آثار روان‌شناختی انتظار در بعد رشد شخصیت روانی به چه معناست؟ (پرسش)]]
* [[رشد روحیه مسئولیت‌پذیری به عنوان یکی از آثار روان‌شناختی انتظار در بعد رشد شخصیت روانی به چه معناست؟ (پرسش)]]
{{پایان مدخل‌ وابسته}}
{{پایان مدخل‌ وابسته}}
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش